Uzasadnienie
A. H. (dalej jako wnioskodawca, strona lub skarżący), powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako u.d.i.p.), wystąpił do S. sp. z o.o. w [...] (dalej jako spółka lub organ) z wnioskiem z [...] kwietnia 2026 r., w którym zażądał:
- 1) udostępnienia wszystkich kopii faktur wystawionych osobom fizycznym oraz podmiotom gospodarczym w okresie od [...] styczeń 2026 r. do [...] marca 2026 r. za usługi typu sprzedaż miejsca grzebalnego, opłata za korzystanie z kaplicy do pochówku, nadzór nad pogrzebem oraz inne opłaty dotyczące korzystania z cmentarza;
- 2) udostępnienia wszystkich kopii faktur wystawionych osobom fizycznym oraz podmiotom gospodarczym w okresie od dnia [...] styczeń 2025 r. do [...] grudnia 2025 r. za usługi typu usługi pogrzebowe, wykopanie mogiły, przechowanie zwłok, ubranie zwłok, opłaty cmentarne i dodatkowe do pogrzebu, sprzedaż trumny, urny, krzyża, obramowania do grobu oraz faktury za i inne czynności związane z przeprowadzeniem i organizacją ceremonii pogrzebowej.
Wnioskodawca wskazał, że udostępnienie powyższych informacji powinno nastąpić w formie elektronicznej na podany adres poczty elektronicznej - [...], po ich anonimizacji, za wyjątkiem danych osób zmarłych, których dotyczy czynność i jest opodatkowana VAT- 8%.
Pismem z [...] kwietnia 2026 r. spółka wskazała, że żądaną przez wnioskodawcę informację traktuje jako przetworzoną z uwagi na konieczność wyselekcjonowania ok. 900 szt. dokumentów, które należałoby dwukrotnie skserować, a po animizacji zeskanować, co wiąże się z wyłączeniem jednego pracownika od realizacji podstawowych zadań na blisko 40h. W związku z tym, organ wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 7 dni od otrzymania pisma do wykazania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, aby dokonać przetworzenia żądanych informacji, zastrzegając, że w razie braku odpowiedzi we wskazanym terminie, spółka samodzielnie dokona oceny czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca w piśmie z [...] maja 2026 r. zwrócił uwagę, że spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług pogrzebowych, co powoduje szczególną sytuację rynkową, polegającą na jednoczesnym wykonywaniu funkcji administratora infrastruktury cmentarnej oraz uczestnika konkurencyjnego rynku usług pogrzebowych. Powyższe rodzi szczególnie istotną potrzebę społecznej kontroli transparentności działania spółki, albowiem podmiot posiadający monopol lub pozycję dominującą w zakresie administrowania cmentarzem komunalnym może potencjalnie wpływać na warunki konkurencji na rynku usług. Zdaniem wnioskodawcy istotny interes publiczny w niniejszej sprawie wynika z konieczności przeprowadzenia społecznej kontroli działalności spółki komunalnej wykonującej zadania publiczne oraz weryfikacji legalności transparentności działań podejmowanych przez podmiot zarządzający cmentarzem komunalnym.
Żądane informacje mają na celu umożliwienie oceny: 1. sposobu gospodarowania majątkiem komunalnym oraz środkami publicznymi, 2. zasad ustalania i pobierania opłat związanych z funkcjonowaniem cmentarza komunalnego, 3. prawidłowości dokumentowania przychodów oraz zgodności dokumentacji księgowej z rzeczywiście pobieranymi należnościami, 4. transparentności działalności spółki w zakresie osiąganych przychodów, 5. prawidłowości relacji pomiędzy działalnością administracyjną a działalnością komercyjną prowadzoną przez ten sam podmiot, 6. występowania ewentualnych praktyk mogących prowadzić do naruszenia zasad uczciwej konkurencji, 7. zgodności pobieranych opłat z obowiązującymi przepisami prawa oraz aktualnym orzecznictwem sądowym.
Dalej strona wskazała, że wniosek zmierza również do ustalenia, czy w ramach działalności związanej z administrowaniem cmentarzem komunalnym nie dochodziło do pobierania opłat dodatkowych, które zgodnie z aktualną linią orzeczniczą wojewódzkich sądów administracyjnych mogą być uznawane za pozbawione podstawy prawnej. Weryfikacja sposobu pobierania i dokumentowania takich opłat pozostaje bezpośrednio związana z ochroną interesu mieszkańców oraz kontrolą legalności działań podmiotu wykonującego zadania publiczne. Istotny interes publiczny przejawia się również w konieczności ustalenia czy działalność spółki prowadzona jest w sposób transparentny i zgodny z zasadami prawidłowego gospodarowania środkami publicznymi oraz czy nie dochodzi do sytuacji polegających zaniżaniu wartości usług wykazywanych na fakturach, pomijaniu części należności w dokumentacji księgowej, nieprawidłowym dokumentowaniu przychodów, działaniu mogącym skutkować uszczupleniem majątku spółki lub naruszeniem interesu publicznego.
Wnioskodawca podkreślił, że w orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, iż szczególnie istotny interes publiczny zachodzi wówczas, gdy udostępnienie informacji może przyczynić się do zwiększenia transparentności działania podmiotów wykonujących zadania publiczne, ujawnienia nieprawidłowości lub umożliwienia społecznej kontroli gospodarowania majątkiem publicznym. W niniejszej sprawie – zdaniem wnioskodawcy – wszystkie wskazane przesłanki występują łącznie, a wniosek nie służy realizacji prywatnego interesu wnioskodawcy, lecz zmierza do uzyskania informacji istotnych z punktu widzenia mieszkańców oraz zasad prawidłowego funkcjonowania podmiotu wykonującego zadania publiczne. Zakres żądanych informacji pozostaje bezpośrednio związany z: wykonywaniem zadań publicznych, gospodarowaniem majątkiem komunalnym, pobieraniem opłat od mieszkańców, ochroną konkurencji, przestrzeganiem zasad transparentności działania spółki komunalnej, kontrolą legalności działań administratora cmentarza.
W związku z powyższym wnioskodawca uznał, że przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego została w niniejszej sprawie wykazana w sposób wyczerpujący.
Decyzją z [...] maja 2026 r. nr [...] organ, powołując się na art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. u.d.i.p., odmówił udostępnienia żądanej przez stronę informacji publicznej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, czyli dotycząca działalności organów władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej. Biorąc pod uwagę fakt, że spółka jest podmiotem wykonującym zadania własne Gminy [...], w związku z charakterem wykonywanej działalności, jako podmiot wskazany w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na wniosek. Dokonując analizy wniosku spółka uznała, że żądane przez wnioskodawcę wyżej wskazane informacje posiadają charakter informacji przetworzonej w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., gdyż jak wskazano w przytoczonym orzecznictwie informacja przetworzona to informacja "wymagająca zgromadzenia, zanonimizowania, sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów oraz może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną.
Dalej organ wskazał, że wyodrębnienie informacji w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych wymagałoby wyselekcjonowania ze zbiorów dokumentów tych informacji cząstkowych, które dotyczą wniosku, a ich pozyskanie wiąże się z poniesieniem wysokich nakładów takich jak czasochłonność, liczba zaangażowanych pracowników, zużycie specjalistycznego sprzętu (kserokopiarka, skaner), tonerów, itp. Spółka bowiem musiałaby dokonać anonimizacji ok. 900 szt. dokumentów, które należałoby dwukrotnie skserować, a po anonimizacji zeskanować. W rezultacie uzyskanie materiału, który miałby zostać udostępniony wnioskodawcy, wymagałoby wyłączenia pracownika z realizacji jego podstawowych zadań na blisko 40 h, czyli około 5 dni roboczych po 8 h pracy, co z kolei stanowiłoby poważne zakłócenie normalnego funkcjonowania organu w obszarze zadań wykonywanych przez tego pracownika.
Zasoby kadrowe spółki zostały na tyle ograniczone, że nie dysponuje innymi pracownikami, którzy mogliby zostać włączeni w proces przygotowania dokumentów dla wnioskodawcy bez uszczerbku dla prawidłowego toku funkcjonowania.
Mając na uwadze powyższe spółka uznała, że miała obowiązek udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem wyłącznie w sytuacji zaistnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Podkreśliła, że pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego jest pojęciem niedookreślonym. Żądając informacji publicznej przetworzonej wnioskodawca powinien więc wykazać, w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, tj. w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Wnioskodawca powinien posiadać obiektywne i autentyczne, a nie tylko potencjalne możliwości posłużenia się informacją przetworzoną do podjęcia działań dla poprawy sytuacji określonej grupy społecznej lub naprawy instytucji publicznych. Za podmiot o takich cechach niewątpliwie można uznać posła, senatora, radnego, a także inne podmioty, które są w stanie wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domagają, w sytuacji, gdy np. występują w określonych procesowych rolach uczestników postępowań dotyczących tworzenia lub kontrolowania aktów normatywnych.
Ponadto organ podkreślił, że przesłanka udostępnienia informacji przetworzonej ma być traktowana w sposób niejako wyjątkowy. Wnioskodawca nie tylko musi wskazać na interes publiczny przemawiający za udostępnieniem mu informacji przetworzonej, ale interes ten musi być szczególnie istotny.
Spółka po przeanalizowaniu wniosku oraz pisma z [...] marca 2026 r. uznała, iż zakres żądanych przez wnioskodawcę wyżej wymienionych informacji stanowi realizację jego indywidualnego interesu przez przeprowadzenie osobistych "prywatnych" działań kontrolnych. Maksymalnie szeroka interpretacja pojęcia dostępu do informacji mogłaby doprowadzić do całkowitego paraliżu funkcjonowania organów administracji publicznej, byłaby bowiem jednoznaczna z nałożeniem na nie obowiązku umożliwienia przeprowadzania osobistych "prywatnych" działań kontrolnych przez właściwie nieograniczoną liczbę podmiotów. Prawo do uzyskania informacji nie może przeradzać się w kompetencję do przeprowadzenia przez dowolną osobę czynności o charakterze nieomal procesowym, tak jak oględziny przedmiotu. Jeżeli zatem wnioskodawca podejrzewa działanie na szkodę spółki przez podejmowanie działań "mogących skutkować uszczupleniem majątku spółki lub naruszeniem interesu publicznego", które wyczerpuje art. 296 Kodeksu karnego ma społeczny obowiązek w myśl art. 304 § 1 Kodeksu postępowania karnego zawiadomić o tym prokuratora lub Policję.
Jeżeli wnioskodawca podejrzewa m.in. nieprawidłowe ewidencjonowanie przychodów, pomijanie części należności w dokumentacji księgowej, zaniżanie wartości usług wykazywanych na fakturach, stosowanie praktyk mogących prowadzić do naruszenia zasad uczciwej konkurencji powinien je zgłosić odpowiednim organom.
Zdaniem organu wnioskodawca nie wskazał żadnych realnych i konkretnych możliwości wykorzystania dla dobra ogółu (określonej grupy społecznej) informacji publicznej, której udostępnienia zażądał, w konsekwencji zaistnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji objętej żądaniem. W związku z tym zakres żądanej przez niego informacji przetworzonej stanowi realizację jego indywidualnego interesu, w szczególności biorąc pod uwagę, że jako osoba fizyczna prowadzi działalność konkurencyjną w tym zakresie.
Organ powołując się na orzecznictwo wskazał, że celem u.d.i.p. nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych, czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. U.d.i.p. ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Zatem wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej".
Strona złożyła skargę na powyższą decyzję do WSA w Gorzowie Wlkp., zaskarżając ją w całości oraz zarzucając jej naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez odmowę udzielania informacji publicznej wobec braku ku temu podstaw oraz pomimo wykazania przez wnioskodawcę interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem wnioskowanej informacji.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że okres kwartału nie jest jakimś okresem szczególnie utrudnionym, a spółka prowadzi swoją księgowość w sposób elektroniczny. Możliwość wygenerowania faktur wg zawnioskowanych kryteriów to kwestia 5-10 minut i jako taka nie nastręcza żadnych trudności. Analogicznie przedstawia się sytuacja w zakresie żądania dotyczącego 2025 r., gdy spółka może takie faktury w trybie natychmiastowym wygenerować i przekazać do druku. W niniejszej sprawie nie można zatem mówić o informacji przetworzonej, w szczególności w zakresie żądania zawartego w pkt 1 dotyczącego 3 miesięcy. W tym stanie skarga jest zasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej - przeprowadzonej pod względem legalności - była w niniejszej sprawie decyzja spółki z [...] maja 2026 r., odmawiająca udostępnienia informacji żądanych przez skarżącego w opisanym na wstępie wniosku z [...] kwietnia 2025 r.
Materialnoprawną podstawę powyższej decyzji stanowiły przepisy u.d.i.p. Ustawa ta określa zasady i tryb udostępniania informacji publicznych, będąc rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, wyrażonego w art. 61 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ud.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
W kontrolowanej sprawie nie budziło wątpliwości, że spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z informacji zawartej w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że jedynym wspólnikiem spółki jest Gmina [...], posiadająca 100% udziałów. Wobec tego spółka jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji, będących w jej posiadaniu i posiadających walor informacji publicznej.
Bezspornym jest również to, że wnioskowane przez skarżącego informacje należą do informacji o danych publicznych i mają przymiot informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym. W orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, iż informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (por. wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 1956/02). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, związanych z dysponowaniem majątkiem publicznym, stanowi informację publiczną.
Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i wówczas, gdy nie pochodzą wprost od niego, ale organ jest w ich posiadaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 lipca 2008 r., II SA/Wa 721/08, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 18 stycznia 2024 r.. II SA/Go 668/23).
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy żądana przez skarżącego informacje są informacjami prostymi czy przetworzonymi, dla udostępnienia których ustawodawca przewidział pozytywną przesłankę – wykazanie w ich uzyskaniu szczególnie istotnego interesu publicznego. Wymóg ten został określony w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pojęcie informacji przetworzonej nie zostało zdefiniowane w u.d.i.p. Stąd też należy się odwołać do rozumienia tego pojęcia wypracowanego w orzecznictwie.
W uzasadnieniu wyroku NSA z 21 października 2016 r., I OSK 446/15, sumującego poglądy orzecznicze w tym zakresie, wskazano, iż informacja przetworzona to taka informacja, która:
- 1. w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste;
- 2. jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów;
- 3. jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu;
- 4. może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego;
- 5. nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona;
- 6. której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów.
Zaznaczyć przy tym należy, że nie jest również przetwarzaniem informacji wysiłek intelektualny przy zbieraniu danych, polegający tylko na odszukiwaniu ich w określonych rejestrach, czy zbiorach, zanonimizowaniu i przekształceniu (np. w wersję elektroniczną lub skopiowaniu). Podobnie nie stanowi o przetworzeniu informacji sięganie do materiałów archiwalnych. Takie czynności organu, jak np. selekcja dokumentów, są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie noszą cech przetwarzania informacji.
W wyniku ich stosowania nie powstaje bowiem żadna nowa informacja (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, U.d.i.p. Komentarz, WK 2016, t. 1 do art. 3, wyrok NSA z 5 grudnia 2013 r., I OSK 1857/13, wyrok WSA w Łodzi z 2 kwietnia 2019 r., II SA/Łd 88/19, wyrok WSA w Gdańsku z 6 czerwca 2019 r., II SA/Gd 209/18). Jedynie ze względu na znaczną ilość udostępnianych informacji oraz związaną z tym pracochłonność można byłoby - w świetle powyższych rozważań - uznać je za informację przetworzoną.
Ocena czy informacja publiczna ma charakter przetworzonej, musi być dokonana w sposób zindywidualizowany w tym sensie, iż powinna uwzględniać uwarunkowania konkretnej sprawy zainicjowanej wnioskiem o udostępnienie tej informacji. Nie można w tym zakresie poprzestać na mechanicznym odwołaniu się do tez z orzecznictwa czy doktryny i ogólnikowych stwierdzeń. Z punktu widzenia wyżej wymienionej kwalifikacji jest niewątpliwie bardzo istotne szczegółowe wyjaśnienie przez podmiot zobowiązany i wykazanie, że informacja stanowi informację przetworzoną. Niezbędne jest określenie przez organ jakie w jego ocenie cechy, w odniesieniu do konkretnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zadecydowały o takiej kwalifikacji, gdyż stanowi to podstawę do dokonania oceny prawidłowości takiej kwalifikacji. Jest to istotne, skoro udostępnienie informacji uznanej za przetworzoną wiąże się z ograniczeniami (uzależnione jest od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego), gdy tymczasem zasadą, znajdującą oparcie w Konstytucji RP, jak i samej u.d.i.p., jest powszechny dostęp do informacji publicznej, podlegający ograniczeniom w sytuacjach wyjątkowych, określonych przepisami ustawy.
Brak precyzyjnego i wiarygodnego wykazania bądź uprawdopodobnienia podstaw uznania informacji za informację przetworzoną mógłby prowadzić do ograniczenia dostępu do informacji publicznej. Stwierdzić należy, iż powyższy obowiązek wykazania przesłanek uznania informacji za przetworzoną jest tym bardziej istotny i niezbędny, gdy za taką uznana ma być w istocie suma informacji prostych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 7 maja 2025 r., II SA/Go 181/25).
Podkreślić należy, iż zarówno pismo informujące stronę o przetworzonym charakterze informacji publicznej, jak i decyzja odmawiająca udostępnienia informacji, powinny zostać tak skonstruowane, aby można było ocenić rzetelność twierdzeń organu, iż żądana informacja jest informacją, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W przeciwnym razie wnioskodawca pozbawiony byłby realnej ochrony (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 4 października 2018 r., II SA/Go 607/17). W kontrolowanej sprawie mieliśmy do czynienia z przypadkiem informacji publicznej przetworzonej określonym powyżej w pkt 6. Zdaniem Sądu, organ zarówno w decyzji, jak również na etapie wcześniejszym, tj. w wezwaniu z [...] kwietnia 2026 r. przedstawił racjonalną argumentację, świadczącą o tym, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej. W szczególności organ wskazał na znaczną ilość dokumentów podlegających udostępnieniu (ok. 900), z czym związane jest podjęcie szeregu czynności.
Wbrew bowiem argumentacji skargi, nie sprowadzało się to jedynie do wydrukowania z systemu elektronicznego faktur, ale również konieczności zanonimizowania danych zawartych danych, a następnie ich zeskanowania, skoro skarżący domagał się ich przesłania na adres mailowy. Mając na uwadze wspomnianą liczbę dokumentów oraz konieczność podjęcia szeregu czynności biurowych, twierdzenia organu, że konieczne będzie poświęcenie na przygotowanie odpowiedzi na wniosek skarżącego ok. 40 godzin przez jednego pracownika, brzmią rzetelnie, są przekonywujące i nie noszą znamion dowolności.
W świetle podanych okoliczności nie można również zarzucić organowi, że w sposób dowolny przyjął, że wykonanie powyższych czynności stanowiłoby poważne zakłócenie normalnego funkcjonowania spółki w obszarze zadań wykonywanych przez jej pracownika. Należy zatem stwierdzić, że organ wskazał konkretne okoliczności, które odniósł do realiów wniosku z [...] kwietnia 2026 r. i w rezultacie zasadnie wywiódł stanowisko o przetworzonym charakterze informacji publicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Mając na uwadze powyższe należy uznać, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej był uprawniony do stwierdzenia, że żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną oraz do wezwania wnioskodawcy, aby wykazał, że uzyskanie żądanej przez niego informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. O ile zatem interes indywidualny jest relacją pomiędzy jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść jednostce, to interes ogółu oznacza relację między jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść ogółowi (por. J. Lang: Struktura prawna skargi w prawie administracyjnym, Wrocław 1972, s. 98-100). Każde działanie w interesie ogółu, jako określonej wspólnoty publicznoprawnej, jest zatem działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Stanowi to zatem dodatkowy kwalifikator przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do uzyskania tego rodzaju informacji (por. wyroki NSA: z 27 stycznia 2011 r., I OSK 1870/10; 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13). Innymi słowy, nawet działanie wnioskodawcy w interesie "ponadindywidualnym" nie jest – samo w sobie – wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Należy w konsekwencji przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy bowiem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, aby ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe – "niekwalifikowane" – realizowanie interesu publicznego.
Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., dla jej uzyskania powinien zatem wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego (por. wyroki NSA: z 6 lutego 2015 r., I OSK 583/14; z 19 grudnia 2023 r., IIIOSK 3144/21). Charakter lub pozycja podmiotu żądającego udostępnienia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji, mają zatem wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku (por. wyrok NSA z 5 lutego 2026 r., III OSK 3413/23).
Tym samym błędne jest odnoszenie pojęcia "szczególnie istotnego interesu publicznego" wyłącznie do treści żądanej informacji (jej przedmiotu), z pominięciem oceny podmiotu, który o tę informację się ubiega w kontekście analizy możliwości wykorzystania przez ten podmiot uzyskanych danych w interesie publicznym (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2025 r., III OSK 2778/22).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że strona w odpowiedzi na wezwanie z [...] kwietnia 2026 r. nie wykazała, że posiada obiektywne i autentyczne, a nie tylko potencjalne możliwości posłużenia się informacją przetworzoną do podjęcia działań dla poprawy sytuacji określonej grupy społecznej lub naprawy instytucji publicznych. Nie uczyniła tego również w skardze, w której nie wskazała na żadne okoliczności, które pozwalałyby na przypisanie jej powyższej cechy podmiotowej. Zwrócić należy uwagę, że uzasadnienie skargi sprowadza się w istocie do nieuzasadnionej polemiki (o czym mowa była powyżej) z twierdzeniem o braku przetworzonego charakteru informacji, co nie koresponduje z jedynym zarzutem skargi, który ogranicza się do "naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez odmowę udzielania informacji publicznej wobec braku ku temu podstaw oraz pomimo wykazania przez wnioskodawcę interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem wnioskowanej informacji".
Stąd też obszerna argumentacja skarżącego zawarta w piśmie z [...] maja 2026 r. odnosząca się do doniosłości społecznej żądnych informacji nie mogła odnieść zamierzonego skutku, wobec braku jednoczesnego wykazania możliwości realnego wykorzystania żądanych informacji, na co zresztą już wcześniej na tle niemal tożsamej sprawy (odnoszącej się jedynie do innego okresu) wskazał skarżącemu tut. Sąd w wyroku z 14 grudnia 2024 r. (II SA/Go 638/23). Samo subiektywne podejrzenie skarżącego - niepoparte żadną argumentacją - o nieprawidłowym działaniu spółki nie jest wystarczające do skonstruowania w kontrolowanej sprawie istnienia szczególnie istotnego interesu w uzyskaniu żądanych informacji. Ponadto - jak słusznie zauważyła spółka - skarżący ma możliwość zawiadomienia właściwych organów, w tym organów ścigania.
W kontekście powyższego jawi się również jako w pełni przekonywująca argumentacja spółki, iż wniosek skarżącego stanowi w istocie realizację jego indywidualnego interesu, zwłaszcza, jeśli dodatkowo zważy się, iż jako przedsiębiorca prowadzi działalność konkurencyjną na lokalnym rynku usług pogrzebowych, co nie było kwestionowane, a ponadto wynika z aktualnych ogólnodostępnych wpisów w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (https://aplikacja.ceidg.gov.pl/CEIDG/CEIDG.Public.UI/SearchDetails. aspx?Id =4974637e-a2ad-4745-a7f5-19e3f7625e05).
W związku z tym, Sąd – na podstawie art. 151 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) – oddalił skargę.