Uzasadnienie
W dniu 25 czerwca 2024 r., powołując się na art. 40 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm., dalej: u.s.g.), Rada Gminy [...] (dalej: organ) podjęła uchwałę NR IV/19/2024 w sprawie zakazu używania jednostek pływających z napędem motorowym-spalinowym na obszarze wodnym jeziora [...] zlokalizowanego na terenie Gminy [...] (dalej: uchwała, zaskarżona uchwała)
Zgodnie § 1 ust. 1 uchwały: "Wprowadza się zakaz używania skuterów wodnych z napędem motorowym-spalinowym oraz lodzi motorowych o mocy powyżej 40 KM na obszarze wodnym jeziora [...] zlokalizowanego na terenie Gminy [...]. Zakaz, o którym mowa w ust. 1, obowiązuje do 30 września 2024 r. (ust. 2). Zakaz, o którym mowa w § 1, nie dotyczy jednostek pływających, których użycie jest konieczne do celów bezpieczeństwa publicznego (Policja, Straż Pożarna, Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Straż Rybacka) lub utrzymania zbiorników wodnych (§ 2). Stosownie do treści § 3: "Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy [...]". Zgodnie z § 4: "Uchwała wchodzi wżycie w terminie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]".
Na powyższą uchwałę, a także na uchwałę z dnia [...] maja 2025 r., Nr X/71/2025 w sprawie zakazu używania jednostek pływających z napędem motorowym-spalinowym na obszarze wodnym jeziora [...] zlokalizowanego na terenie Gminy [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł Prokurator Rejonowy w [...] (dalej: skarżący).
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] kwietnia 2026 r. rozdzielono skargi skarżącego.
Skarżący zaskarżając uchwałę w całości, zarzucił jej istotne naruszenie prawa, tj.: 1. naruszenie art. 40 ust. 1 i 3 u.s.g. ziszczającego się w przekroczeniu granic upoważnienia rady gminy do stanowienia przepisów porządkowych wobec braku istnienia podstaw faktycznych do ograniczenia uchwałą poruszania się jednostek pływających z napędem motorowym-spalinowym po zbiorniku wodnym - jeziorze [...], w sytuacji gdy nie wykazano, że wprowadzenie wskazanego ograniczenia i zakazu korzystania ze zbiornika wodnego skuterów wodnych i jednostek pływających z napędem motorowym o mocy powyżej 40 KM niezbędne jest dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego, 2. naruszenie art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001 r., Nr 62, poz. 627 ze zm., dalej: u.p.o.ś.) poprzez wprowadzenie przez organ zakazu korzystania z jeziora [...] skuterów wodnych i jednostek pływających z napędem motorowym o mocy powyżej 40 KM, podczas gdy kompetencje ustawowe do wydania wymienionego zakazu w drodze uchwały posiada w myśl powołanego przepisu rada powiatu.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z uzasadnieniem projektów zaskarżonych uchwał zbliżonym w swojej treści - podjęte miały zostać wskutek zgłaszania do Urzędu Gminy i Policji incydentów bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia przez użytkowników skuterów wodnych i łodzi motorowych. Z dokumentów tych wynika, że zdarzały się przypadki kolizji skuterów wodnych z nowo wybudowanym pomostem na jeziorze, przeprowadzano interwencje Policji.
Zgodnie z uzyskanymi uzasadnieniami projektów uchwał jezioro [...] położone jest na obszarze chronionego krajobrazu "11a – [...]", jego linia brzegowa jest atrakcyjna do uprawiania turystyki i rekreacji, posiada plażę oraz pole biwakowe, występują jednak zagrożenia ze strony osób poruszających się jednostkami o napędzie spalinowo-motorowym w pobliżu pomostu, plaży i miejsc wykorzystywanych do rekreacji. W ocenie organu zaproponowano przyjęcie uchwał w związku z brakiem możliwości wyznaczenia odpowiedniej strefy do uprawiania sportów motorowych niekolidujących z istniejącym sposobem wykorzystania akwenu.
Dalej skarżący wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego pismem z dnia [...] lipca 2025 r. zwrócił się do Przewodniczącej Rady Gminy [...] o wskazanie podstaw zainicjowania prac nad wskazaną uchwałą oraz przekazanie dokumentacji w tej sprawie.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r. organ wskazał, że uchwała wydana została na podstawie delegacji do stanowienia przez radę przepisów porządkowych, tj. art. 40 ust. 3 i 4 u.s.g., zaś faktyczną podstawą wydania uchwały były liczne skargi mieszkańców oraz zgłaszane do Urzędu Gminy incydenty bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia przez użytkowników skuterów wodnych i szybkich łodzi motorowych. Z odpowiedzi wynika również, że zdarzały się przypadki kolizji skuterów wodnych z nowo wybudowanym pomostem na jeziorze, przeprowadzano interwencje Policji, a jedna ze spraw prowadzona jest przez Prokuraturę Rejonową w [...] pod sygn. [...]. Powielono część argumentacji uzasadnienia projektu uchwały oraz wskazano, że zagrażające osobom wypoczywającym skutery wodne i szybkie łodzie motorowe są dodatkowo używane niejednokrotnie przez osoby będące pod znacznym wpływem alkoholu. Zgodnie z treścią pisma projekt uchwały przygotowany został przez Wójta, zaś zainicjowany został przez ustne wnioski mieszkańców.
Jak ustalono na podstawie danych uzyskanych z Komendy Powiatowej Policji w [...] w dacie 1 września 2025 r. w ciągu ostatnich 3 lat odnotowano 4 zgłoszenia interwencji na jeziorze [...]. Wydruki tych interwencji wskazują, że wszystkie zgłoszenia dotyczyły faktu poruszania się po akwenie skuterów wodnych mimo zakazu. Tylko w jednym przypadku zgłaszający poczuł się ich zachowaniem zagrożony.
W dniu 31 grudnia 2025 r. zwrócono się do Urzędu Gminy w [...] o wskazanie czy podjęcie uchwały poprzedzone zostało dokonaniem, we współpracy z policją i działającymi na danym terenie podmiotami, o których mowa w art. 12 ust. 1, analizy zagrożeń, w tym identyfikacji miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób wykorzystujących obszar wodny do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, jeśli tak - przekazanie wskazanych danych do akt postępowania. Jeśli podjęcie uchwały nie zostało poprzedzone wykonaniem cytowanej analizy - wskazania na podstawie jakich danych ustalono, że skutery i jednostki z napędem motorowym stwarzają niebezpieczeństwo dla osób korzystających z akwenu i przekazania danych dotyczących zanotowanych sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa.
Wniesiono również o przekazanie do akt poprzednio uchwalonych aktów prawnych dotyczących tego samego przedmiotu wraz z poprzedzającymi je dokumentami, na podstawie których doszło do zainicjowania projektów uchwał w tym zakresie (analiz ryzyka, petycji, zgłoszeń mieszkańców - notatek), a wskazujących na "niezbędność dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego" określonej w art. 40 ust. 3 u.s.g. Nadto przesłania uchwał dotyczących wyznaczenia kąpielisk na wskazanym akwenie wodnym oraz wskazanie czy Wójt lub Rada Gminy w [...] zwracała się do Rady Powiatu w [...] o wydanie uchwały w trybie art. 116 ust. 1 u.p.o.ś.
Pismem z dnia [...] stycznia 2026 r. Wójt Gminy [...] wskazał, że podjęcie uchwały nie zostało poprzedzone wykonaniem analizy zagrożeń w trybie ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych. Zgodnie z odpowiedzią podstawą przyjęcia uchwały były liczne skargi mieszkańców oraz zgłaszane do Urzędu Gminy incydenty bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia przez użytkowników skuterów wodnych i szybkich łodzi motorowych. Z odpowiedzi wynika również, że zdarzały się przypadki kolizji skuterów wodnych z nowo wybudowanym pomostem na jeziorze, przeprowadzano interwencje Policji, a jedna ze spraw prowadzona jest przez Prokuraturę Rejonową w [...] pod sygn. [...] zgodnie z informacjami przekazanymi przez KPP w [...]. Treść pisma w tym zakresie jest zbieżna z przywołanym już pismem Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2025 r. Jak wynika z odpowiedzi Wójta Gminy [...], gmina nie zwracała się o wydanie stosownej uchwały do Rady Powiatu w [...] na podstawie przepisów o ochronie środowiska.
Do pisma załączono projekt uchwały z 2024 r. wraz z uzasadnieniem oraz podjętą uchwałę nr IV/19/2024 Rady Gminy [...] z dnia [...] lipca 2024r. w sprawie zakazu używania jednostek pływających z napędem motorowym-spalinowym na obszarze wodnym jeziora [...] zlokalizowanego na terenie Gminy [...].
Powyższe ustalenia - jak wskazał skarżący - pozwoliły na stwierdzenie, że przedmiotowa uchwała, jak również ją poprzedzająca nie posiadają jakiegokolwiek oparcia w stanie faktycznym, nie zostały poparte żadnymi danymi, które pozwoliłyby na przyjęcie chociaż w niewielkim stopniu wymaganej prawem przesłanki niezbędności dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Skarżący wskazał, że zgodnie z wyrokiem NSA z 13.02.2018 r., IIOSK 994/16 przepis art. 40 ust. 3 uosg "określając kompetencje rady gminy w zakresie wydawania przepisów porządkowych, wyraźnie wskazuje, że przepisy takie mogą być wydane, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości (dóbr) wyliczonych w tym przepisie. Normy zawarte w przepisie art. 40 ust. 3 u.s.g. nie podlegają wykładni rozszerzającej, ponieważ przepisy porządkowe mogą być wydawane tylko w wyjątkowych, ściśle określonych okolicznościach".
Analiza sytuacji związanej z ruchem skuterów wodnych i łodzi o napędzie motorowym na jeziorze [...] nie pozwala na przyjęcie, że zaistniały okoliczności determinujące podjęcie uchwały na podstawie powołanego przepisu, co wynika jasno z przeprowadzonych w toku postępowania wyjaśniającego czynności i treści dokumentów pochodzących z organów oraz UG w [...].
Skarżący, za NSA powtórzył, że (wyrok z dnia 16.07.2020 r., II OSK 904/20), że zapewnienie bezpieczeństwa na obszarach wodnych polega w szczególności na dokonaniu, we współpracy z policją i działającymi na danym terenie podmiotami, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, analizy zagrożeń, w tym identyfikacji miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób wykorzystujących obszar wodny do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji (art. 4 ust. 1 pkt 1) oraz oznakowaniu i zabezpieczeniu terenów, obiektów i urządzeń przeznaczonych do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji na obszarach wodnych (art. 4 ust. 1 pkt 2).
Dalej wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych zarządzający wyznaczonym obszarem wodnym umieszcza, w ogólnie dostępnym miejscu, informacje dotyczące między innymi zasad korzystania z wyznaczonego obszaru wodnego i ograniczeń w korzystaniu z wyznaczonego obszaru wodnego, zaś w myśl art. 5 ust. 3 osoba pływająca, kąpiąca się lub uprawiająca sport lub rekreację na wyznaczonym obszarze wodnym jest obowiązana do zapoznania się z informacjami, o których mowa w ust.
1. Nadto zauważyć należy, iż art. 3 tej samej ustawy nakłada na osoby przebywające na obszarach wodnych (a więc także na wydzielonym obszarze kąpieliska lub miejsca wykorzystywanego do kąpieli) obowiązek zachowania należytej staranności w celu ochrony życia i zdrowia własnego oraz innych osób, a w szczególności: 1) zapoznania się z zasadami korzystania z danego terenu, obiektu lub urządzenia i ich przestrzegania oraz 2) stosowania się do znaków nakazu i zakazu umieszczanych przez podmioty, o których mowa w art. 12 ust. 1, to jest podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego na danym obszarze wodnym. W ocenie NSA wprost przewidzianą przez regulacje rangi ustawowej metodą zapewnienia bezpieczeństwa osobom kąpiącym się i pływającym w danym zbiorniku wodnym, jest nie ustanawianie przez organy gminy przepisów porządkowych na podstawie art. 40 ust. 3 uosg, lecz ustanowienia kąpieliska lub miejsca wykorzystywanego do kąpieli, w którego wydzielonym i oznakowanym obszarze wprowadzić następnie można zasady bezpieczeństwa obejmujące chociażby zakaz poruszania się jednostek pływających, w tym z napędem motorowym. Jak stwierdzono w przytoczonym orzeczeniu, już tylko z powyższego wynika, iż brak jest dla zapewnienia bezpieczeństwa osób kąpiących się i pływających, podstawy prawnej dla ustanawiania przez rady gmin przepisów porządkowych na podstawie art. 40 ust. 3 uosg i wprowadzenia generalnego zakazu poruszania się po danym zbiorniku wodnym z użyciem określonych środków (tu wskazanych jednostek pływających z napędem motorowym) i "omijania" w ten sposób regulacji dotyczących ustanawiania kąpielisk i miejsc wykorzystywanych do kąpieli. Jak wynika z pisma Wójta Gminy [...] na terenie gminy nie ma wyznaczonych kąpielisk, zatem bezpieczeństwo osób korzystających z plaży, pola biwakowego i pomostu nad jeziorem [...], które wedle uzyskanych dokumentów dało asumpt do podjęcia zaskarżonych uchwał ma zostać zagwarantowane poprzez ograniczenie korzystania ze zbiornika innych jednostek z napędem motorowym, nie zaś narzędziami będącymi zgodnie z upoważnieniami ustawowymi w kompetencji rady gminy.
Z zakresie zaś sportów i rekreacji wodnej wykonywanych również poza kąpieliskami (kajaki, rowery wodne i łodzie wiosłowe przytoczone w uzasadnieniach projektów uchwał) należy podkreślić, że w art. 7 cytowanej ustawy zabrania się prowadzenia w ruchu wodnym statku lub innego obiektu pływającego, niebędącego pojazdem mechanicznym, osobie znajdującej się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, powyższe wynika również z Kodeksu karnego i Kodeksu wykroczeń, przepisy ustawy karnej przewidują również sankcje za spowodowanie wypadku czy narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, penalizowane jest spowodowanie innego uszczerbku na zdrowiu. Oprócz wskazanych przepisów ustawy istnieje szereg regulacji stanowiących o bezpieczeństwie osób korzystających z akwenów wodnych jak Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 8 listopada 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa przy uprawianiu turystyki wodnej (Dz. U. poz. 1366).
Nie można zapomnieć również o wymogach wskazanych w art. 37a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2025 r., poz. 18 z późn. zm.). Istnieje zatem szereg regulacji mających zapewnić bezpieczeństwo osób korzystających ze zbiorników wodnych i brak jest w ocenie skarżącego podstaw do ograniczania swobody przemieszczania się skuterami wodnymi i łodziami o napędzie motorowym zgodnie z zaskarżonymi uchwałami.
Skarżący powtórzył, że wedle informacji pochodzących od organu gminy przedmiotowa uchwała nie została poprzedzona wykonaniem wymaganej przepisami ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych analizy zagrożeń, jednak potrzeba podjęcia uchwały wynikła z licznych skarg i incydentów, które nie zostały w żaden sposób zarejestrowane i udokumentowane. Brak jest poparcia wskazanych danych w rejestrach policyjnych, gdzie w latach 2022-2025 zgłoszone zostały zaledwie 4 interwencje, które dotyczyły przede wszystkim ogólnie poruszania się skuterami wodnymi po akwenie wbrew zakazowi, nie zaś stworzenia realnego zagrożenia - jak przyjęto w uzasadnieniu projektu uchwały.
Należy nadmienić, że cytowane w dokumentach postępowanie [...] dotyczyło czynu kierowania skuterem wodnym w stanie nietrzeźwości, a zatem w tym przypadku ustawodawca przewidział już sankcje za popełnienie czynu z art. 178a § 1 kk. Nie odnotowano innych postępowań mimo wskazania w piśmie Rady Gminy [...] z dnia [...].08.2025 r. używania skuterów wodnych i szybkich łodzi motorowych "niejednokrotnie przez osoby będące pod znacznym wpływem alkoholu". Również przytoczenie w latach 2024-2026 w uzasadnieniach projektów uchwał i urzędowej korespondencji przypadków kolizji z "nowo wybudowanym" pomostem nie wskazuje na miarodajne dane, zarówno w kwestii daty powstania pomostu i dookreślenia kiedy faktycznie pozostawał nowo powstały, jak i konkretnych wydarzeń. Trzeba zaznaczyć, że wymienione w art. 40 ust. 3 u.s.g przesłanki mają charakter kumulatywny, a więc tylko ich łączne ziszczenie się aktualizuje możliwość zrealizowania przez organ wykonawczy gminy kompetencji do stanowienia przepisów porządkowych. Tymczasem przeprowadzona analiza wskazuje w sposób jasny, że nie doszło do zaktualizowania się niezbędnych przesłanek nawet pojedynczo.
Należy nadmienić, że jezioro [...] jest częścią obszaru chronionego krajobrazu, co uzasadniać może zainicjowanie prac nad zbadaniem zasadności podjęcia uchwały przez delegowany ustawowo organ - Radę Powiatu [...] na podstawie zapisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z uzyskanymi informacjami zbiornik wodny wykorzystywany jest do rekreacji i wypoczynku, posiada również w ocenie organu pewną infrastrukturę, a więc potencjalne ograniczenie w ruchu skuterów wodnych i łodzi o napędzie motorowym może być konieczne do zapewnienia odpowiednich warunków akustycznych na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe zgodnie z art. 116 ust. 1 u.p.o.ś. Oceny zasadności wprowadzenia powyższego winien dokonać jednak upoważniony ustawowo organ, nie zaś rada gminy przekraczając nadane jej kompetencje do stanowienia aktów prawa miejscowego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22.11.2022r. sygn. II SA/Bd 765/22).
Jak wskazał NSA w wyroku z 17.02.2016 r., II FSK 3595/13 do istotnych naruszeń prawa wskazanych w art. 91 ust. 1 uosg, skutkujących nieważnością uchwały, zalicza się naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.
Podsumowując skarżący wskazał, że stan faktyczny nie pozwała na stwierdzenie by w realiach niniejszej sprawy ziściły się przesłanki zezwalające na podjęcie przez organ zaskarżonych uchwał, ustawodawca przewidział bowiem w art. 40 ust. 3 u.s.g. ściśle określone warunki zezwalające na wydanie aktu prawa miejscowego, które nie zachodzą w niniejszym przypadku. Wydając wskazane uchwały rada gminy weszła w kompetencje rady powiatu, która posiada delegację ustawową do określania wskazanego zakazu na podstawie art. 116 ust. 1 u.p.o.ś. Powyższe wskazuje na konieczność stwierdzenia nieważności uchwał przytoczonych we wstępie. Zgodnie z art. 94 Konstytucji, RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Przepis art. 40 ust. 1 uosg stanowi, że radzie gminy przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, na podstawie upoważnień ustawowych.
Jak wynika z brzmienia zaskarżonych uchwał ustanowione zakazy przestały obowiązywać w datach 30.09.2024 r. w zakresie uchwały nr IV/19/2024 oraz 30.09.2025r. w przypadku uchwały nr X/71/2025, jednak w ocenie skarżącego niezbędne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego wskazanych aktów ex tunc.
W konsekwencji powyższej argumentacji w ocenie skarżącego zapisy zaskarżonych uchwał winny zostać uchwalone na podstawie dedykowanych przepisów i przez organ posiadający kompetencje ustawowe, jak również poprzedzone stosowną analizą i realnymi, udokumentowanymi danymi.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu nie można zgodzić się z zarzutami skarżącego. W uzasadnieniach obu uchwał szczegółowo wskazano powody, dla których zostały one podjęte. Wskazano, że linia brzegowa jeziora [...] stanowi bardzo atrakcyjne środowisko do uprawiania turystyki i rekreacji. Jezioro posiada plażę oraz pole biwakowe zapewniające mieszkańcom i turystom możliwość spokojnego wypoczynku. Nad jeziorem często obozują harcerze. Ponadto jezioro wykorzystywane jest do celów rekreacji związanych z wędkowaniem. Wskazano również, ze na obszarze wodnym wykorzystywanym rekreacyjnie najpoważniejszym zagrożeniem jest używanie jednostek o napędzie motorowo-spalinowym w pobliżu pomostu, plaży i miejsc wykorzystywanych do różnych form rekreacji, w tym poruszających się sprzętem pływającym tj. kajakami, rowerami wodnymi, łodziami wiosłowymi itp. Używanie łodzi motorowych o napędzie spalinowym powoduje zagrożenie z uwagi na rozwijanie znacznych prędkości na niewielkim akwenie wodnym oraz wytwarzanie fali w bezpośrednim sąsiedztwie pomostu, plaży i innych jednostek pływających.
Ponadto wprowadzenie tych przepisów uzasadnione było tym, że w poprzednich latach do tutejszego Urzędu Gminy oraz Policji zgłaszane były incydenty dotyczące bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia przez użytkowników skuterów wodnych i łodzi motorowych. Zdarzył się również przypadek kolizji skutera wodnego z pomostem. W części tych spraw przeprowadzone były interwencje Policji.
Organ wyjaśnił, że wymienione przez Prokuratora notatki policyjne dot. zawiadomień o użytkowaniu skuterów na jeziorze [...], w trzech przypadkach dotyczyły okresu sprzed obowiązywania uchwał. Dwa zawiadomienia dotyczyły roku 2023, gdy jeszcze nie było nawet planów wprowadzania zakazów.
W materiałach wskazanych przez Prokuratora znajduje się także opis przypadku wjechania w pomost i uszkodzenia go przez kierowcę skutera, który był w stanie znacznej nietrzeźwości (1,25 mg/l w wydychanym powietrzu). Co istotne incydent ten miał miejsce 30 lipca 2023 r., a więc w pełni sezonu letniego, gdy nad jeziorem (w tym na pomoście) wypoczywało wiele osób.
Zgłoszenia musiały więc dotyczyć niewłaściwych zachowań użytkowników skuterów, a nie złamania zakazu, który wówczas jeszcze nie obowiązywał, bowiem pierwszą z zaskarżonych uchwał podjęto dopiero w czerwcu 2024 r.
Wydaje się więc, że opisane okoliczności w odpowiednim stopniu obrazują zagrożenie jakie stwarzają użytkownicy skuterów i innych sprzętów o napędzie motorowo-spalinowym. Nadmienić należy, że zapisy w/w uchwał nie wykluczyły wszystkich jednostek pływających wyposażonych w napęd silnikowy, tylko te o mocy powyżej 40 KM. Ponadto - co bardzo istotne- przepisy te miały zastosowanie jedynie w okresie letnim. Powodowało to ograniczenie korzystania jedynie w niewielkim zakresie, natomiast w dużym stopniu pozwoliło zapewnić ochronę bezpieczeństwa zdrowia i życia znacznej ilości osób korzystających z jeziora.
Podkreślenia wymaga, że projekt przedmiotowych uchwał został przygotowany przez Wójta Gminy [...], jednak zainicjowane one były poprzez wnioski mieszkańców gminy. W przypadku małej gminy niekonieczne są procedury pisemnego wnioskowania, ale po prostu na co dzień rozmawia się z mieszkańcami. W tym miejscu należy zauważyć, że nowo wybudowany przez gminę pomost nad jeziorem [...], w tym slip dla łodzi, stał się atrakcją turystyczną. Z kolei wprowadzane ograniczenia w używaniu skuterów na innych jeziorach w okolicy spowodowały, że użytkownicy skuterów przenieśli się na Jezioro [...]. Skutkiem tych okoliczności był znaczny wzrost ilości osób korzystających z pojazdów silnikowych, w szczególności skuterów wodnych, co przy stosunkowo niewielkiej wielkości akwenu wodnego znacznie zwiększało możliwość niebezpiecznych zdarzeń.
Należy też mieć na uwadze, że podnoszony w skardze argument o niewielkiej ilości zgłoszeń na Policję dotyczących niebezpiecznego zachowania się korzystających z jeziora wynika również z faktu, że jest ono położone w terenie leśnym z dość trudnym dostępem (droga leśna z odcinkami o złej jakości). Z tego względu Policja w wielu przypadkach karygodnych zachowań użytkowników skuterów w ogóle nie była zawiadamiana. Analiza notatek policyjnych załączonych do skargi wskazuje, że zanim zawiadomiony patrol policji pojawił się na miejscu użytkowników skuterów już tam nie było.
W zaskarżonych uchwałach wskazano również na brak możliwości wyznaczenia odpowiedniej strefy do uprawiania sportów motorowych nie kolidujących z istniejącym sposobem wykorzystania akwenu wodnego oraz terenów przyległych. Jak już wspomniano jezioro [...] to mały akwen. Wyznaczenie kąpieliska, co wskazuje w skardze Prokurator, nie rozwiąże zatem problemu, gdyż nadal będzie istnieć zagrożenie dla pozostałych użytkowników jeziora, przede wszystkim korzystających ze sprzętu pływającego.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisu art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska organ wyjaśnił, że intencją wprowadzenia przedmiotowych ograniczeń nie były przepisy w zakresie ochrony środowiska. Art. 116 ust. 1 stanowi, że rada powiatu, w drodze uchwały, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, ograniczy lub zakaże używania jednostek pływających lub niektórych ich rodzajów na określonych zbiornikach powierzchniowych wód stojących oraz wodach płynących, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia odpowiednich warunków akustycznych na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Tymczasem w uzasadnieniu obu uchwał nie wskazywano na konieczności zapewnienia "odpowiednich warunków akustycznych" dla użytkowników jeziora i terenu przyległego, ale zapewnienie bezpieczeństwa dla zdrowia i życia użytkowników jeziora. Był to powód wprowadzenia ograniczeń.
W uzasadnieniu uchwał wskazywano rozwijanie nadmiernej prędkości przez użytkowników skuterów i - niejednokrotnie złośliwe- powodowanie falowania wody stwarzające niebezpieczeństwo dla osób pływających, w tym korzystających z kajaków, rowerów wodnych itp. oraz innych użytkowników np. wędkarzy.
Podsumowując organ stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Ujęte w zaskarżonych uchwałach przepisy porządkowe spełniają następujące przesłanki: - mieszczą się one w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach i w innych przepisach powszechnie obowiązujących, - są niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz zapewnienie porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego, - mają charakter lokalny.
Ocena niezbędności wprowadzenia danego przepisu dla ochrony zdrowia i życia oraz zapewnienia porządku jest trudna. Istotnym jednak jest, że o zasadności wprowadzenia ograniczeń zawartych w przedmiotowych uchwałach świadczy fakt, że ustały zgłoszenia dotyczące niebezpiecznych incydentów spowodowanych przez użytkowników sprzętów o napędzie motorowo-spalinowym na jeziorze [...].
Ponadto, należy zauważyć, że ostatnia z zaskarżonych uchwał obowiązywała do 30 września 2025 r., zatem przepisy już nie obowiązują. Dodatkowo należy wskazać zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, że "w świetle brzmienia art. 70 ustawy Prawo o prokuraturze, w sytuacji gdy w ocenie prokuratora, będącego strażnikiem praworządności, zachodzi niezgodność z prawem aktu organu samorządu terytorialnego, powinien on w pierwszej kolejności wystąpić do organu, który wydał taki akt z wnioskiem o jego uchylenie lub zmianę bądź też z wnioskiem o jego uchylenie do właściwego organu nadzoru. Wynika to wprost ze sformułowania "prokurator zawraca się", które to sformułowanie nie pozostawia dowolności w działaniu prokuratora, lecz niejako nakazuje mu wystąpienie ze stosownym wnioskiem do właściwych organów, celem usunięcia niezgodności z prawem zapisów danego aktu. Dopiero w dalszej części tego przepisu ustawodawca wskazał, że "prokurator może także wystąpić o stwierdzenie ich nieważności do sądu administracyjnego" a zatem skarga do sądu administracyjnego powinna być ostatecznością, kiedy inne przewidziane w tym przepisie środki przysługujące prokuratorowi nie przyniosą oczekiwanych, w jego ocenie, rezultatów" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 października 2023 r., III SA/G1 499/23. W przedmiotowej sprawie skarżący nie skorzystał z takich instrumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.)
Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Skarga została wniesiona na podstawie art. 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2024 r., poz. 390, obecnie Dz.U. z 2026 r., poz. 810, dalej: p.o.p.), zgodnie z którym prokurator może uczestniczyć na prawach strony lub uczestnika postępowania w każdym postępowaniu prowadzonym przez organy władzy i administracji publicznej, sądy i trybunały, chyba że ustawy stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 8 § 1 p.p.s.a. prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Przepis art. 70 p.o.p. stanowi, że jeżeli uchwała lub zarządzenie organu samorządu terytorialnego albo rozporządzenie wojewody są niezgodne z prawem, prokurator zwraca się do organu, który je wydał, o ich zmianę lub uchylenie albo kieruje wniosek o ich uchylenie do właściwego organu nadzoru; w przypadku uchwały lub zarządzenia organu samorządu terytorialnego prokurator może także wystąpić o stwierdzenie ich nieważności do sądu administracyjnego.
W doktrynie zaprezentowano stanowisko, zgodnie z którym w stosunku do uchwał i zarządzeń organów samorządu terytorialnego prokurator dysponuje trzema niezależnymi od siebie narzędziami kontroli: 1) zwróceniem się do organu, który je wydał, o ich zmianę lub uchylenie;
2) skierowaniem wniosku o ich uchylenie do właściwego organu nadzoru (Prezesa Rady Ministrów, wojewody lub regionalnej izby obrachunkowej) oraz 3) skargą do sądu administracyjnego (por. P. Turek, Prawo o prokuraturze. Komentarz, WKP 2023, komentarz do art. 70).
Sądowi znane są poglądy zawarte w niektórych prawomocnych wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych (np. w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 29 marca 2023 r., I SA/Bk 79/23; wyroku WSA w Szczecinie z dnia 28 lipca 2021 r., II SA/Sz 658/21; wyroku WSA w Białymstoku z dnia 10 listopada 2021 r., I SA/Bk 464/21, publ. orzeczewnia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA), zgodnie z którymi art. 70 p.o.p. nakazuje prokuratorowi skorzystanie w pierwszej kolejności z prawa do wystąpienia do organu, który wydał taki akt z wnioskiem o jego uchylenie lub zmianę bądź też z wnioskiem o jego uchylenie do właściwego organu nadzoru, co ma wynikać ze sformułowania "prokurator zawraca się", który to zwrot nie pozostawia dowolności w działaniu prokuratora. Dopiero w przypadku, gdy tak zastosowane środki nie usuną stanu niezgodności z prawem, prokurator powinien wnieść skargę do sądu administracyjnego, co ma wynikać z użytego w art. 70 ww. ustawy zwrotu "prokurator może także wystąpić o stwierdzenie ich nieważności do sądu administracyjnego".
Sąd powyższego poglądu nie podziela. W ocenie Sądu tryby wnoszenia środków ochrony praworządności zawarte w art. 70 p.o.p i art. 50 § 1 p.p.s.a. nie pozostają względem siebie w stosunku zależności. To do prokuratora należy wybór skorzystania ze środka zaskarżenia w postaci skargi wnoszonej do sądu administracyjnego lub też prawa do zwrócenia się do tego organu, który wydał dany akt o jego zmianę lub uchylenie, bądź też zwrócenie się do organu nadzoru o uchylenie danego aktu. Podstawową przesłanką, jaką powinien kierować się w tym zakresie prokurator, jest zapewnienie w jak największym zakresie ochrony praworządności lub praw człowieka i obywatela.
Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest także prokurator, którego legitymacja nie jest ograniczona przesłankami materialnoprawnymi, a jej jedyną podstawą jest ochrona obiektywnego porządku prawnego (por. A. Kabat, art. 50 teza nr 10, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. II, LEX/el. 2021; wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2019 r., III OSK 2445/19; wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., Il OSK 3179/14, CBOSA). Potwierdza to także art. 8 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym prokurator może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela i poprzez wniesienie takiego środka zaskarżenia prokuratorowi przysługują prawa strony.
Powołany przepis także nie zastrzega, aby prawo do wniesienia przez prokuratora skargi miało być poprzedzone zwróceniem się do organu o uchylenie lub zmianę we własnym zakresie danego aktu lub wnioskiem do organu nadzoru o podjęcie czynności nadzorczych (por. również wyroki NSA z dnia 25 marca 2025 r., III OSK 1463/24 i z dnia 10 września 2024 r., III OSK 387/21,CBOSA).
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej uchwały wskazać należy, że wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W kwestii tej odwołać się należy do przepisów u.s.g., w której mowa o dwóch rodzajach naruszeń prawa, którymi mogą być dotknięte akty uchwalane przez organy gminy, tj. naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). W piśmiennictwie i orzecznictwie do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały. Innymi słowy, za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102; wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, Lex nr 25639).
Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie prawa, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Wskazana regulacja konstytucyjna znajduje swoje odzwierciedlenie, odnośnie rady gminy jako organu jednostki samorządu terytorialnego pierwszego stopnia, w art. 40 ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, że radzie gminy przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, na podstawie upoważnień ustawowych. Upoważnienie takie zawiera wskazana ustawa co do spraw określonych w art. 40 ust. 2 (wewnętrzny ustrój gminy i jednostek pomocniczych, organizacja urzędów i instytucji gminnych, zasady zarządu mieniem gminy, zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej), a w art. 40 ust. 3 w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach aktów powszechnie obowiązujących odnośnie przepisów porządkowych, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku spokoju lub bezpieczeństwa publicznego.
Z treści zaskarżonej uchwały wynika, że podjęta ona została na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 40 ust. 3 u.s.g. W związku z tym zakres unormowań objętych przedmiotową uchwałą nie może wykraczać poza granice upoważnienia z art. 40 ust. 3 u.s.g. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 września 2021 r., II GSK 875/21 (LEX nr 3240604) wskazał, iż rekonstrukcja normatywnej treści art. 40 ust. 3 u.s.g. w zakresie odnoszącym się do ustanowionej nim przesłanki faktycznej, aby mogła być uznana za prawidłową, nie może pomijać ani systemowego - gdy chodzi o organy gminy uprawnione do stanowienia przepisów porządkowych - ani też funkcjonalnego - gdy chodzi o cel stanowienia przepisów porządkowych oraz ich niezbędność - kontekstu jego obowiązywania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że organ wprowadzając zaskarżoną uchwałą na jeziorze [...] określone ograniczenia istotnie naruszył art. 40 ust. 3 u.s.g.
Zgodnie z art. 40 ust. 3 u.s.g. zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. W przeciwieństwie do aktów wykonawczych przepisy porządkowe nie są wydawane w celu uszczegółowienia ustawowych unormowań materialnoprawnych, lecz w celu uregulowania pewnej sfery stosunków społecznych, którą nie zajął się ustawodawca, a której granice wyznacza jedynie przedmiot regulacji (ochrona życia, zdrowia, zapewnienie porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego). Chodzi więc o normowanie sytuacji lokalnych o charakterze szczególnym, nadzwyczajnym, co do których brak regulacji przepisami ogólnopaństwowymi. Istotą upoważnienia do stanowienia aktów prawa miejscowego o charakterze porządkowym jest zatem stworzenie możliwości wypełniania ewentualnych luk w prawie, które mogą pojawić się na tle specyfiki lokalnej.
Przepisy te mają więc charakter "uzupełniający system źródeł prawa". Ponieważ przepisy porządkowe regulują te stany faktyczne, którymi nie zajął się ustawodawca centralny, w doktrynie słusznie podkreśla się, że są one "przejawem pogłębiania samodzielności organów samorządu terytorialnego". Oparcie podstawowych elementów konstrukcji porządkowych aktów prawa miejscowego na kryteriach nieostrych otwiera drogę do szerokiego posługiwania się tymi przepisami, przesłanki bowiem nie mają wyraźnych granic. Z drugiej jednak strony użycie pojęć nieostrych wywoływać może duże trudności w praktyce ich stanowienia, zmusza bowiem każdorazowo prawodawcę lokalnego do oceny "zakresu nieuregulowanego w przepisach powszechnie obowiązujących". Z uwagi więc na złożoność instytucji porządkowych aktów prawa miejscowego, ustalanie dopuszczalności i zasad ich ustanawiania odwoływać się musi zawsze do racjonalizmu i rozsądku lokalnego prawodawcy, wymagając wnikliwości i rozwagi w korzystaniu z przyznanych przez ustawodawcę kompetencji.
Trudności rodzi doprecyzowanie znaczenia sformułowania "zakres nieuregulowany". Chodzi tu o przypadki istnienia pewnej luki w treści przepisów prawnych powszechnie obowiązujących, przy czym lukę tę należy rozumieć jako brak regulacji zawartej w innych przepisach, która w pełni rozstrzyga normatywnie dane zagadnienie. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca używa pojęcia "zakres", mającego swoją "wymierność i pozwalającego na wytyczenie granic, poza którymi wydawanie przepisów porządkowych nie jest możliwe". Posłużenie się zwrotem "w zakresie nieuregulowanym", a nie "w sprawach nieuregulowanych" ukierunkowuje sposób interpretacji tej przesłanki. (por. D. Dąbek (w) P. Chmielnicki (red), U.s.g. Komentarz, LexisNexis 2013, t. 25 i 26 do art. 40 i powołane tamże piśmiennictwo i orzecznictwo).
W odniesieniu do kontrolowanego aktu, w ocenie Sądu, brak jest wykazania przez organ spełnienia przesłanki "niezbędności dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa" określonej w art. 40 ust. 3 u.s.g. Niezbędny to taki "bez którego nie można się obejść, koniecznie potrzebny, nieodzowny" (por. Uniwersalny słownik języka polskiego PWN t. II, Warszawa 2003, s. 1196, wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 listopada 2007 r., II SA/Lu 511/07, CBOSA). Stąd przepisy porządkowe winny dotyczyć wyłącznie "zachowań bezpośrednio zagrażających owym dobrom prawnym" i mogą być stanowione, gdy nie jest możliwe skuteczne przeciwdziałanie tym zagrożeniom na gruncie istniejących unormowań ustawowych (por. wyrok TK z 8 lipca 2000 r., P10/02, OTK-A 2003, Nr 6, poz. 62).
Zauważyć należy, że zgodnie z uzasadnieniami projektów uchwał jezioro [...] położone jest na obszarze chronionego krajobrazu "[...]". Linia brzegowa tego jeziora jest bardzo atrakcyjna do uprawiania turystyki i rekreacji, posiada plażę oraz pole biwakowe, występują jednak zagrożenia ze strony osób poruszających się jednostkami o napędzie spalinowo-motorowym w pobliżu pomostu, plaży i miejsc wykorzystywanych do rekreacji. W ocenie organu zaproponowano przyjęcie uchwał w związku z brakiem możliwości wyznaczenia odpowiedniej strefy do uprawiania sportów motorowych niekolidujących z istniejącym sposobem wykorzystania akwenu.
Wójt Gminy [...] w piśmie z dnia [...] stycznia 2026 r. wskazał natomiast, że podjęcie uchwały nie zostało poprzedzone wykonaniem analizy zagrożeń w trybie ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych. Zgodnie z odpowiedzią podstawą przyjęcia uchwały były liczne skargi mieszkańców oraz zgłaszane do Urzędu Gminy incydenty bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia przez użytkowników skuterów wodnych i szybkich łodzi motorowych. Z odpowiedzi wynika również, że zdarzały się przypadki kolizji skuterów wodnych z nowo wybudowanym pomostem na jeziorze, przeprowadzano interwencje Policji, a jedna ze spraw prowadzona jest przez Prokuraturę Rejonową w [...] pod sygn. [...] zgodnie z informacjami przekazanymi przez KPP w [...].
Z informacji pozyskanych przez skarżącego (pismo KPP w [...] z dnia [...] września 2025 r.) wynika natomiast, że "w ciągu ostatnich trzech lat (a więc w latach 2002-2025), na terenie jeziora [...] były zgłoszone cztery interwencje". Interwencje te, jak wynika z dołączonego do ww. pisma ich wykazu, dotyczyły przede wszystkim ogólnie poruszania się skuterami wodnymi po akwenie wbrew zakazowi, nie zaś – jak słusznie w uzasadnieniu skargi wskazał to skarżący – stworzenia realnego zagrożenia – jak przyjęto to w uzasadnieniu projektu uchwały. Tylko w jednym przypadku zgłaszający poczuł się zachowaniem użytkowników skuterów wodnych zagrożony. Cytowane natomiast w dokumentach organu postępowanie [...] dotyczyło czynu kierowania skuterem wodnym w stanie nietrzeźwości, a zatem w tym przypadku ustawodawca przewidział już sankcje za popełnienie czynu z art. 178a § 1 kk. Nie odnotowano przy tym innych postępowań dotyczących używania skuterów wodnych i szybkich łodzi motorowych "niejednokrotnie przez osoby będące pod znacznym wpływem alkoholu".
Zauważyć również należy, że ani z uzasadnienia uchwały, ani z akt sprawy nie wynikają jakie przesłanki stanowiły podstawę wprowadzenia ograniczenia używania jednostek pływających właśnie o mocy powyżej 40 KM.
W tym stanie sprawy nie sposób stwierdzić, że zachodziła konieczność podjęcia przepisów porządkowych o randze prawa miejscowego wprowadzających zakaz poruszania się jednostkami pływającymi o napędzie motorowym powyżej 40 KM na jeziorze [...].
Oczywiście z ruchem jednostek pływających i osób korzystających w inny sposób z wód potencjalnie łączy się niebezpieczeństwo powstawania wypadków, a więc zagrożeń dla zdrowia, co jednak nie oznacza konieczności automatycznego wydawania przepisów porządkowych, zakazujących poruszania się tych jednostek w sytuacji braku konkretnych danych wskazujących na niezbędność uchwalenia takich przepisów, jak i istnienia w systemie prawnym sankcji za ich naruszenie.
Sąd nie podziela natomiast stanowiska skargi odnośnie naruszenia art. 116 ust. 1 u.p.o.ś. Zgodnie z treścią tego przepisu rada powiatu, w drodze uchwały, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, ograniczy lub zakaże używania jednostek pływających lub niektórych ich rodzajów na określonych zbiornikach powierzchniowych wód stojących oraz wodach płynących, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia odpowiednich warunków akustycznych na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Zwrócić trzeba uwagę, że różne są dobra chronione regulacjami zawartymi w art. 40 ust. 3 u.s.g. i w art. 116 ust. 1 u.p.o.ś. Dobrem chronionym przez ostatni z wymienionych przepisów jest środowisko naturalne, a konkretnie warunki akustyczne środowiska naturalnego, podczas gdy celem przepisów porządkowych wydanych na podstawie art. 40 ust. 3 u.s.g. jest ochrona życia lub zdrowia obywateli oraz zapewnienie porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Niewątpliwie w analizowanej sprawie uchwała podjęta została w celu ochrony dób wymienionych w art. 40 ust. 3 u.s.g. Jak wyżej wywiedziono rada gminy posiada kompetencje do wprowadzenia przepisów porządkowych o randze aktu miejscowego, jednakże może dotyczyć to sytuacji nagłych i wyjątkowych, nadto gdy określona kwestia nie została już uregulowania w innych przepisach prawa. Trzeba bowiem pamiętać, że co do zasady ograniczenie praw i wolności może nastąpić tylko w drodze ustawy, o czym stanowi art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
W myśl tego przepisu ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
W badanej sprawie nie wykazano, że zachodzi nagła i wyjątkowa sytuacja powodująca konieczność wprowadzenia określonych zakazów w drodze przepisów porządkowych. Ponadto przed podjęciem zaskarżonej uchwały nie przeprowadzono również analizy pod kątem regulacji zawartych w ustawie z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (DZ.U. z 2023 r. poz. 714).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.