Uzasadnienie
Przedmiotem wniesionej przez J. L. skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 września 2008 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżone postanowienie zostało podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wójt Gminy decyzją z dnia 31 grudnia 2007 r. wskazując na przepisy art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 – 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalił skarżącej jednorazową opłatę w wysokości 2.900 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji dwukrotnie doręczał na adres zamieszkania skarżącej w R. przy ul. O. Każda z tych przesyłek po dwukrotnym awizowaniu była zwracana do organu jako nie podjęta przez adresata. Jak wynika ze znajdującej się w aktach notatki urzędowej pracownica organu w dniu 14 kwietnia 2008 r. skontaktowała się telefonicznie ze skarżącą i uzgodniła z nią, że decyzja zostanie po raz kolejny przesłana pod ten sam adres. W dniu 29 kwietnia 2008 r. skarżąca odebrała przesyłkę, a w dniu 6 maja 2008 r. wniosła odwołanie od otrzymanego rozstrzygnięcia.
W wydanym na podstawie art. 134 kpa postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem 14 – dniowego terminu z art. 129 § 2 kpa. Organ odwoławczy wskazując na treść art. 44 § 1 - § 4 kpa uznał, że decyzja została skarżącej prawidłowo doręczona w dniu 17 stycznia 2008 r. Wyjaśnił przy tym, że pierwsza przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 3 stycznia 2008 r. i 11 stycznia 2008 r., a zatem stosownie do powołanego przepisu doręczenie nastąpiło z upływem 14 dni od pierwszego awizowania. Kolegium wskazało również, że późniejsze odebranie decyzji po telefonicznym uzgodnieniu ze stroną nie mogło mieć znaczenia dla sprawy, gdyż nie zmieniało domniemania skuteczności doręczenia dokonanego w trybie art. 44 kpa.
W skardze na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie zarzucając organowi naruszenie art. 44 kpa. Stwierdziła, że nie otrzymała zawiadomień informujących ją o złożeniu przesyłki, a Kolegium przyjmując skuteczność doręczenia zastępczego pominęło wymóg określony w art. 44 § 2 kpa. Skarżąca powołała się przy tym na orzeczenia sądów administracyjnych w których wyrażono pogląd, iż samo awizowanie przesyłki przez pocztę nie jest wystarczające dla przyjęcia prawidłowości doręczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że w aktach sprawy znajduje się przesyłka zawierająca informację poczty o jej awizowaniu, a zatem zarzuty skarżącej dotyczące braku awiz są niewiarygodne. Do odpowiedzi organ załączył pismo w którym zwrócił się do urzędu pocztowego o informację ile razy podjęto próbę doręczenia skarżącej przesyłki poleconej nadanej w dniu 31 grudnia 2007 r. o podanym numerze. W toku postępowania Kolegium nadesłało odpowiedź urzędu pocztowego w R. z wyjaśnieniem, że list polecony o podanym numerze skierowany do skarżącej został w dniu 22 stycznia 2008 r. zwrócony do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zdaniem Sądu uznanie skuteczności tzw. doręczenia zastępczego następuje wówczas gdy można stwierdzić, że wszystkie warunki tego doręczenia zostały w danym przypadku dochowane. Rację ma zatem skarżąca, że w jej przypadku nie wszystkie te warunki prawidłowości doręczenia zostały spełnione. Na znajdującym się w aktach potwierdzeniu odbioru przesyłki brak jest informacji doręczyciela o miejscu pozostawienia zawiadomień, o których mowa w art. 44 § 2 kpa. W sytuacji natomiast, gdy na dowodzie doręczenia przesyłki doręczyciel nie wskazał miejsca pozostawienia tzw. awiza nie można przyjąć, że miało miejsce prawidłowe doręczenie zastępcze unormowane w art. 44 kpa. Przepis ten stanowi: § 1 W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczenia pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3 W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Należy podkreślić, że prawidłowe dochowanie warunków wskazanych w cytowanym przepisie jest bardzo ważne z tego względu, iż doręczenie zastępcze wywołuje skutki takie jak doręczenie zwykłe. Przyjęta przez ustawodawcę tzw. fikcja doręczenia wymaga bezwzględnego przestrzegania jego warunków. Stosownie do § 2 cytowanego przepisu zawiadomienie adresata o nadejściu i złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym oraz o możliwości jej odbioru we wskazanym terminie doręczyciel winien umieścić w oddawczej skrzynce pocztowej, zaś w sytuacji gdy to nie jest możliwe w innym określonym m. in. na drzwiach mieszkania, przy wejściu na posesję. Praktyka wskazuje, że doręczyciele różnie interpretują powyższy przepis i niekiedy umieszczają awiza na drzwiach zewnętrznych budynku, w przyciskach domofonu...itp. W sytuacji gdy tak jak w niniejszej sprawie na dowodzie doręczenia brak jest adnotacji doręczyciela, gdzie w danym przypadku umieścił zawiadomienie nie można uznać skuteczności doręczenia zastępczego.
Sam fakt odnotowania na przesyłce informacji o awizowaniu bez wskazania miejsca jego pozostawienia w konkretnym przypadku nie czyni zadość wymogom wskazanym w przepisie art. 44 kpa i nie pozwala uznać prawidłowości doręczenia zastępczego (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 6 lutego 2008 r., I SA/Op 314/07, Lex nr 437617; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2006 r., I OSK 528/05; wyroki WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2003 r., III SA/Wa 201/06 i 23 marca 2007 r.; VI SA/Wa 77/07, wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999, I SA/Lu 1396/97 – dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Działanie organu I instancji polegające na podejmowaniu kolejnych prób doręczenia skarżącej decyzji było zatem w pełni uprawnione.
Należy podkreślić, że w dokumencie zwanym "potwierdzeniem odbioru" powinny zostać zaświadczone wszystkie okoliczności warunkujące zaistnienie domniemania doręczenia przesyłki tj. że doręczyciel nie zastał adresata w domu, że zawiadomienie o umieszczeniu przesyłki w urzędzie pocztowym zostało umieszczone w należącej do adresata skrzynce na korespondencję lub w innym miejscu oraz że przesyłki tej nie podjęto w terminie. W przeciwnym wypadku dokument ten nie jest dowodem dokonanego doręczenia zastępczego.
Z powyższego wynika, że organ odwoławczy ustalając datę doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji naruszył art. 44 kpa. W okolicznościach sprawy prawidłowe doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 6 maja 2008 r. Nie było więc podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia i Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jego uchyleniu.