Uzasadnienie
W dniu 18 maja 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej E.C.-S. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2009 r.
We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości [...] zł, świadczenie emerytalne męża w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę męża wysokości [...] zł.
Według oświadczenia skarżącej w skład posiadanego majątku wchodzi dom o pow. 140 m2, mieszkanie o pow. 35 m2, dwa samochody osobowe. Skarżąca dysponuje oszczędnościami w kwocie 30.000 zł.
Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż nie dysponuje środkami pieniężnymi, które uniemożliwiałyby pokrycie kosztów złożonego zażalenia bez wywoływania uszczerbku dla prawidłowego funkcjonowania skarżącej i jej rodziny.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich, a do takiej kategorii osób z pewnością nie można zaliczyć skarżącej z jej majątkiem i miesięcznymi dochodami. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.).
Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W opinii orzekającego przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż skarżąca posiada stałe źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego, bez obciążeń. Mąż, którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe również dysponuje wysokim, stałym dochodem.
Ponadto skarżąca posiada oszczędności w kwocie 30.000 zł, które w sytuacji, gdy bieżące zasoby pieniężne okazałyby się niewystarczające na pokrycie kosztów, jest zobowiązana w odpowiedniej części przeznaczyć na ten cel.
Gdyby przyjąć, że skarżąca w jej sytuacji materialnej nie może ponieść jakichkolwiek kosztów, to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych.
Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach: z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).