Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 5

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 2 września 2026 r., sygn. akt II SA/Go 345/26

nieprawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim
Skład
Sędzia WSA Kamila Karwatowicz przewodniczący
Sędzia WSA Grażyna Staniszewska sprawozdawca
Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Rozpoznanie
na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 września 2026 r.
Sprawa
sprawy ze skargi S. T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. znak sprawy[...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. znak sprawy: [...].

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2026 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania S. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako - ZUS) z dnia [...] grudnia 2025 r. nr [...]o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko L. B. na okres świadczeniowy od [...] czerwca 2025 r. do [...] maja 2026 r., na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako - Prezes ZUS) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes ZUS wskazał na treść art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego o2016 r. pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (DZ.U. z 2026 r. poz. 508), zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługuje rodzicom, opiekunom faktycznym, opiekunom prawnym, dyrektorowi domu pomocy społecznej, rodzinom zastępczym, osobom prowadzącym rodzinne domy dziecka, dyrektorom placówek opiekuńczo-wychowawczych, dyrektorom regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych, dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego. Z kolei art. 13 ust 1 ww ustawy stanowi, że ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują odpowiednio na wniosek osób uprawnianych wymienianych w art. 4 ust.

2. Organ wskazał, że w dniu [...] grudnia 2025 r. S. T. złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na dziecko L. B. i M. B. na okres świadczeniowy od [...] czerwca 2025 r. do [...] maja 2026 r. wskazując, że jest osobą sprawującą pieczę zastępczą nad dzieckiem. Do akt załączono postanowienie Sądu Rejonowego w [...], Wydział Rodzinny i Nieletnich, z dnia [...] listopada 2025 r. (sygn. akt [...]), o natychmiastowym umieszczeniu dziecka w pieczy S. T., na podstawie art. 5791 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.). Zgodnie z art. 5791 § 2 k.p.c., jeżeli umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej nastąpiło w trybie art. 12a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej sąd opiekuńczy niezwłocznie, po wysłuchaniu pracownika socjalnego, który zapewnił ochronę dziecku, nie później jednak niż w ciągu 24 godzin od wysłuchania, wydaje orzeczenie o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej albo orzeczenie o powrocie dziecka do rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych dziecka. Zgodnie z art. 13 ust. 4 pkt 3 lit. ca) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, rodzic zastępczy ubiegając się o świadczenie wychowawcze na dziecko, zobowiązany jest załączyć do wniosku zaświadczenie organizatora rodzinnej pieczy zastępczej o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej. W dniu [...] grudnia 2025 r. ZUS, działając na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy, organ wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o zaświadczenie z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) albo od innego organizatora pieczy zastępczej, potwierdzający umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, wraz z datą umieszczenia, wyznaczając termin 14 dni od dnia od dnia otrzymania wezwania. Pomimo upływu terminu nie przedłożono dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie strona oświadczyła, że dziecko zostało umieszczone na mocy ww postanowienia Sądu Rejonowego w [...], Wydział Rodzinny i Nieletnich, z dnia [...] listopada 2025 r., sygn. akt [...], co stanowi formę pieczy zastępczej uprawniającą do pobierania świadczenia wychowawczego, mimo braku formalnego zaświadczenia z PCPR o statusie rodziny zastępczej. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] grudnia 2025 r. ZUS odmówił stronie prawa do świadczenia wychowawczego. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym wskazała że sprawuje faktyczną i sądową pieczę nad dzieckiem na mocy postanowienia sądu (sygn. akt [...]). Zdaniem strony organ odmówił prawa do świadczenia wychowawczego ze względy na brak sformułowania w dokumencie "rodzina zastępcza", co jest krzywdzące, niezgodne z wykładnią o pieczy bieżącej oraz uderza w dobro dzieci, które pozostają na jej wyłącznym utrzymaniu, podczas gdy matka dziecka świadczenia tego nie pobiera.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Prezes ZUS wyjaśnił, że powierzenie pieczy bieżącej nie jest równoznaczne z ustanowieniem pieczy zastępczej. Piecza bieżąca, o której mowa w art. 96 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1694 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, stanowi czasowe powierzenie opieki nad dzieckiem, nie jest tożsama z pieczą zastępczą i ma charter doraźny. W toku postępowania odwoławczego ustalono, że do akt sprawy nie dołączono zaświadczenia odpowiednio organizatora rodzinnej pieczy zastępczej o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej wraz z datą umieszczenia. Jest to dokument, niezbędny do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego rodzicowi zastępczemu dziecka. Do akt sprawy, w dniu [...] marca 2026 r. strona dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego w [...],[...], z dnia [...] marca 2026 r. (sygn. akt [...]) o oddaniu dziecka pod bezpośrednią pieczę matki.

Wobec powyższego organ stwierdził, że strona nie przedłożyła wymaganego zaświadczenia z PCPR, o którym mowa w art. 13 ust. 4 pkt 3 lit. ca) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a samo dołączenie postanowienia sądu z dnia [...] listopada 2025 r. (sygn. akt [...]), choć potwierdza fakt sprawowania pieczy nad dzieckiem, nie jest dokumentem wystarczającym do przyznania świadczenia wychowawczego, ponieważ ustawa jednoznacznie uzależnia to prawo do przedłożenia stosowanego zaświadczenia potwierdzającego status rodziny zastępczej, a brak tego dokumentu w aktach sprawy uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku. Organ zaznaczył, że świadczenie wychowawcze może być przyznane wyłącznie osobom wskazanym w ustawie, które potwierdzą swój status.

Od powyższej decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] kwietnia 2026 r. S. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem - art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez błędną wykładnię i uznanie, że jako osobie sprawującej pieczę nad małoletnimi nie przysługuje jej prawo do świadczenia wychowawczego, podczas gdy z celowości wykładni wskazanych przepisów wynika, że świadczenie to przysługuje osobom sprawującym pieczę nad małoletnimi na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego, - naruszenie art. 72 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art 20 Konwencji o prawach dziecka, poprzez ich niezastosowanie. Z powyższych przepisów wynika szczególna ochrona praw dziecka oraz prawo do żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy, a dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swojego środowiska rodzinnego lub ze względu na jego dobro nie może pozostawać w tym środowisku ma prawo do szczególnej ochrony ze strony państwa.

Skarżąca wskazała, że w dniu [...] grudnia 2025 r. złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na dzieci – M. i L. B. na okres świadczeniowy od [...] czerwca 2025 r. do [...] maja 2026 r. podając, że jest osobą sprawującą pieczę nad ww. dziećmi na podstawie postanowienia sądu. Do wniosku załączyła postanowienie Sądu Rejonowego w [...], z dnia [...] listopada 2025 r. (sygn. akt [...]), o natychmiastowym umieszczeniu dziecka w pieczy, na podstawie art. 5791 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.) Na mocy orzeczenia sądu podjęła opiekę nad małoletnimi, wspólnie z nimi zamieszkiwała i przejęła wszelkie obowiązki wychowawcze i opiekuńcze na czas trwania postępowania wyjaśniającego. Wyjaśniła, że w odpowiedzi na wezwanie organu nie wysłała żądanego zaświadczenia, ponieważ nie była w posiadaniu orzeczenia, które stwierdzałoby fakt, że stanowi rodzinę zastępczą dla L. i M. B., jednakże złożyła stosowne oświadczenie, że ww. dzieci zostały u niej umieszczone na mocy załączonego do sprawy postanowienia sądu (sygn. akt [...]), co stanowi formę pieczy zastępczej uprawniającą do pobierania świadczenia wychowawczego, mimo braku formalnego zaświadczenia z PCPR o statusie rodziny zastępczej.

Zdaniem skarżącej fakt, że organ nie udzielił wsparcia małoletnim dzieciom ze względu na brak sformułowania w dokumencie "rodzina zastępcza", jest nie tylko krzywdzące, ale również niezgodne z wykładnią o pieczy bieżącej oraz uderza w dobro dzieci, które w okresie od [...].11.20025 r. do [...].03.2026 r. pozostawały na jej wyłącznym utrzymaniu, podczas gdy matka dziecka świadczenia tego nie pobierała. Skarżąca powołała się na wyrok WSA w Gliwicach z 9 stycznia 2025 r. (sygn. ll SA/GI 823/24) i wskazała, że pojęcie "pieczy zastępczej" w rozumieniu kodeksu rodzinnego i opiekuńczego musi być interpretowane szeroko i funkcjonalnie. Należy przyjąć, że w każdym przypadku, gdy sąd orzeka o powierzeniu pieczy nad dzieckiem, osobie która nie jest jego rodzicem umieszcza je w pieczy zastępczej.

Skarżąca wskazała, że na podstawie postanowienia Sądu ciążyła na niej odpowiedzialność zapewniania dzieciom bezpiecznego tymczasowego domu, zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych tj. zakup żywności, środków czystości, ubrań, zabawek, leków czy też dokonywania opłat za placówki wychowawcze do których w tym czasie dzieci uczęszczały. Na wsparcie ze strony Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie nie mogła liczyć, gdyż nie była rodziną zastępczą. Z Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz Konwencji o prawach dziecka wynika, iż dzieciom przysługuje szczególna ochrona ich praw oraz prawo do żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy, a dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swojego środowiska rodzinnego lub ze względu na jego dobro nie może pozostawać w tym środowisku ma prawo do szczególnej ochrony ze strony państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Na podstawie art. 119 pkt 2 oraz art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy prawa materialnego w stopniu, który ma wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. skutkuje jej uchyleniem.

Z akt badanej sprawy wynika, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2025 r. sygn. akt [...], dzieci – L. B. i M. B., w trybie art. 5791§ 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, zostały umieszczone w pieczy S. T. Postanowieniem z dnia [...] marca 2026 r. Sąd orzekł o oddaniu dzieci pod bezpośrednią pieczę matki.

Zgodnie z art. 5791§ 1 kpc po powzięciu wiadomości o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej bez orzeczenia sądu opiekuńczego, sąd ten niezwłocznie wszczyna postępowanie opiekuńcze. W myśl § 2.jeżeli umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej nastąpiło w trybie art. 12a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej sąd opiekuńczy niezwłocznie, po wysłuchaniu pracownika socjalnego, który zapewnił ochronę dziecku, niepóźniej jednak niż w ciągu 24 godzin od wysłuchania, wydaje orzeczenie o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej albo orzeczenie o powrocie dziecka do rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych dziecka.

W myśl art. 109 § 1 pkt 5 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (DZ.U. 2026 poz. 236) jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia. Zgodnie z § 2 pkt 5 sąd opiekuńczy może w szczególności zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.

Warto w tym miejscu zauważyć, że ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (DZ.U. 2026, poz. 980) przewiduje dwie formy sprawowania pieczy zastępczej, tj. formę rodziną i formę instytucjonalną (art. 34). Natomiast formami rodzinnej pieczy zastępczej są: 1. rodzina zastępcza: a) spokrewniona, b) niezawodowa, c) zawodowa, w tym pełniąca funkcję pogotowania rodzinnego i zawodowa specjalistyczna;

  1. 2. rodzinny dom dziecka (art. 39 ust. 1).

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa (...) celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 świadczenie wychowawcze przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego. W art. 2 pkt 10 ustawy zawarta jest definicja opiekuna faktycznego dziecka, zgodnie z tą definicją opiekun faktyczny dziecka oznacza to osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka.

W badanej sprawie, kierując się treścią przedłożonego wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia postanowienia Sądu Rejonowego w [...],[...] z dnia [...] listopada 2025 r. sygn. akt [...]o umieszczeniu dzieci – L. B. i M. B. w pieczy S. T., organ wezwał skarżącą do przedłożenia zaświadczenia, o którym mowa w art. 13 ust. 4 pkt 3 lit ca., tj zaświadczenia odpowiednio organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, powiatowego centrum pomocy rodzinie albo podmiotu, o którym mowa w art. 190 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, wraz z datą umieszczenia. Okoliczność nieprzedłożenia przez skarżącą zaświadczenia stanowiła podstawę odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko – L. B. W okolicznościach badanej sprawy organ nie rozważył natomiast możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia w oparciu o przepis art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa (...).

Zgodnie z treścią tego przepisu świadczenie wychowawcze przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego. W art. 2 pkt 10 ww ustawy zawarta jest definicja opiekuna faktycznego dziecka, w myśl której opiekun faktyczny dziecka oznacza osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Opierając się jedynie na wykładni językowej przepisu art. 2 pkt 10 ww ustawy przyjdzie stwierdzić, że status opiekuna faktycznego posiada osoba, która spełnia jednocześnie dwa warunki, czyli - faktycznie opiekuje się dzieckiem oraz wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka. Jednakże, w ocenie Sądu, rozważając kwestię uprawnienia do świadczenia wychowawczego nie można poprzestać jedynie na wykładni językowej omawianego przepisu, bowiem prowadzi ona do pozbawienia możliwości uzyskania tego świadczenia przez osobę, która opiekuje się faktycznie dzieckiem i to w sposób całkowicie legalny, bo na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego.

W rezultacie osoba taka mimo, że jest obowiązana do zapewnienia dziecku utrzymania nie ma możliwości uzyskania świadczenia o charakterze pomocowym, a które jest przeznaczone na potrzeby dzieci, ponieważ nie wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie, Wykładnia omawianych przepisów musi uwzględniać okoliczność, że faktycznie uprawnionym do świadczenia oraz jego beneficjentem jest dziecko, którym w danej sprawie jest L. B. Do takiego wniosku prowadzi analiza art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa (...). W rezultacie dopiero zastosowanie omawianych przepisów ustawy z uwzględnieniem wykładni celowościowej i systemowej pozwoli na prawidłowe rozpoznanie sprawy.

Tożsame stanowisko, przy zbliżonym stanie faktycznym sprawy, zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2026 r. sygn. akt Iw wyroku OSK 602/24. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w okolicznościach sprawy, odkodowanie pojęcia "opiekun faktyczny", dokonanego przez pryzmat celu świadczenia wychowawczego uzasadnia odstąpienie od dyrektyw wykładni literalnej na rzecz wykładni celowościowej i prokonstytucyjnej. W orzecznictwie zwraca się bowiem uwagę, że sam fakt, iż ustawa posługuje się autonomiczną definicją danego pojęcia, a sama wykładnia językowa pozwala na ustalenie jej treści, nie wyłącza potrzeby i konieczności zastosowania niejednokrotnie innych zasad wykładni prawa w sytuacji, gdy wynik wykładni językowej danego przepisu okazuje się sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi (zob. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2019 r. I OSK 202/19). Wówczas to m.in. właśnie wykładnia celowościowa staje się niezbędnym uzupełnieniem wykładni językowej.

Dyrektywy wykładni celowościowej przewidują bowiem, że jeżeli w procesie wykładni uwzględnia się cele prawa, to posługując się celem danej normy prawnej należy go ustalić w ten sposób, by był on zgodny, co najmniej z celem instytucji, do której interpretowana norma należy. W przypadku zaś, gdy powstaną wątpliwości, dotyczące znaczenia normy, należy je ustalić w ten sposób by odpowiadały one funkcji tej instytucji jako całości (zob. uchwała NSA z 10 grudnia 2009 r. I OPS 8/09 i powołane tam stanowisko doktryny).

NSA wskazał także, że Konstytucja RP zawiera zakres obowiązków Państwa wobec dziecka. I tak, stosownie do art. 71 ust. 1, Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Według zaś art. 72 tego aktu, Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. W myśl natomiast art. 72 ust. 2 ustawy zasadniczej, dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. Z treści art. 18 Konstytucji wynika z kolei, że rodzina znajduje się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.

NSA odwołał się również do postanowień Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 listopada 1989 r., a ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską w dniu 30 kwietnia 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526). Artykuł 2 ust. 2 ww. Konwencji zobowiązuje Państwa-Strony do podejmowania właściwych kroków dla zapewnienia ochrony dziecka przed wszelkimi formami dyskryminacji lub karania ze względu na status prawny, działalność, wyrażane poglądy lub przekonania religijne rodziców dziecka, opiekunów prawnych lub członków rodziny. Artykuł 20 ust. 1 stanowi z kolei, że dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanowisko wyrażone w powyższym wyroku w pełni podziela.

Reasumując powyższe uwagi, w ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy organ winien rozpoznać wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia wychowawczego na dziecko – L. B. - w oparciu o przepis art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa (...), czyli uznać wnioskodawczynię jako opiekuna faktycznego dziecka. Zastosowanie przez organ wskazanego przepisu ustawy winno uwzględnić wykładnię celowościową i systemową art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa (...), jak bowiem wyżej wskazano, w realiach sprawy, poprzestanie jedynie na wykładni językowej prowadzi do wyników sprzecznych z celami ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Z akt sprawy wynika bezspornie, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2025 r. sygn. akt [...], dziecko – L. B., w trybie art. 5791§ 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, zostało umieszczone w pieczy S. T. Postanowieniem z dnia [...] marca 2026 r. Sąd orzekł o oddaniu dzieci pod bezpośrednią pieczę matki.

We wskazanym okresie skarżąca sprawowała faktyczną opiekę nad dzieckiem, w tym ponosiła koszty związane z jego utrzymaniem. W ten sposób ziściła się przesłanka przedmiotowa świadczenia wychowawczego, określona w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa (...). Rozpoznając sprawę organ winien mieć na uwadze okres w jakim faktycznie sprawowana była opieka na dzieckiem, gdyż wniosek o przyznanie świadczenia obejmował okresu od [...] czerwca 2025 do [...] maja 2026 r.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., decyzje organów obydwu instancji zostały uchylone.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.