Uzasadnienie
Z. R. (dalej skarżący) w dniu 25 sierpnia 2025 r. złożył wniosek o zawieszenie, w oparciu o art. 56 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2026.268 t.j. dalej "upea") postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec niego na podstawie tytułu wykonawczego nr 16/21 z dnia 28 września 2021 r. do czasu "rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny złożonego na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2393), wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2009 r., znak: ROiK II/III.SGA/JGO-7355-186/08, który zawarty został w skardze konstytucyjnej datowanej na dzień 20 sierpnia 2025 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki postanowieniem z dnia 2 września 2025 r. znak: RPE.52.19.2022.MKW, na podstawie art. 56 § 3 upea, odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki nr 166/09 z dnia 30.06.2009 r., znak: ROiK II/III.SGA/JGO-7355-186/08 polegającego na rozbiórce nadbudowy pięciu kondygnacji nadziemnych istniejącego budynku parterowego, zlokalizowanego na działce nr [...] obr [...] - N. H. przy ul. C. w K., wybudowanych bez uzyskania przez inwestora stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wg organu art. 79 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, stanowi, że Trybunał może wydać postanowienie tymczasowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania orzeczenia w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy, jeżeli wykonanie wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia mogłoby spowodować nieodwracalne skutki, wiążące się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego albo gdy przemawia za tym inny ważny interes skarżącego lub ważny interes publiczny. Zatem przepis ten skierowany jest do Trybunału Konstytucyjnego i nie zobowiązuje ani nie upoważnia organu egzekucyjnego do zawieszenia postępowania.
Tym samym przepisu tego nie można traktować jako innego przewidzianego w ustawie szczególnej przypadku, w którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu (art. 56 § 1 pkt 5 upea). Przepis art. 79 ust. 1 ww. ustawy tak z racji usytuowania w ustawie o charakterze stricte proceduralnym, jak i przede wszystkim ze względu na jego treść nie może stanowić podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie doprowadzenia do wykonania określonego orzeczenia administracyjnego. Nadto inne wskazane okoliczności we wniosku, jak stan techniczny budynku, szkoda czy niewykonalność decyzji, nie stanowią realizacji przesłanek z art. 56 § 1 upea do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W zażaleniu skarżący zakwestionował wskazany w postanowieniu sposób interpretacji art. 79 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, podkreślając, że przepis też jest skierowany do organów egzekucyjnych.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 213/2026 z dnia 24 marca 2026 r. znak: WSE.7722.72.2025.MZEG, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż tylko spełnienie przesłanek z art. 56 § 1 upea uprawnia do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślono, iż TK nie wydał postanowienia o wstrzymaniu wykonania orzeczenia w sprawie w której wniesiono skargę kasacyjną, a nadto nie wydano orzeczenia o wstrzymaniu wykonania egzekwowanej decyzji, względnie ostateczne orzeczenie o wyeliminowaniu z obrotu prawnego egzekwowanej decyzji, w przewidzianym prawem trybie, co można by utożsamić z przesłanką zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 56 § 1 pkt 1 upea. Przyjęcie założenia przeciwnego do zaprezentowanego wyżej, czyniłoby w istocie niemożliwym egzekwowanie jakiejkolwiek decyzji, z którą zobowiązany się nie zgadza i którą w związku z tym postanowił zakwestionować, składając stosowny wniosek w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.
Niezależnie od przywołanego wyżej argumentu zobowiązanego, którym uzasadniona została przez niego potrzeba czasowego wstrzymania biegu postępowania egzekucyjnego znak: RPE.52.19.2022, organ zbadał z urzędu, czy w toku w/w postępowania egzekucyjnego zaistniały, wymienione w art. 56 § 1 upea, przesłanki do zawieszenia tego postępowania i stwierdził ich brak. Z okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy wynika, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny, ponieważ jego wykonanie nie zostało wstrzymane, nie odroczono również terminu wykonania tego obowiązku.
Zatem nie wystąpiła żadna z odnoszących się do obowiązku niepieniężnego okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1 upea. Nie zaistniały również podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 16/2021 z dnia 28 września 2021 r., z powodu zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 pkt 2-4 upea. Zobowiązany posiada zdolność do czynności prawnych, zaś w sytuacji, w której ten sam organ administracyjny pozostaje wierzycielem i organem egzekucyjnym (tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie) nie ma podstaw do składania wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 4 upea (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt II FSK 111/09).
Natomiast w art. 56 § 1 pkt 5 upea nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania, ustawa odwołuje się tu bowiem do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczy to jednak takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje, bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne, niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1-4 upea, podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że w przepisie art. 56 § 1 pkt 5 upea mowa jest o odesłaniu nie do przepisów ogólnej procedury administracyjnej (Kpa), ale do uregulowań szczególnych, w dodatku takich, które przewidują wprost możliwość lub obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. Jan Olszewski, Egzekucja administracyjna obowiązków o charakterze niepieniężnym, Presscom Sp. z o.o., Wrocław 2014, str. 82-83 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2010 r., VII SA/Wa 878/10).
Z w/w względów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ogóle nie znajdują zastosowania przepisy art. 97 oraz 98 Kpa, zawierające przesłanki, odpowiednio obligatoryjnego oraz fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 138 § 2 Kpa w zw. z art. 55 § 1 pkt 5 upea w zw. z art. 18 upea przez:
- - błędne uznanie, że art. 79 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie stanowi "przepisu szczególnego,
- - błędne uznanie, że art. 79 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym z racji usytuowania w ustawie o charakterze stricte proceduralnym (w Rozdziale 8: "Przepisy szczególne o postępowaniu przed Trybunałem'', Oddziale 1: "Postępowanie w sprawach skargi konstytucyjnej"), jak i przede wszystkim ze względu na jego treść nie może stanowić podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie doprowadzenia do wykonania określonego orzeczenia administracyjnego;
Podkreślono w uzasadnieniu, iż wstrzymanie przez Trybunał Konstytucyjny wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2009 r., znak: ROiK II/III.SGA/JGO-7355-186/08 i tak musi doprowadzić do zawieszenia niniejszego postępowania egzekucyjnego. Tym samym, błędne jest przekonanie Organu II instancji, że art. 79 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie może stanowić podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie doprowadzenia do wykonania określonego orzeczenia administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, w związku z przedmiotem kontrolowanej sprawy – sporną kwestią odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, iż zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1-5 upea postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:
- 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
- 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;
- 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
- 4) na żądanie wierzyciela;
- 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Wobec tego zasadnym była ocena organów, iż okoliczności przywołanej przez skarżącego we wniosku z dnia 25 sierpnia 2025 r. tj. nie można utożsamić z żadną z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 56 § 1 upea. Sam fakt złożenia przez zobowiązanego do TK skargi konstytucyjnej czy wniosku o wstrzymanie wykonania egzekwowanej decyzji PINB z dnia 30 czerwca 2009 r. znak: ROiK II/III.SGA/JGO-7355-186/08 nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny tej skargi i pozostaje bez wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego, służącego doprowadzeniu do wykonania obowiązku orzeczonego taką decyzją. Dopóki egzekwowana decyzja pozostaje w obrocie prawnym i nie jest wstrzymana jej wykonalność w jakimkolwiek przewidzianym prawem trybie (również na podstawie wydanego przez Trybunał Konstytucyjny postanowienia tymczasowego w trybie art. 79 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym), PINB jako wierzyciel i jednocześnie organ egzekucyjny jest nią związany, i jest tym samym nie tylko uprawniony ale zobligowany do podejmowania czynności zmierzających do wykonania wynikającego z decyzji obowiązku.
Nadto przesłanka zawieszenia postępowania określona w art. 56 § 1 pkt 5 upea dotyczy takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy bezpośrednio zobowiązuje, bądź upoważnia konkretny organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1-4 upea podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W przepisie art. 56 § 1 pkt 5 upea mowa jest o odesłaniu nie do przepisów ogólnej procedury administracyjnej (Kpa), ale do uregulowań szczególnych, w dodatku takich, które przewidują wprost możliwość lub obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z ww. względów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ogóle nie znajdują zastosowania przepisy art. 97 oraz 98 Kpa, zawierające przesłanki odpowiednio obligatoryjnego oraz fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 1900/20, z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2101/10, z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 1392/13, z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2075/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 października 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 964/09, wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 października 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 591/20).
Ponadto co do art. 79 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, to przepis ten stanowi jedynie, że to Trybunał może wydać postanowienie tymczasowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania orzeczenia w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy, jeżeli wykonanie wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia mogłoby spowodować nieodwracalne skutki, wiążące się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego albo gdy przemawia za tym inny ważny interes skarżącego lub ważny interes publiczny. Przepis ten nie zobowiązuje ani nie upoważnia organu egzekucyjnego do zawieszenia postępowania.
Tym samym przepisu tego nie można traktować jako innego przewidzianego w ustawie szczególnej przypadku, w którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu (art. 56 § 1 pkt 5 upea). Przepis art. 79 ust. 1 ww. ustawy tak z racji usytuowania w ustawie o charakterze stricte proceduralnym, jak i przede wszystkim ze względu na jego treść nie może stanowić podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie doprowadzenia do wykonania określonego orzeczenia administracyjnego. Zatem dopiero wydanie przez Trybunał Konstytucyjny, w oparciu o ww. przepis, tymczasowego postanowienia o zawieszeniu lub wstrzymaniu egzekwowanego orzeczenia administracyjnego, stanowiłoby podstawę do zawieszenia prowadzonej egzekucji takiego orzeczenia, ale w oparciu o art. 56 § 1 pkt 1 upea, nie zaś - jak stara się przekonywać zobowiązany - w oparciu o art. 56 § 1 pkt 5 upea. Aktualnie brak jest, przewidzianych w przepisach odrębnych, podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w kontrolowanej sprawie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.