Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 8 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Kr 621/26

Uzasadnienie

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 23 lutego 2026 r. znak: WS-VI.75A36.1.71 2023.PB utrzymał w mocy decyzję Starosty Oświęcimskiego z dnia 16 czerwca 2023 r. znak: SGG.6821.39.2014.MB orzekającą, po wznowieniu postępowania na wniosek Polskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w W. (dalej strona skarżąca) o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Oświęcimia z dnia 22 kwietnia 1981r. znak: L.dz. RZGT-8221/C/10/81 zezwalającej Rejonowej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w W. na wejście w teren i czasowe zajęcie nieruchomości oznaczonej jako p.gr. I. kat. [...], położoną w b. gm. kat. S. S., celem przeprowadzenia rurociągu wodnego "K.. I" - zmiana ostatniego odcinka trasy.

W głównych motywach rozstrzygnięci podkreślono, iż uwzględniono ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2021 r., sygn. II SA/Kr 1380/20. Organ przeprowadził ponowną analizę materiału dowodowego, w tym dokumentów dotyczących spornej kwestii struktury organizacyjnej PTTK obowiązującej w okresie wydania decyzji Prezydenta Miasta Oświęcimia z dnia 22 kwietnia 1981 r., a następnie dokonał oceny charakteru i zakresu działania Okręgowego Zespołu Gospodarki Turystycznej w B.-B.. Wg organu zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że Okręgowy Zespół Gospodarki Turystycznej w B. B. działał w ramach struktury organizacyjnej PTTK i wykonywał czynności dotyczące nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 22 kwietnia 1981 r. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika bowiem, iż:

1. - jednostki terenowe PTTK wykonywały czynności związane z zarządzaniem i obsługą nieruchomości należących do PTTK,
2. - jednostki te występowały wobec organów administracji publicznej oraz innych podmiotów w sprawach dotyczących majątku organizacji,
3. - korespondencja związana z nieruchomością była kierowana do jednostek organizacyjnych PTTK i przez nie prowadzona,
4. - jednostki te faktycznie reprezentowały interesy PTTK w sprawach dotyczących nieruchomości.

Nadto nie można abstrahować od praktyki działania PTTK oraz sposobu wykonywania czynności przez jego jednostki terenowe. W szczególności nie można uznać, że brak odnalezienia odrębnego dokumentu pełnomocnictwa automatycznie przesądza o braku umocowania do działania w sprawach związanych z zarządem nieruchomością. W efekcie zarówno Zarząd Wojewódzki PTTK w B. B., jak i Okręgowy Zespołu Gospodarki Turystycznej PTTK w B.-B., były jednostkami terenowymi uprawnionymi do udziału w postępowaniach tak sądowych jak i administracyjnych, albowiem zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się tak samo według przepisów prawa cywilnego. Nie zachodziła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, iż PTTK z siedzibą w W. bez własnej winy nie brało udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 22 kwietnia 1981 r. Przeciwnie, materiał sprawy wskazuje, że jednostki organizacyjne PTTK uczestniczyły w czynnościach dotyczących nieruchomości oraz prowadziły korespondencję związaną z jej stanem prawnym i administracyjnym. W konsekwencji brak było podstaw do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 151 § 2 k.p.a

Strona skarżąca w swojej skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzuciła naruszenie:

1. - art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2021 r. II SA/Kr 1380/20 i wydanie zaskarżonej decyzji, pomimo, że:
2. 1) organ nie ustalił tożsamości PTTK w W. z podmiotem, któremu doręczono decyzję ani nie ustalił istnienia żadnego dokumentu odnoszącego się do struktury organizacyjnej terenowej PTTK w W., z którego wynikałoby umocowanie do reprezentowania PTTK w W. w postępowaniu, w którym wydana została kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta Oświęcimia z 22.04.1981 r., przeciwnie organ jedynie poczynił nieuprawnione domniemania w tym zakresie, stwierdzając, że rzekomo podmiot, któremu doręczono decyzję musiał mieć upoważnienie PTTK w W.;
3. 2) organ nie uzyskał żadnego nowego dokumentu, który pozwalałby na uznanie, iż organ nie jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2021 r. II SA/Kr 1380/20,
4. 3) organ oczywiście sprzecznie z powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2021 r. II SA/Kr 1380/20 powołał się na przywoływane już poprzednio przez organy dokumenty, które wszystkie podlegały już negatywnej - w kontekście istnienia wskazanego wyżej umocowania - ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie,
5. 4) organ stosując się do wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w powołanym wyżej wyroku Wojewoda Małopolski winien uznać, iż brak jest tożsamości pomiędzy podmiotem, któremu doręczono decyzję Prezydenta Miasta Oświęcimia z 22.04.1981r. a PTTK w W. oraz, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż podmiot ten był umocowany do reprezentowania PTTK w W., w tym w szczególności w sprawie zakończonej wskazaną decyzją;
6. 5) organ w związku z powyższym stosując się do powołanego wyżej wiążącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2021 r. II SA/Kr 1380/20 winien uznać, że Polskiemu Towarzystwu [...] z siedzibą w W. nie doręczono nigdy decyzji Prezydenta Miasta Oświęcimia z 22.04.1981 r. oraz, że Polskie Towarzystwo [...] z siedzibą w W. e bez własnej winy nie brało udziału w sprawie, co jest przesłanką do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; jako zaś, że z uwagi na upływ 5 letniego terminu od daty wydania decyzji Prezydenta Miasta Oświęcimia z 22.04.1981r., decyzja ta nie może zostać uchylona organ winien był uchylić zaskarżoną decyzję Starosty O. na zasadzie art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 § 1 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stwierdzić wydanie decyzji Prezydenta Miasta Oświęcimia z 22.04.1981 r. z naruszeniem prawa.
7. 2. naruszenie art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie przez Wojewodę Małopolskiego czy i na jakiej podstawie Okręgowy Zespół Gospodarki Turystycznej w B.- B. miałby być ustawowo lub statutowo upoważniony do reprezentowania Polskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w

W. w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Oświęcimia z 22.04.1981 r.,

1. 3. błędne odwoływanie się do umowy sprzedaży z 11 kwietnia 1980 r., pisma Oddziału PTTK Ziemi O. z 30 kwietnia 1980 r. i zawiadomienia Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w O. na użytek sugestii o istnieniu rzekomego umocowania Okręgowego Zespołu Gospodarki Turystycznej w B.-B. do reprezentowania Polskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w W. w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Oświęcimia z 22.04.1981 r., podczas gdy z dokumentów tych umocowanie takie nie mogło wynikać, w szczególności bowiem:
2. 1) pełnomocnictwo udzielone dwóm osobom fizycznym pełniącym funkcje Prezesa i Skarbnika Zarządu- Oddziału PTTK Ziemi O. do zawarcia konkretnej umowy sprzedaży nieruchomości nie oznacza udzielenia pełnomocnictwa Oddziałowi, ani tym bardziej Okręgowemu Zespołowi Gospodarki Turystycznej w B.-B., ponadto nie skutkuje umocowaniem do reprezentowania PTTK w innym zakresie, w szczególności w całym obszarze działalności PTTK, w tym w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Oświęcimia z 22.04.1981 r.,
3. 2) pismo Oddziału PTTK Ziemi O. do Rejonowego Biura Geodety Miejskiego informujące o nabyciu nieruchomości nie obejmuje żadnego umocowania dla żadnego podmiotu (ani osoby fizycznej ani jednostki) do reprezentowania PTTK w jakimkolwiek zakresie, w szczególności nie obejmuje umocowania dla żadnego podmiotu do reprezentowania PTTK w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Oświęcimia z 22.04.1981 r.,
4. 3) zawiadomienie Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w O. skierowane do Okręgowego Zespołu Gospodarki Turystycznej w N. S. nie obejmuje żadnego umocowania dla żadnego podmiotu (ani osoby fizycznej ani jednostki) do reprezentowania PTTK w jakimkolwiek zakresie, w szczególności nie obejmuje umocowania dla żadnego podmiotu do reprezentowania PTTK w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Oświęcimia z 22.04.1981 r.,
5. 4) organ w żaden sposób nie wyjaśnia jak z owych wyżej wymienionych dokumentów miałoby wynikać rzekome umocowanie do reprezentacji PTTK przez Okręgowy Zespół Gospodarki Turystycznej w B.-B..
6. 4. naruszenie art.30 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Oświęcimia z 22.04.1981 r. brało udział Polskie Towarzystwo [...] z siedzibą w W. z uwagi na to, iż w postępowaniu tym rzekomo "w imieniu i na rzecz" Polskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w W. działał rzekomo Okręgowy Zespół Gospodarki Turystycznej w B.-B., podczas gdy:
7. 1) strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli, Okręgowy Zespół Gospodarki Turystycznej w B.-B. nie był zaś ani ustawowym ani statutowym przedstawicielem Polskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w W. mogącym reprezentować Polskie Towarzystwo [...] z siedzibą w W. w postępowaniu administracyjnym;
8. 2) działanie w czyimś "imieniu i na rzecz" nie jest równoznaczne z istnieniem umocowania do reprezentowania, o uprawnieniu do reprezentacji decyduje bowiem umocowanie ustawowe, statutowe względnie udzielenie pełnomocnictwa, a nie samo działanie danej osoby jako rzekomego reprezentanta,
9. 3) naruszenie art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji Starosty O. z 16 czerwca 2023 r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta O. z 22.04.1981 r., podczas, organ administracyjny winien był stwierdzić, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa.

Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. z powodu nie uwzględnienia oceny prawnej zawartej w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2021 r. II SA/Kr 1380/20, związanej z zawartymi tam wskazaniami co do dalszego postępowania.

W/w wyrokiem Sąd rozstrzygnął, uchylając poprzednio wydane decyzje o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Oświęcimia z dnia 22 kwietnia 1981r. znak: L.dz. RZGT-8221/C/10/81 zezwalającej na wejście w teren i czasowe zajęcie nieruchomości, iż w związku z istotą sprawy, nie ustalono w sposób pewny i stanowczy miarodajnej dla sprawy okoliczności, tj. tożsamości Okręgowego Zespołu w B.-B., któremu doręczono decyzję z dnia 22 kwietnia 1981r. z PTTK w W., a więc czy Okręgowy Zespół w B.-B. mógł reprezentować PTTK w W. w spornym postępowaniu administracyjnym.

Jednocześnie Sąd ten wyraził wiążącą ocenę prawną, iż nie świadczy o istnieniu związku, z którego mogłoby wynikać umocowanie Okręgowego Zespołu w B.-B. do reprezentowania PTTK w W. w spornym postępowaniu administracyjnym - wskazywana przez Wojewodę Małopolskiego okoliczność, że nabycie na rzecz PTTK w W. nieruchomości objętej decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia 22.04.1981 r. (w oparciu o umowę sprzedaży z dnia 11.04.1980 r.), nastąpiło poprzez umocowane osoby, pełniące pewne funkcje w strukturach Zarządu Oddziału PTTK Ziemi O. (tj. Prezesa i Skarbnika Zarządu tegoż Oddziału). Brak, wg w/w wyroku podstaw, aby umocowanie (pełnomocnictwo do nabycia) udzielone wskazanym wyżej osobom do dokonania czynności prawej, rozciągać także na postępowania administracyjne, w tym dotyczące wejścia w teren działki celem budowy wodociągu. Fakt udzielenia przez PTTK powyższego pełnomocnictwa do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, nie oznaczał bowiem jeszcze umocowania do działania w innej sferze prawnej tej organizacji, tj. w postępowaniach administracyjnych.

Stwierdzenie to odnieść należy zarówno do jednostki, w której Prezes i Skarbnik Oddziału Ziemi O. pełnili swoje funkcje, jak też do podmiotu, któremu doręczono sporną decyzję z 1981 r., tj. Okręgowego Zespołu Turystycznego przy Związku Wojewódzkim PTTK w B.-B.. Brak jest bowiem podstaw do przyjmowania jakichkolwiek domniemań w zakresie reprezentacji podmiotu i rozciągania (poprzez domniemanie) tej reprezentacji na różne sfery aktywności danej organizacji. Umocowanie w tym zakresie winno wynikać z czynności prawnej lub regulacji statutowych (ustawowych), co w tej sprawie nie zostało wykazane.

Ponadto wg wyroku umocowanie Okręgowego Zespołu w B.-B. do reprezentowania PTTK w W. w postępowaniach administracyjnych dotyczących działki nr [...], nie wynikało także ani z pisma Oddziału PTTK Ziemi O. z 30.04.1980 r., którym informowano Rejonowe Biuro Geodety Miejskiego przy Prezydencie O. o nabyciu o nabyciu obiektu Kamieniec, ani też z zawiadomienia Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w O. z dnia 9.12.1992 r. o wykreślenie z księgi wieczystej prowadzonej dla spornej działki tytułu honorowego, jakim posługiwał się właściciel tej nieruchomości (PTTK w W.). Podkreślono także, iż same faktyczne czynności podejmowane przez Zespół Okręgowy w B.-B., poprzez formułowanie pism i wniosków do sądu wieczystoksięgowego, czy do organu administracji publicznej – nie wykazują umocowania tegoż podmiotu do reprezentacji PTTK w W. w postępowaniu administracyjnym, w ramach którego wydana została powoływana wyżej decyzja Prezydenta Miasta O..

W efekcie w oparciu o same tylko te dokumenty brak było więc dotychczas podstaw do przyjmowania, że doręczenie decyzji Okręgowemu Zespołowi w B.-B. było równoznaczne z zapewnieniem PTTK w W. udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Pisma składane w sprawie, a wykazujące wiedzę okręgowej jednostki w B.-B. o spornej decyzji - nie świadczyły o istnieniu umocowania podmiotu któremu doręczono tę decyzję do działania w imieniu PTTK w W..

Powyższe wprost wskazuje, iż wiążącym wyrokiem Sąd uznał, iż wymienione wyżej dowody oraz oparte o nie ustalenia organów, nie dają podstaw do stwierdzenia spornej tożsamości przyjętej przez organy, dając jednocześnie wytyczne co do konieczności uzyskania dowodów mających wskazywać w sposób pewny i stanowczy okoliczności tożsamości Okręgowego Zespołu w B.-B., któremu doręczono decyzję z dnia 22 kwietnia 1981r. z PTTK w W.. Nakazano jednoznaczne ustalenie i wyjaśnienie statusu prawnego jednostki, która otrzymała decyzję z dnia 22 kwietnia 1981r. (81, k. 90 akt I instancji), a więc pozyskanie i następnie analiza dokumentacji odnoszącej się do struktury organizacyjnej (terenowej) PTTK w W., w okresie w którym wydana została decyzja objęta wznowionym postępowaniem (np. statuty, uchwały, regulacje normatywne) z których wynika sporny zakres czynności – uprawnienie Okręgowego Zespołu w B.-B. do skutecznego występowania w imieniu PTTK w W. w postępowaniu administracyjnym zakończonym w/w ostateczną decyzją.

Skoro skarżone organy nie były w stanie pozyskać nowych dokumentów, w oparciu o które w sposób jednoznaczny można stwierdzić w/w tożsamość, jak nakazano w w/w wyroku. Organy jedynie poczyniły nieuprawnione domniemania w tym zakresie (niedopuszczalne w świetle powołanego wyroku), stwierdzając, że rzekomo podmiot, któremu doręczono decyzję "musiał mieć upoważnienie PTTK w W.". Organy nie uzyskały żadnego dokumentu, z którego wynikałoby wyżej wskazane umocowanie. W szczególności takim nowym dokumentem nie jest Statut PTTK z 13 sierpnia 1979 r., bowiem był już przedmiotem analizy organów, co jasno wynika w szczególności z uzasadnienia uchylonej decyzji Wojewody Małopolskiego z 29 września 2020 r. znak WS-VI.7536.1.9.2015.MK i z uzasadnienia powołanego wyżej wyroku, uchylającego tę decyzję. Jak wyżej wskazano Sąd w tymże wyroku uznał, iż podnoszone przez organy administracji okoliczności i dowody - a wiec i ów statut - nie świadczyły o istnieniu umocowania podmiotu, któremu doręczono te decyzję do działania w imieniu PTTK w W..

Próba wywodzenia takiego umocowania z tego dokumentu jest sprzeczna z wytycznymi wyroku, poprzez jedynie ogólnikowe wskazanie, że cele statutowe w terenie realizowały wyodrębnione jednostki organizacyjne. Z tego jednak nie wynika w żaden sposób istnienie spornego umocowania. Zatem również powoływanie się na przywoływane już poprzednio przez organy dokumenty, które wszystkie podlegały już negatywnej - w kontekście istnienia wskazanego wyżej umocowania - ocenie Sądu - w tym pismo z 27 maja 1981 r., pismo z 16 marca 1983 r., pismo z 30 kwietnia 1980 r. czy z zawiadomienie Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w O. z dnia 9 grudnia 1992 r. - były już przywoływane uprzednio przez organy na uzasadnienie swojego stanowiska o istnieniu umocowania do reprezentacji PTTK w W., a stanowisko organów odwołujące się w szczególności do tych dokumentów w w/w wyroku uznano za niewystarczające.

W związku z powyższym organy nie ustaliły w sposób jednoznaczny tożsamości PTTK w W. ze wskazanym wyżej podmiotem, któremu doręczono decyzję ani wskazały istnienia żadnego dokumentu odnoszącego się do struktury organizacyjnej terenowej PTTK w W., z którego wynikałoby umocowanie do reprezentowania PTTK w W. w postępowaniu, w którym wydana została kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta O. z 22 kwietnia 1981 r.

Powyższe wskazywać może, że spornej tożsamości nie ma, i w efekcie należy uznać, iż były to różne podmioty - Okręgowy Zespół w B.-B. nie miał uprawnienia do skutecznego występowania w imieniu PTTK w W.. Zatem jeśli z materiału dowodowego możliwego do zgromadzenia wynika, że strona skarżąca nie brała udziału w postępowaniu, to wtedy zachodzą przesłanki do stwierdzenia wydania decyzji w/w decyzji ostatecznej z 22 kwietnia 1981r. z naruszeniem prawa. Wskazania i ocena prawna zawarta w w/w wyroku jednoznacznie bowiem wskazuje, że na podstawie dotąd zebranych dowodów i dokumentów nie ma podstaw do stwierdzenia w/w tożsamości. Wytyczne zawarte w wiążącym wyroku były więc takie, że dotychczas nie wykazano tożsamości, a żeby uznać, że strona skarżąca brała udział w postępowaniu musi zostać jednoznacznie stwierdzona tożsamość pomiędzy stroną skarżącą a w/w podmiotem, do którego kierowano pisma decyzję w sprawie administracyjnej.

Organy zostały zatem zobowiązane do uzupełnienia materiału dowodowego i w oparciu o takie uzupełnienie do rozważenia kwestii tożsamości. Jeśli natomiast nie doszło do wymaganego uzupełnienia materiału dowodowego z przyczyn jednoznacznie obiektywnych, to z wyroku WSA W Krakowie z dnia 9 lutego 2021 r. II SA/Kr 1380/20 wynika, że dotychczas zgromadzone dowody (statuty, umowy) nie wystarczają aby uznać sporną tożsamość i wobec tego w takiej sytuacji organy winny wydać decyzję o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa. Reasumując faktyczne domniemania w oparciu o dotychczas zgromadzone dane są niewystarczające w celu stwierdzenia spornej tożsamości.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składają się koszty wpisu od skargi w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa radcowskiego 480 zł oraz opłata od pełnomocnictwa 17 zł.