Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2026 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę "B" od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako NUCS) z dnia [...] grudnia 2025 r. nr [...] o wymierzeniu kary pieniężne] w wysokości 20.000,00 zł za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu SENT[...] w zakresie nazwy towaru i kodu odpadu będącego przedmiotem przewozu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako DIAS) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja wydana została na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej jako - O.p.), art. 21 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 6 oraz art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 4a i ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218 ze zm., dalej jako ustawa SENT), § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz objęty jest systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1157).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności DIAS przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w dniu [...] września 2025 r. na drodze [...] (wjazd do Polski) w miejscowości [...], funkcjonariusze Służby Celno - Skarbowej zatrzymali do kontroli zestaw ciężarowy o nr rej. [...] należący do firmy przewozowej S Sp. z o.o.. Kontrola środka przewozowego wykazała, że odbiorcą towaru jest B sp. z o.o.. Towary przywieziony z Danii do Polski stanowił mieszaninę odpadów spoza list, o masie brutto 24540 kg. W zgłoszeniu przewozu SENT[...] natomiast odbiorca towaru wskazał towar o nazwie papier i tektura - opakowania wielomateriałowe, klasyfikowane do kodu odpadu 191201 jako papier i tektura. Podczas kontroli stwierdzono, że przewożony towar znacznie odbiega od towaru wskazanego w dokumentach przewozowych oraz w zgłoszeniu przewozu. W trakcie oględzin towaru stwierdzono odpad w belach w ilości 37 szt. - mieszanina papieru, kartonów, folii z tworzywa sztucznego, natomiast w dokumentach zał.
VII oraz CMR jest zapis o towarze o kodzie 191201 - sklasyfikowany pod kodem B3020 (odpad kartonu, papieru i wyrobów papierniczych). Z uwagi na fakt, że zgłoszony towar znacznie odbiegał od zadeklarowanego towaru w załączniku VII, Kontrolujący 19 września 2025 r. wystąpili do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o przeprowadzenie oceny towaru. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, na podstawie otrzymanej dokumentacji przewozowej oraz dokumentacji fotograficznej, w dniu [...] września 2025 r. sporządził opinię nr [...] w której stwierdził, iż przewożony ładunek stanowi mieszaninę odpadów spoza list.
W związku z tym sporządzono formularz informacji o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadów do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Na okoliczność przeprowadzonej w dniach od [...] września 2025 r. kontroli sporządzono protokół nr [...], z którym w kierowca pojazdu zapoznał się nie zgłaszając uwag. Postanowieniem z [...] października 2025 r. NUCS wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie.
Decyzją z [...] grudnia 2025 r. nr [...] NUCS wymierzył spółce B sp. z o.o. - jako podmiotowi odbierającemu - karę pieniężną w kwocie 20.000,00 zł za stwierdzone naruszenie polegające na podaniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu SENT[...], w zakresie nazwy towaru i kodu odpadu będącego przedmiotem przewozu.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie wnosząc o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, względnie: 2) uchylenie w całości ww. decyzji i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł, ewentualnie: 3) uchylenie w całości ww. decyzji i przekazanie sprawy Organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, a także: 4) dopuszczenie dowodu: a) z zeznań świadków:- M.P. – Ł.H. b) z przesłuchania strony, za którą zeznania złoży Prezes Zarządu B.S.,- a to celem wykazania okoliczności zakupu przez Stronę odpadu Tetra Pak, treści złożonego zamówienia duńskiemu kontrahentowi Spółki, jego przedmiotu, organizacji transportu, podmiotu odpowiedzialnego za transport, w tym załadunek towaru, okoliczności złożenia zgłoszenia SENT[...] i jego zgodności ze złożonym przez Stronę zamówieniem oraz Informacją dołączoną do przemieszczanych odpadów zgodnie z art. 3 ust. 2 i 4 rozporządzenia 1013/2006, a także przyczyn, dla których w ww. zgłoszeniu SENT w pozycji nazwa towaru znalazł się dopisek uszczegółowiający "Opakowania wielomateriałowe".
Skarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 21 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy SENT oraz art. 3 ust. 11 tej ustawy w zw. z § 1 pkt 7 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1157 ze zm., zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2022 r.") i art. 7c ww. ustawy w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz.U. z 2021 r. poz. 1259, zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2022 r.") i art. 2 Konstytucji RP - poprzez nałożenie na stronę, jako odbiorcę towarów przewożonych z terytorium państwa członkowskiego, kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł, mimo że: a) podała prawidłowe dane w zgłoszeniu SENT[...], tj. całkowicie zgodne zdanymi podanymi przez osobę organizującą przemieszczenie odpadów (H GmbH) w Informacji dołączonej do przemieszczanych odpadów zgodnie z art. 3 ust. 2 i 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U.UE.L.2006.190.1 - zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem nr 1013/2006"), • gdzie wyraźnie wskazano, że przedmiotem przewozu jest papier i tektura klasyfikowany, jako odpad o kodzie 191201 (kodzie B 3020 wg załącznika IX do Konwencji Bazylejskiej), co było też zgodne z przedmiotem zamówienia złożonego przez stronę, w wykonaniu którego ww. przewóz był organizowany (strona bowiem zamówiła Tetra Pak, który jest klasyfikowany jako laminowany karton - do ww. kodów), b) nie można jej przypisać żadnej winy za podanie w zgłoszeniu SENT[...] ewentualnych nieprawidłowych danych w zakresie nazwy towaru i kodu odpadu będącego przedmiotem przewozu, gdyż odbiorca towarów nie ma możliwości ustalenia tych danych (zwłaszcza w sytuacji, gdy nie jest jednocześnie organizatorem transportu), lecz zmuszony jest polegać na danych przekazanych mu przez podmioty trzecie, w szczególności nadawcę towaru, organizatora transportu, czy przewoźnika; c) nałożenie tak wysokiej kary na stronę jest oczywiście nieproporcjonalne do wagi naruszenia i okoliczności jego popełnienia, a zatem sprzeczne - z wnikającą z art. 2 Konstytucji RP - zasadą proporcjonalności;
2) art. 21 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - poprzez nieodstąpienie od nałożenia na stronę kary pieniężnej w niniejszej sprawie, pomimo że przemawiał za tym ważny interes prywatny i interes publiczny, okoliczności w jakich doszło do naruszenia przepisów ustawy SENT, rodzaj tych naruszeń oraz zasada proporcjonalności w działaniach podejmowanych przez organy administracji publicznej;
3) art. 120,121 § 1,122,180 § 1,181,187 § 1,191,199 i 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT - poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania strony, a w efekcie niepoczynienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji żadnych ustaleń odnośnie okoliczności zakupu przez stronę odpadu Tetra Pak, treści złożonego zamówienia duńskiemu kontrahentowi Spółki, jego przedmiotu, organizacji transportu towaru, podmiotu odpowiedzialnego za transport, w tym załadunek towaru, okoliczności złożenia zgłoszenia SENT[...] i jego zgodności ze złożonym przez Stronę zamówieniem oraz z Informacją dołączoną do przemieszczanych odpadów zgodnie z art. 3 ust. 2 i 4 rozporządzenia nr 1013/2006, a także przyczyn, dla których w ww. zgłoszeniu SENT w pozycji nazwa towaru znalazł się dopisek uszczegółowiający "Opakowania wielomateriałowe" (które Naczelnik błędnie utożsamia - jak wynika z uzasadnienia decyzji - z odpadami zmieszanymi).
Postanowieniem z [...] lutego 2026 r. DIAS odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Pismem z [...] marca 2026 r. skarżąca wniosła o: dopuszczenie dowodu z wyciągu z dokumentu wydanego przez Komisję Europejską pn. Często zadawane pytania (FAQ) w sprawie rozporządzenia (WE) 1013/2006 w sprawie przemieszczenia odpadów (...) na okoliczność, że kartony po napojach z powłoką z tworzyw sztucznych i/lub metalu takie jak TetraPak należy kwalifikować do kodu B3020 wg załącznika IX do Konwencji Bazylejskiej.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej DIAS wskazał, że przedmiotem postępowania nie byty kartony typu TetraPak, tylko stwierdzona w wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno - Skarbowej, kontroli - mieszanina odpadów papieru z innymi odpadami z tworzyw sztucznych m.in. worki foliowe, opakowania wielomateriałowe po produktach spożywczych, puszki aluminiowe oraz inne opakowania z tworzyw sztucznych. Stanowisko organu zostało poparte opinią Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w której stwierdzono, że przewożony ładunek stanowi mieszaninę odpadów spoza list, nie były to opakowania typu TetraPak.
W związku z tym sporządzono formularz informacji o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadów do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Kontrolowany zatem przewóz odpadów do Polski naruszał przepisy rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 oraz ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W świetle powyższych ustaleń wniosek dowodowy z 16 marca 2026 r organ uznał za niezasadny.
DIAS wskazał, że w myśl art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów nakłada na podmioty przewożące tzw. towary wrażliwe na i przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązek dokonania zgłoszenia takiego przewozu do elektronicznego rejestru oraz jego uzupełniania i aktualizacji. Określa ona również odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu oraz sankcje za naruszenie warunków przewozu.
Zgodnie z § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, (Dz. U. z 2024 r., poz. 1157, ze zm.) - wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 3 ust. 11 ustawy SENT - systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów jest objęty przewóz towarów innych niż wymienione w art. 3 ust. 2 pkt 1-3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, zwanej dalej ustawą o systemie monitorowania", będących jednocześnie odpadami w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587,1597,1688,1852 i 2029); a) które podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz.
UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, z późn. zm.3), zwanego dalej rozporządzeniem 1013/2006", bez względu na ich ilość w przesyłce. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy SENT w przypadku przewozu towarów z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, zgłoszenie zawiera: 1) dane podmiotu odbierającego obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby;
- 2) dane nadawcy towarów obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby;
- 3) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego, numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, albo numer PESEL, a jeżeli nie został nadany, nazwę i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej będącej podmiotem odbierającym;
- 4) w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług numer za pomocą, którego nadawca towarów jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej; 4a) w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw opałowych informację, czy podmiot odbierający jest zużywającym podmiotem olejowym lub pośredniczącym podmiotem olejowym;
- 5) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru;
- 6) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru, 7) w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw opałowych oświadczenie, o którym mowa w art. 89 ust. 5c pkt 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.
Organ wyjaśnił, że uzupełnienie wszystkich danych w systemie, daje właściwym organom pełną możliwość dokonywania zdalnych analiz, monitorowania oraz przeprowadzania skutecznych kontroli, które nie ograniczają się wyłącznie do sprawdzania pojazdów na drodze krajowej. Przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane, jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję. Do tego katalogu należą m.in. przewożone przez skarżącą odpady.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz.U. z 2021 r. poz. 1259) w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy, w przypadku przewozu towarów będących odpadem w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (D. z 2021 r. poz. 779 i 784), odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik wskazuje sześciocyfrowy kod tych towarów, zgodny z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy SENT w przypadku stwierdzenia, że towar nie odpowiada, co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu odpowiednio przez podmiot wysyłający albo podmiot odbierający w zgłoszeniu, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% różnicy wartości brutto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 3 tej ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego | podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 - 2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ww. ustawy, karę pieniężną nakłada naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy dla miejsca kontroli przewozu towarów.
DIAS wskazał, że kontrolowany przewóz odpadów do Polski naruszał przepisy rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 oraz ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z czym transport należało uznać za nielegalny. Przemieszczanie takich odpadów podlega procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, która wiąże się z koniecznością uzyskania pisemnego zezwolenia na ich planowany transport. Wymagane są dokumenty, których przewoźnik nie posiadał, tj.: załącznika lA - dokumenty zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów, załącznika IB - dokumenty przesyłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów, zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (decyzja administracyjna). Przemieszczanie odpadów w przedmiotowej sprawie odbywało się z wykorzystaniem załącznika VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, bez zastosowania wspomnianej powyżej procedury. Organ podkreślił, że już na wstępie niezbędna jest właściwa klasyfikacja odpadu, która determinuje odpowiednią procedurę, którą należy zastosować.
Wyjaśnienia skarżącej zawarte w jej piśmie z [...] grudnia 2025 r. organ ocenił jako niewiarygodne w zakresie stwierdzonego naruszenia, ponieważ z opisu odpadu (nazwa towaru) zawartego w zgłoszeniu SENT jako "Papier i tektura - Opakowania wielomateriałowe" wynika, że skarżąca zdawała sobie sprawę jaki rodzaj odpadu będzie przedmiotem przewozu i że jest to towar niejednorodny. Stanowisko organu potwierdził Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w swojej opinii nr [...], w której stwierdził, iż przewożony ładunek stanowi mieszaninę odpadów spoza list, co stanowi o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadów, ponieważ wwóz odpadów w postaci mieszaniny odpadów papieru z innymi odpadami z tworzyw sztucznych, na terytorium Polski odbył się bez wymaganego zezwolenia. W tej sytuacji to do podmiotu obierającego należało uzupełnienie określonych danych w zgłoszeniu tak, aby dane w nim wskazane były kompletne i prawidłowe oraz aby przewóz realizowano zgodnie z informacjami podanymi w tym zgłoszeniu.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 ustawy SENT, w przypadku stwierdzenia, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu odpowiednio przez podmiot wysyłający albo podmiot odbierający w zgłoszeniu, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% różnicy wartości brutto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł, Zgodnie z przepisami do wyliczenia kary pieniężnej przyjmuje się wartość towaru z dokumentu sprzedaży bądź innego dokumentu handlowego, w tym zamówienia, potwierdzających zaistniałą lub planowaną transakcję sprzedaży. Dlatego też kalkulacji dokonano w oparciu o przesłany przez skarżącą dokument - potwierdzenie dostawy, tj. [...] z [...] września 2025 r., z którego wynika wartość towaru 750 EUR za 30 ton. Ponieważ organ podatkowy pierwszej instancji nie był w stanie ustalić wartości towaru faktycznie przewożonego oraz różnicy wartości pomiędzy towarem zgłoszonym a przewożonym z powodu wywozu towaru do Niemiec, dlatego też w tym przypadku zasadnie nałożył najniższą przewidzianą w art. 21 ust. 2 ustawy SENT karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł.
Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów nieopłacalne. Ustawa w żaden sposób nie przewiduje stopniowania kar w zależności do stopnia zawinienia. Przepisy ustawy o monitorowaniu drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, nie wyłączają z odpowiedzialności podmiotów zobowiązanych nawet za drobne uchybienia, które popełnione zostały wskutek nieświadomego działania, czy omyłki; mają charakter restrykcyjny i w swoim założeniu mają na celu zwalczanie wszelkich nieprawidłowości związanych z 13/27 obrotem towarami wrażliwymi, dlatego też dla lepszej kontroli i monitorowania został stworzony system SENT. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu.
Nałożenie kary jest obligatoryjne. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest stosowanie przepisów wprost, bez możliwości swobodnej interpretacji tych uregulowań przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organ prowadzący postępowanie administracyjne, ponieważ odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, kwestia zawinienia nie ma wpływu na obciążenie podmiotu odpowiedzialnością za dane naruszenie przepisów. Dla ustalenia, czy wypełniona została dyspozycja art. 21 ust. 2 ustawy o SENT, wystarczające jest wykazanie, że doszło do naruszenia obowiązków (w tym przypadku określonych w art. 6 ust. 2 pkt 6) ustawy) lub warunków związanych z drogowym przewozem towarów.
Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu lub interesem publicznym, na wniosek lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3, jeżeli to odstąpienie: 1. nie stanowi pomocy publicznej albo 2. stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3. stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Odnosząc się do możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ podniósł, iż "ważny interes podatnika" występuje wtedy, kiedy obniżają się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane przede wszystkim zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itd. Przy czym pojęcia "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Pomimo, że wymaga ono ustalenia sytuacji majątkowej podatnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i dla rodziny, to trzeba mieć też na uwadze, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany.
Analiza przesłanek przemawiających za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia kary została dokonana z urzędu w oparciu o informacje pozyskane z Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Naczelnik Urzędu Skarbowego za pismem z [...] listopada 2025 r. nr [...] poinformował, że: • skarżąca nie posiada zaległości podatkowych, • nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, • skarżąca figuruje w bazie CRCM, tj. w latach 2022-2025 nabyła 11 pojazdów samochodowych i w 1 przypadku dokonała zmian gruntów zurbanizowanych, • US wydał decyzję nr [...] z [...] maja 2022 r. o rozłożeniu na dwie raty zobowiązania podatkowego w podatku VAT za marzec 2022 r. w wysokości 403.044,00 zł każda, • z informacji PlT-11 wynika, że w 2022 r. zatrudniała 195 pracowników, w 2023 r. - 192, a w 2024 r. - 153, • wykazała zakupy środków trwałych VAT-7x w 2021 - 2025 w łącznej wysokości 39.013.341,00 zł, • w deklaracji VAT-7 wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym i zawnioskowała o zwrot kwoty 2.815.451,00 zł. Z przekazanych danych wynika, że roczne rozliczenia firmy kształtowały się następująco: L.P. 1 2 3 ROK PODATKOWY 2022 2023 2024 PRZYCHÓD 119.865.468,18 117.456.090,51 110.871.175,52 KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODÓW 115.971.608,19 110.771.691,02 105.365.109,08 DOCHÓD 3.893.859,99 6.684.399,49 5.506.066,44 Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział za pismem z [...] grudnia 2025 r. poinformował, że na dzień udzielenia odpowiedzi spółka nie posiada zaległości, nie jest też prowadzone postępowanie egzekucyjne.
NUCS przeanalizował również częstotliwość przewozów międzynarodowych od [...] grudnia 2022 r. do [...] grudnia 2025 r. i ustalił, że skarżąca występuje na platformie PUESC jako podmiot odbierający w 971 zgłoszeniach i w 1 zgłoszeniu jako przewoźnik. Zweryfikował także ilość kontroli w systemie CKD. Stwierdził 92 kontrole, z czego 65 kontroli dotyczyło przewozu towarów podlegających monitorowaniu, w tym odnotowano 2 kontrole wynikowe, dot. naruszenia przepisów ustawy SENT w zakresie błędnych danych towaru. W systemie KARTA2 zarejestrowano 2 postępowania, dotyczące naruszenia przez przepisów ustawy SENT w tym 1 postępowanie dotyczy przedmiotowej sprawy. Odnotowana jest również kontrola w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, która zakończyła się nałożeniem sankcji VAT w wysokości 10.620,00 zł. Z raportu sporządzonego w bazie WRO-SYSTEM wynika, że w toku kontroli przeprowadzonych przez US i UCS oraz zakończonych w okresie ostatnich 3 lat stwierdzono uszczuplenia z strony skarżącej przekraczające 100.000,00 zł. Skarżąca nie była beneficjentem pomocy de minimis.
Ilość zgłoszeń dowodzi, że spółka posiada doświadczenie w zakresie przewozów towarów wrażliwych. Mając na uwadze powyższe ustalenia DIAS stwierdził, że zgromadzone dokumenty wykazują, że brak jest okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności, jak również okoliczności, które wpłynęłyby w znacznym stopniu negatywnie na prowadzoną przez skarżącą działalność. Sytuacja ekonomiczna firmy jest na tyle stabilna, że nie występują zagrożenia dotyczące ciągłości finansowania, co potwierdza osiągnięty w latach 2022 - 2024 dochód. W ocenie organu w sprawie nie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne czy też zdarzenia losowe, które umożliwiałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Organ przeprowadził również analizę okoliczności sprawy pod kątem ewentualnego zaistnienia przesłanki "interesu publicznego" do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, która doprowadziła do uznania, że w sprawie takie okoliczności nie zaistniały. Zdaniem organu stwierdzone zachowania nie mogą być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym, ponieważ stanowiło poważne naruszenie uniemożliwiające realizację celów ustawy SENT, czyli wykonania kontroli przewozu.
Dla odpowiedzialności odbiorcy, jak też wystąpienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie ma znaczenia okoliczność neutralności dla budżetu państwa popełnionego błędu, gdyż ustawodawca poddał sankcji stwierdzone uchybienie, bez względu na wagę tych błędów i ich wpływ na nieuczciwy obrót towarami wrażliwymi. W wyroku sygn. akt II GSK 220/20 z 18 maja 2020 r. NSA wskazał, że celem ustawy o SENT nie jest zwiększanie dochodów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych na podmioty działające w sposób legalny, dopuszczających się uchybień formalnych czy też oczywistych omyłek, związanych między innymi z wątpliwościami dotyczącymi wykładni i stosowania przepisów ustawy o SENT. Nałożenia kary nie można traktować jako dyskryminacji przedsiębiorcy, gdyż funkcją kary nie jest utrudnienie prowadzenia działalności, tylko wymuszenie należytego prowadzenia działalności gospodarczej.
Nadmienić należy, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest zobowiązany dołożyć minimum staranności by była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa. To na podmiocie odbierającym ciąży szczególny obowiązek znajomości i przestrzegania obowiązujących regulacji, w szczególności tych odnoszących się do przedmiotu prowadzonej działalności.
DIAS wskazał, że zgodnie z art. 187 § 1 O.p.organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast w oparciu o art. 191 ww. ustawy ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Poczynione przez organ ustalenia nie budziły kontrowersji, a strona może żądać przeprowadzenia dowodu tylko wtedy, gdy przedmiotem tego dowodu były okoliczności, które mają znaczenie dla sprawy i nie zostały wystarczająco stwierdzone innym dowodem. Dominującym dowodem w postępowaniu administracyjnym jest dowód z dokumentu, co wynika z natury spraw będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także szczególnej pozycji, jaką posiadają w tym postępowaniu dokumenty urzędowe {domniemanie zgodności z prawdą). Dowód z przesłuchania strony, w postępowaniu administracyjnym jest dopuszczalne dopiero "w ostateczności", tj. w przypadku braku innych dowodów albo niewyjaśnienia sprawy pomimo wyczerpania innych dowodów.
Na powyższą decyzję DIAS z dnia [...] marca 2026 r. znak [...] "B" Spółka z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: I Naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności: 1) art. 21 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy SENT oraz art. 3 ust. 11 tej ustawy w zw. z § 1 pkt 7 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opalowymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1157 ze zm., zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2022 r.") i art. 7c ww. ustawy w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz.U. z 2021 r. poz. 1259, zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2022 r.") i art. 2 Konstytucji RP - poprzez nałożenie na stronę skarżącą, jako odbiorcę towarów przewożonych z terytorium państwa członkowskiego, kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł, mimo że: a) podała prawidłowe dane w zgłoszeniu SENT[...], tj. całkowicie zgodne z danymi podanymi przez osobę organizującą przemieszczenie odpadów (H GmbH) w Informacji dołączonej do przemieszczanych odpadów zgodnie z art. 3 ust. 2 i 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U.UE.L.2006.190.1 - zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem nr 1013/2006"), gdzie wyraźnie wskazano, że przedmiotem przewozu jest papier i tektura klasyfikowany, jako odpad o kodzie 191201 (kodzie B 3020 wg załącznika IX do Konwencji Bazylejskiej), co było też zgodne z przedmiotem zamówienia złożonego przez skarżącą, w wykonaniu którego ww. przewóz był organizowany (strona bowiem zamówiła Tetra Pak, który jest klasyfikowany - jako laminowany karton - do ww. kodów), b) nie można jej przypisać żadnej winy za podanie w zgłoszeniu SENT[...] ewentualnych nieprawidłowych danych w zakresie nazwy towaru i kodu odpadu będącego przedmiotem przewozu, gdyż odbiorca towarów nie ma możliwości ustalenia tych danych (zwłaszcza w sytuacji, gdy nie jest jednocześnie organizatorem transportu), lecz zmuszony jest polegać na danych przekazanych mu przez podmioty trzecie, w szczególności nadawcę towaru, organizatora transportu, czy przewoźnika; c) nałożenie tak wysokiej kary na stronę jest oczywiście nieproporcjonalne do wagi naruszenia i okoliczności jego popełnienia, a zatem sprzeczne - z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP - zasadą proporcjonalności;
2) art. 21 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - poprzez nieodstąpienie od nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w niniejszej sprawie, pomimo że przemawiał za tym ważny interes prywatny i interes publiczny, okoliczności w jakich doszło do naruszenia przepisów ustawy SENT, rodzaj tych naruszeń oraz zasada proporcjonalności w działaniach podejmowanych przez organy administracji publicznej; II Naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: 1) art. 120, 121 § 1, 122 § 1, 180 § 1, 181, 187 § 1, 188, 191, 199 i 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 235 oraz art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. O.p.w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT - poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącą dowodów, w szczególności dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania strony, a w efekcie niepoczynienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji żadnych ustaleń odnośnie okoliczności zakupu przez skarżącą odpadu Tetra Pak, treści złożonego zamówienia duńskiemu kontrahentowi Spółki, jego przedmiotu, organizacji transportu towaru, podmiotu odpowiedzialnego za transport, w tym załadunek towaru, okoliczności złożenia zgłoszenia SENT[...] i jego zgodności ze złożonym przez skarżącą zamówieniem oraz z Informacją dołączoną do przemieszczanych odpadów zgodnie z art. 3 ust. 2 i 4 rozporządzenia nr 1013/2006, a także przyczyn, dla których w ww. zgłoszeniu SENT w pozycji nazwa towaru znalazł się dopisek uszczegółowiający "Opakowania wielomateriałowe'" (które Organ błędnie utożsamia - jak wynika z uzasadnienia decyzji - z odpadami zmieszanymi), chociaż powyższe okoliczności mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tym bardziej w sytuacji, gdy Organ zakwestionował twierdzenia skarżącej mające być wykazane ww. dowodami;
2) art. 121 § 1, 122 § 1 i § 2, art. 199 O.p. w zw. z art. 235 O.p.-poprzez błędne ustalenie, że przedmiotem postępowania nie były kartony typu Tetra Pak, chociaż z materiału dowodowego sprawy (por. np. dokumentacja fotograficzna, czy dokumenty przewozowe znajdujące się w aktach sprawy), a także z decyzji Organu I instancji jednoznacznie wynika, że przewożony towar składał się głównie z kartonów TetraPak (a oprócz niego także stwierdzono w przesyłce liczne tworzywa sztuczne w postaci folii, worków, opakowań z tworzyw sztucznych, puszek).
Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła: 1) o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji DIAS oraz poprzedzającą ją decyzję NUCS, 2) zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
- 3) o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.
Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako p.p.s.a.) - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonych granicach kontroli sądowej, skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia na skarżącą - jako podmiot odbierający realizujący przewóz towarów wrażliwych - kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z ustawy SENT.
Podstawę prawną wydanych decyzji stanowią przepisy ustawy SENT. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Stosownie do art. 2 pkt 9 ww. ustawy przez przewóz towarów rozumie się przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. Zgodnie z § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 898, dalej: rozporządzenie w sprawie towarów których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego), systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi objęty jest także przewóz towarów innych niż wymienione w art. 3 ust. 2 pkt 1-3a ustawy SENT, będących jednocześnie odpadami w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm.), które podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz.UE seria L Nr 190 z dnia 12 lipca 2006 r. z późn. zm.), bez względu na ich ilość w przesyłce.
Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność wymierzenia skarżącej jako podmiotowi odbierającemu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT. Ustawa SENT ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Katalog towarów objętych ustawą SENT został od 22 lutego 2022 r. rozszerzony o odpady. Treść uzasadnienia do projektu zmiany poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z 28 sierpnia 2020 r., zastąpionego następnie rozporządzeniem Ministra Finansów z 25 kwietnia 2022 r. wskazuje, że istotnym motywem objęcia systemem SENT odpadów, było przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym w podatku VAT (przeciwdziałanie uszczupleniu podatku VAT poprzez jego zaniżanie).
Uzasadniając potrzebę objęcia odpadów systemem SENT wskazano, że wynika ona m.in. ze zidentyfikowanych sposobów dokonywania nadużyć w zakresie obrotu odpadami w tym, w podatku VAT. Zauważono, że w świetle ustawy o VAT odpad będąc towarem stanowi przedmiot obrotu (art. 2 pkt 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). W związku z czym wszelkie zdarzenia gospodarcze związane z obrotem odpadami (zbycie, nabycie i transport) podlegają obowiązkowemu opodatkowaniu. Wskazano przyczyny rozwoju w obrocie odpadami tzw. szarej strefy oraz na ogromną choć trudną do oszacowania wartość szkody poniesionej przez Skarb Państwa z tytułu niedostatecznej kontroli nad rynkiem gospodarowania odpadami oraz nadużyciami mechanizmów podatku VAT i innych podatków. Podniesiono również, że istotnym problemem w gospodarowaniu odpadami jest wprowadzenie na polski rynek gospodarczy odpadów pochodzących spoza terytorium kraju.
Nielegalność związana z tego rodzaju działalnością ma charakter globalny i w wielu przypadkach organizowana jest przez zorganizowane grupy przestępcze o charakterze międzynarodowym, co w znacznym stopniu ułatwia niekontrolowany przepływ towarów przez granice państw członkowskich Unii Europejskiej. Biorąc pod uwagę, że transgraniczne przemieszczanie odpadów ma charakter wewnątrzwspólnotowej transakcji gospodarczej, ich wprowadzenie poza ewidencję wpływa również na nieodprowadzenie należnego podatku od towarów i usług. Zwrócono uwagę, że poprzez wprowadzenie do obrotu znacznych ilości nielegalnego kapitału naruszone zostaną także zasady funkcjonowania rynku gospodarczego, w tym uczciwej konkurencji oraz przejrzystość alokacji kapitału. Konieczne zatem było rozszerzenie kontroli w tym zakresie, a konsekwencją zmian przepisów było nałożenie odpowiednio na podmiot odbierający oraz przewoźnika w momencie rozpoczęcia przewozu towaru obowiązku w zakresie dokonania zgłoszenia przewozu, jego uzupełnienia i aktualizacji.
Dodatkowo przewoźnik został zobowiązany do zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych, a kierujący do posiadania numeru referencyjnego oraz uruchomienia lokalizatora. W okolicznościach niniejszej sprawy w zakresie obowiązków odbierającego istotny jest art. 6 ust. 1 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, podmiot odbierający jest zobowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać numer przewoźnikowi. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 6 ustawy SENT zgłoszenie zawiera dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru. W badanej sprawie podmiot odbierający (skarżąca) dokonała zgłoszenia przewozu towaru w postaci odpadów, podając w zgłoszeniu SENT, że przewożony towar to odpad w postaci papieru i tektury - opakowania wielomateriałowe - kod odpadu 191201. Kontrola przedmiotowego przewozu towaru, przeprowadzona na podstawie przepisów ustawy SENT w dniu [...] września 2025 r. wykazała, że przewożony towar stanowi mieszaninę odpadów spoza list w postaci papieru i tworzyw sztucznych (worki foliowe, opakowania wielomateriałowe po produktach spożywczych, puszki aluminiowe).
Rodzaj i charakter przewożonych odpadów został stwierdzony podczas kontroli przewożonego towaru, a następnie ustalenia kontrolne znalazły potwierdzenie w opinii Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ) z dnia [...] września 2025 r. W opinii tej WIOŚ stwierdził, że ładunek stanowi mieszaninę odpadów spoza list oraz brak jest możliwości skatalogowania przewożonego odpadu jako odpadu z listy zielonej (B3020 - jak wskazano w Załączniku VII) ze względu na to, że przewożony ładunek to mieszanina odpadów papieru z innymi odpadami z tworzyw sztucznych (m.in. worki foliowe, opakowania wielomateriałowe po produktach spożywczych, sporadycznie puszek aluminiowych oraz innych opakowań z tworzyw sztucznych). Udział odpadów z tworzyw sztucznych jest duży i nie można go uznać za marginalny.
Dalej WIOŚ stwierdził, że biorąc pod uwagę wymagania wynikające z Konwencji Bazylejskiej i Zielonego Wykazu Odpadów dla zadeklarowanego odpadu o kodzie B3020 należy zaznaczyć, że ładunek powinien zawierać jedynie odpady z papieru lub kartonu.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na moc dowodową opinii WIOŚ, która sporządzona została we właściwej formie oraz przez właściwy organ, wobec czego stosownie do art. 188 O.p. ma moc dokumentu urzędowego.
Odnosząc się do argumentacji skargi zauważyć trzeba, że nie jest kwestią zasadniczą w sprawie stwierdzenie w kontrolowanym towarze obecności odpadu w postaci opakowań wielomateriałowych, bowiem obok tego odpadu stwierdzono również odpady z tworzyw sztucznych oraz sporadycznie odpady z puszek aluminiowych, przy czym udział odpadów z tworzyw sztucznych był duży. Ze względu na rodzaj oraz strukturę przewożonych odpadów - jako mieszaniny odpadów - jego transport podlegał specjalnej procedurze. Nie był to bowiem odpad skatalogowany wg tzw. Zielonego Wykazu Odpadów Konwencji Bazylejskiej z 22 marca 1989 r., których transport odbywa się na podstawie informowania określonego w art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006.
W świetle powyższych okoliczności Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy w niniejszej sprawie przepisów prawa procesowego w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Wskazać należy, że organ odwoławczy wyjaśnił, na podstawie jakich dowodów ustalił stan faktyczny sprawy oraz z jakich przyczyn odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z przesłuchania świadków. Przeprowadzone postępowanie doprowadziło do zebrania kompletnego materiału dowodowego i spełnia wymagania określone w art. 122 i art. 187 § 1 O.p., a zgromadzone w sprawie dowody w wystarczającym stopniu umożliwiały ustalenie stanu sprawy.
Podkreślenia wymaga, że gromadzenie materiału dowodowego nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących badanych zdarzeń. Skuteczność żądania przeprowadzenia dowodu uzależniona jest od wykazania, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie okoliczność ta nie została potwierdzona innym dowodem. Oznacza to, że w oparciu o art. 188 O.p, organ nie jest zobowiązany do uwzględnienia wszystkich wniosków dowodowych strony, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (dowodami), a w tym wypadku mającym moc dokumentu urzędowego. Zasada wynikająca z art. 122 i art. 187 O.p. nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż prowadziłoby to do faktycznej niemożności ukończenia jakiegokolwiek postępowania z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości dowodowej. Z tych względów, zdaniem Sądu, odmowa przeprowadzenia dalszych dowodów zawnioskowanych w sprawie przez stronę to jest przesłuchania świadków oraz strony z uwagi na jednoznaczność już zgromadzonych dowodów w zakresie objętym tezą dowodową była zasadna i nie stanowiła naruszenia art. 188 O.p. Zdaniem Sądu okoliczności, których udowodnienia domagała się skarżąca zostały już wystarczająco stwierdzone innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, obszernie omówionymi w uzasadnieniu zapadłych w sprawie rozstrzygnięć.
Podkreślić trzeba także te uwarunkowania sprawy, że wobec obiektywnego charakteru administracyjnej kary pieniężnej, okoliczności na jakie świadkowie mieli się wypowiadać nie miały zasadniczego znaczenia dla sprawy.
Zauważyć trzeba, że protokół kontroli został podpisany zarówno przez funkcjonariuszy, jak i kierowcę pojazdu, co nadaje mu charakter dokumentu urzędowego. W wyroku z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1416/15 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma szczególne znaczenie, ponieważ utrwala stan faktyczny zastany (stwierdzony) przez kontrolujących w trakcie czynności. Podpisany przez uczestników kontroli, tj. funkcjonariuszy oraz kierowcę, protokół stanowi dowód na zgodność zawartych w nim ustaleń ze stanem rzeczywistym.
W ocenie Sądu zgodzić się należy z organem, że wykazany został fakt niewykonania przez skarżącą Spółkę obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 2 pkt 6 ustawy SENT, a w takiej sytuacji na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy SENT odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł.
W przedmiotowej sprawie skarżąca była podmiotem odbierającym, co jest okolicznością bezsporną. Zgodnie z art. 2 ust. 6 lit. a-b ustawy SENT przez podmiot odbierający należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, dokonującą wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów lub nabycia towarów w przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361) albo zużywający podmiot olejowy nieprowadzący działalności gospodarczej. Z konstrukcji art. 21 ust. 2 wynika, że podmiotem na który kara może być nałożona jest albo podmiot wysyłający albo podmiot odbierający, a decyzja na który podmiot finalnie zostanie nałożona kara nie podlega dowolnemu wyborowi przez organ ani też nie zależy od "woli" podmiotu ukaranego. W art. 6 ust. 1 ustawy SENT wskazano, że w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju to podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.
Natomiast zgodnie z ust. 2 pkt 6 zgłoszenie powinno zawierać dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości. W rozpoznawanej sprawie błędnie wskazano nazwę i rodzaj przewożonego towaru. Należy podkreślić, że przepisy ustawy SENT, w tym art. 21 ust. 2, co do zasady przewidują obligatoryjną sankcję za obiektywnie stwierdzone naruszenie przepisów. Do jej zastosowania wystarczające jest samo obiektywne wystąpienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz.
Natomiast odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej uzasadnione jest jedynie w przypadkach wyjątkowych, co oznacza, że z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z obowiązku jej uiszczenia. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust.
- 3. Z kolei w myśl art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
- 1) nie stanowi pomocy publicznej, albo
- 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
- 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. W orzecznictwie sądowym dominuje obecnie pogląd, że pojęcie "ważnego interesu" należy odnosić do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu, a przede wszystkim należy oceniać okoliczności towarzyszące wystąpieniu naruszenia. W zakres badania "ważnego interesu strony" może jednak wchodzić jej sytuacja ekonomiczna i pod tym kątem takze została zbadana przez organy w niniejszej sprawie.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę akceptuje prezentowane w orzecznictwie stanowisko, w myśl którego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony postępowania, prowadząc do zmniejszenia jej obciążeń finansowych, bądź spożytkowania środków z nałożonej kary na inne cele strony (wyrok NSA z 12 marca 2020 r., II GSK 1464/19). Nie jest to jednak równoważne z przesłanką "ważnego interesu" w rozumieniu art. 21 ust. 3 ustawy SENT. Obowiązkiem każdego podmiotu jest przestrzeganie norm prawnych, a konsekwencją ich naruszenia jest właśnie sankcja przewidziana prawem. Kara pieniężna wiąże się z wypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego. Zasadą jest uiszczanie należności publicznych, w tym kar, a odstąpienie od nich stanowi wyjątek i powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, które realnie zagrażają bytowi osoby wnioskującej.
Należy zatem unikać sytuacji, w której odstąpienie od kary stawiałoby stronę w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych podmiotów, znajdujących się w podobnej lub gorszej sytuacji. Na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy Sąd stwierdził, że organy zasadnie stwierdziły brak wystąpienia na gruncie przedmiotowej sprawy przesłanek wskazujących na wystąpienie ważnego interesu podmiotu odbierającego, a w szczególności Spółka nie powołała się na jakieś nadzwyczajne okoliczności, nie do przewidzenia przy zachowaniu należytej staranności, której próg wyznacza profesjonalny charakter prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Zgodzić się w końcu należy z organem, że Spółka nie przedstawiła również żadnych dowodów wskazujących na to, że nałożona na nią kara pieniężna może w znaczący sposób wpłynąć na obniżenie kondycji finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa. Dokonana analiza sytuacji finansowej spółki wykazała, że jej sytuacja finansowa jest stabilna.
W odniesieniu do przesłanki interesu publicznego należy stwierdzić, że również i w tym zakresie w sprawie nie wystąpiły podstawy do uwzględnienia takich szczególnych okoliczności uzasadniających rozważenie odstąpienia od nałożenia kary. Ponadto podkreślenia wymaga, ze ratio legis ustawy SENT zasadniczo sprowadza się do zwiększenia skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Celem zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania (kontroli) przewozu towarów uznanych za "wrażliwe" prawodawca uznał, by przewóz niektórych towarów był rejestrowany, dostrzegając konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu tego typu towarów. Wprawdzie zgodzić się należy z poglądem, że celem nakładania tych kar nie powinno być zwiększenie w ten sposób dochodów budżetu państwa, to jednak nie można pominąć, że funkcją regulacji ustawy SENT jest wspomniana funkcja prewencyjna, która przez groźbę wysokiej kary za naruszenia norm monitorowana przewozu towarów wrażliwych ma odstraszać podmioty podlegające ustawie SENT od lekceważenia rygorów zgłaszania przewozu tych towarów.
Analizując opisaną przesłankę należy niewątpliwie wziąć pod uwagę, że naruszenia jakiego dopuściła się Spółka nie miało charakteru jedynie nieistotnej omyłki czy błędu podmiotu odbierającego a egzekwowanie obowiązku nie było przejawem nadmiernego legalizmu. Brak rejestracji zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego to istotne uchybienie, gdyż uniemożliwia w istocie realizację celu ustawy SENT jaką jest monitorowanie transportu towarów wrażliwych przez organy celno-skarbowe. Stąd brak podstaw zdaniem Sądu do stwierdzenia, że nałożenie kary na podmiot narusza zasadę proporcjonalności. Wysokość kary została określona przez prawodawcę w sposób jednoznaczny i to ustawodawca na etapie określenia wysokości należnych kar dokonał ich miarkowania dla poszczególnych możliwych naruszeń.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji, wartościując i oceniając podstawy ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie nosi cech dowolności, bowiem organy w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeanalizowały i oceniły kwestię wystąpienia przesłanek interesu publicznego oraz ważnego interesu strony jako okoliczności uzasadniających ewentualne odstąpienie od nałożenia kary. Wynik tej analizy i oceny, prowadzący do odmowy zastosowania tej instytucji, należy uznać za zgodny z prawem.
Podsumowując kwestię odstąpienia od nałożenia kary, zdaniem Sądu, organy w sposób dostateczny przeanalizowały możliwość zastosowania ww. instytucji i właściwie odczytały treść pojęcia interesu strony czy publicznego przez pryzmat zasady proporcjonalności, w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT. Należy podkreślić, że odstąpienie od nałożenia kary w ustalonych okolicznościach sprawy podważyłoby poczucie bezpieczeństwa i zaufanie obywateli do organów państwa, ponieważ podmiot odbierający dokonał nieprawidłowego zgłoszenia przewozu odpadów do rejestru, co stanowi istotne naruszenie zasad monitorowania. Prawodawca nie uzależnia wymierzenia tej kary, czy jej wysokości od jakichkolwiek okoliczności towarzyszących naruszeniu obowiązków w zakresie zgłaszania danych co do przewozu towarów, jak i skutków dla finansów publicznych. Przeciwnie, konstrukcja art. 21 ust. 1 ustawy SENT wskazuje w sposób jednoznaczny na odpowiedzialność obiektywną.
Nie bez powodu w przepisie tym używany jest kategoryczny zwrot "nakłada się karę pieniężną". Wystarczające do pociągnięcia do odpowiedzialności jest zatem stwierdzenie niewątpliwego faktu naruszenia przepisów wspomnianej ustawy, co w niniejszej sprawie zostało przez organy wykazane. Reasumując stwierdzić przychodzi, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, w zgodzie z wymogami prawa (art. 120 O.p.), w szczególności zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 i 187 O.p.). Oceny formułowane przez organy na podstawie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie nie zawsze pozostają korzystne dla strony, jeżeli jednak w postępowaniu zachowano właściwe standardy (w tym zapewniono stronie czynny udział, umożliwiono jej zapoznanie się z dowodami, nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów), to wówczas nie sposób uznać za zasadne zarzutów o nadużyciu zasady zaufania podatnika do organów państwa (art. 121 O.p.).
Ocena zebranego materiału dowodowego jest obiektywna, logiczna, oparta na wzajemnych związkach poszczególnych jego elementach, odwołująca się do doświadczenia życiowego. Nie wykracza zatem poza to, co organowi wolno w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Wszystkie istotne okoliczności w sprawie zostały wyjaśnione, materiał dowodowy nie został wykorzystany w sposób wybiórczy.
W ocenie Sądu zarzuty skargi okazały się niezasadne, a działając z urzędu, na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się innych uchybień prawa, które winny skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji. Mając na uwadze powyższe, jako że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. [pic]