Uzasadnienie
Postanowieniem z 20 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 12 grudnia 2008 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki, z uwagi na wniesienie jej po terminie.
Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 6 października 2009 r. zwolnił skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu.
W dniu [....] 2009 r. do akt sprawy zostało przedłożone pełnomocnictwo substytucyjne udzielone przez adw. A.W. aplikantowi radcowskiemu, upoważniające go do zapoznania się z aktami sprawy.
W dniu [....] 2009 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego przedłożył pełnomocnictwo udzielone mu przez skarżącego z datą 30 października 2009 r.
W dniu [....] 2010 r. pełnomocnik skarżącego wniósł w imieniu skarżącego skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu adw. A.W. podał, że został wprowadzony w błąd przez swojego pracownika, który po zapoznaniu się z aktami sądowymi [....] 2009 r. poinformował go, że w sprawie nie zostało wydane żadne orzeczenie. Również 24 grudnia 2009 r. będącym ostatnim dniem zatrudnienia ww. pracownika w kancelarii, pracownik podał, że nie został jeszcze wyznaczony termin rozpoznania sprawy. Dopiero [....] 2010 r. pełnomocnik skontaktował się telefonicznie z sekretariatem sądu i dowiedział się, że 20 sierpnia 2009 r. została odrzucona skarga skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz, 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy i gdy uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu oraz gdy wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz z tym wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony.
Podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa, jak i orzecznictwie sądowym przyjęte jest, iż wskazane kryterium jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej oraz, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333).
Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679).
Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności, czyli również winę pełnomocnika (por. wyr. NSA z 12 kwietnia 2002 r., l SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, póz. 148). Jeżeli strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok SN z 21 lutego 2002 r., sygn. akt l PKN 903/00, OSNP-wkł. 2002/19/11).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie adw. A.W. nie wykazał należytej staranności w działaniu. Jak wynika z przedłożonego dokumentu pełnomocnictwa zostało ono udzielone przez skarżącego [....] 2009 r., a zatem w tej dacie ustała przeszkoda do dokonania czynności w postaci złożenia skargi kasacyjnej. Tymczasem skarga kasacyjna została złożona dopiero [....] 2010 r., zatem ze znacznym przekroczeniem terminu. W ocenie sądu okoliczności wskazane we wniosku uzasadniające - w ocenie pełnomocnika - przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie pozwalają na uznanie, że przekroczenie terminu było niezawinione. Profesjonalny pełnomocnik zobowiązany jest do zapewnienia odpowiedniej obsługi prawnej swego klienta. Przy świadczeniu usług prawnych pełnomocnik może korzystać z pomocy osób trzecich jednakże wymagania względem nich odnośnie działania z należytą starannością są takie same jak w stosunku do pełnomocnika.
Ugruntowane jest bowiem w orzecznictwie stanowisko w zakresie obciążenia pełnomocników konsekwencjami zachowań ich pracowników czy innych osób, którym powierzają pełnienie określonych funkcji w kancelarii. Tym samym oczywiste zaniedbanie pracownika kancelarii nie może skutkować uznaniem braku winy pełnomocnika. Z kolei czynności (bądź ich zaniechanie) pełnomocnika wywołują skutki bezpośrednio dla mocodawcy.
W świetle powyższego należy uznać, że pełnomocnik nie dołożył wymaganej w zaistniałych okolicznościach staranności, co wyłącza przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności nie mógł zatem zostać uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji