Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 listopada 2025 r., wydanym na rozprawie, na którą skarżąca -prawidłowo zawiadomiona – nie stawiła się, Wojewódzki Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę B. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 29 kwietnia 2025 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
Wyrok stał się prawomocny od dnia 20 grudnia 2025 r.
W dniu 18 maja 2026 r. strona zwróciła się o wydanie jej sentencji wyroku. Odpis wyroku wydano stronie w tym samym dniu.
Wnioskiem z 25 maja 2026 r. skarżąca zwróciła się o przywrócenie jej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sygn. akt II SA/Gd 497/25. Wraz z ww. wnioskiem dokonano czynności uchybionej.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu strona wskazała, że nie mogła złożyć wniosku o uzasadnienie z przyczyn od niej niezależnych, bowiem pod koniec drugiego tygodnia listopada 2025 r. zapadła na chorobę o objawach podobnych do Sars CoV-2, którą przeszła bardzo ciężko. Przez cały czas choroby skarżąca przebywała w domu bez możliwości jego opuszczenia. Zdrowie odzyskała dopiero w pierwszym tygodniu grudnia 2025 r. Silne emocje związane z chorobą, w szczególności ryzyko śmierci (strona jest w grupie podwyższonego ryzyka) uniemożliwiły jej wykonywanie prostych czynności życia codziennego.
Dodatkowo choroba objawiała się zanikami pamięci nazywanymi "mgłą pocovidową". O wyroku strona dowiedziała się 18 maja 2026 r., ponieważ w poprzednim tygodniu otrzymała pismo z nadzoru budowlanego i wówczas przypomniała sobie o sprawie. Podczas wizyty w Sądzie w dniu 18 maja 2026 r. dodatkowo strona znalazła w aktach dokument z informacją o terminie rozprawy, gdzie było napisane trudnym językiem, że w przypadku osoby nieobecnej na rozprawie, wyrok będzie przesłany pocztą. Taki wyrok do strony nie dotarł, nie pamięta tego.
Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 29 maja 2026 r. wezwano skarżącą, aby w terminie 7 dni przedstawiła dowody uprawdopodabniające okoliczności wskazane w piśmie z 25 maja 2026 r., pod rygorem oddalenia wniosku. Pouczono też stronę, że wszelkie pisma należy składać w dwóch egzemplarzach (oryginał i jeden odpis). Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 17 czerwca 2026 r.
W dniu 22 czerwca 2026 r. skarżąca przedłożyła do akt dokumenty medyczne związane z opisanym we wniosku stanem zdrowia: skierowanie na oddział kardiologiczny z 5 listopada 2025 r., skierowanie do poradni neurologicznej z 7 listopada 2025 r., zapis z badania EKG z 5 listopada 2025 r., wyniki badań laboratoryjnych z grudnia 2025 r. oraz paragon za konsultację lekarską z 17 grudnia 2025 r.
W piśmie strona podtrzymała swoje stanowisko przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu podkreślając, że w omawianym czasie miała problemy ze zdrowiem. Skierowanie na oddział kardiologiczny było spowodowane zapaścią, na to później nałożyło się dodatkowe zachorowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Z treści cytowanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1).
Wobec tego, w pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W tym zakresie Sąd przyjął, zgodnie z oświadczeniem skarżącej zawartym we wniosku, że brak wiedzy o wyroku ustał w dniu 18 maja 2026 r., kiedy to w siedzibie Sądu uzyskała odpis jego sentencji. Wobec tego wniosek z 25 maja 2026 r. został złożony w ciągu 7 dni od tej daty.
Sąd stwierdził także, że skarżąca dokonała uchybionej czynności, tj. razem z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła także wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z 19 listopada 2025 r.
Jednakże, mając na uwadze uzasadnienie wniosku i przytoczone przez stronę okoliczności, Sąd uznał, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem strona nie uprawdopodobniła, aby w okresie, w jakim powinna złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku wydanego na rozprawie w dniu 19 listopada 2026 r. nie mogła dokonać uchybionej czynności.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Jak zaś wskazuje art. 139 § 1 p.p.s.a., ogłoszenie wyroku powinno nastąpić na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawę. Jednakże w sprawie zawiłej sąd może odroczyć ogłoszenie wyroku na czas do czternastu dni. W postanowieniu o odroczeniu sąd powinien wyznaczyć termin ogłoszenia wyroku i ogłosić go niezwłocznie po zamknięciu rozprawy. Termin ten może być przedłużony tylko raz i co najwyżej o siedem dni. Ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu jawnym. Nieobecność stron nie wstrzymuje ogłoszenia. Jeżeli ogłoszenie było odroczone, może go dokonać jednoosobowo przewodniczący lub jeden z sędziów składu orzekającego (§ 2). Co też istotne, zgodnie z art. 107 p.p.s.a., nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.
Powyższe oznacza, że sentencji wyroku ogłoszonego na rozprawie (posiedzenie jawne), nie doręcza się stronom nieobecnym na rozprawie, jak wskazywała strona w swoim wniosku. Odpis sentencji wyroku doręcza się natomiast stronom w przypadku wydania go na posiedzeniu niejawnym, przy czym tylko, jeśli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu (art. 139 § 4 p.p.s.a.), tj. w razie oddalenia skargi. W przypadku bowiem wyroku uwzględniającego skargę Sąd sporządza uzasadnienie z urzędu.
W rozważanym wypadku wyrok został wydany na rozprawie, o której skarżąca została prawidłowo zawiadomiona, lecz nie stawiła się ona na posiedzenie. Wyrokiem oddalono skargę. W konsekwencji Sąd nie miał obowiązku doręczać stronie nieobecnej sentencji wyroku, natomiast strona zainteresowana otrzymaniem uzasadnienia wyroku powinna złożyć wniosek w tym przedmiocie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku (19 listopada 2025 r.), tj. do dnia 26 listopada 2025 r.
We wniosku o przywrócenie terminu strona podawała, że pod koniec drugiego tygodnia listopada 2025 r. ciężko zachorowała i do grudnia 2025 r. nie była w stanie podejmować czynności życia codziennego, a także po chorobie zmagała się z zanikami pamięci, tzw. mgłą pocovidową. Na potwierdzenie powyższego przedłożyła przy piśmie z 22 czerwca 2026 r. dokumentację medyczną, w tym skierowania do szpitala wystawione w dniach 5 i 7 listopada 2025 r. W piśmie z 22 czerwca 2026 r. strona dodatkowo wyjaśniła, że skierowania te spowodowane były zapaścią, na którą później nałożyła się choroba.
Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że ww. dokumentacja nie dotyczy okresu obejmującego czas, w jakim skarżąca powinna złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku, tj. od 19 listopada 2025 r. do 26 listopada 2026 r. Skierowania do szpitala pochodzą z dni 5 i 7 listopada 2025 r., czyli okresu przed wydaniem wyroku i rozpoczęciem biegu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, zaś strona nie przedłożyła dokumentacji wskazującej, że skierowania te zostały zrealizowane i przebywała w szpitalu. Z przesłanych dokumentów nie wynika także, że strona zachorowała pod koniec drugiego tygodnia listopada 2025 r., czyli mniej więcej od 14 listopada 2025 r. Z tego okresu brak zwolnień lekarskich, z których wynikałoby, że strona nagle i groźnie zachorowała. Nie dowodzi tego w szczególności rachunek za konsultację lekarską z 17 listopada 2025 r., gdyż nie wynika z niego jakie było rozpoznanie medyczne, co pozwoliłoby Sądowi na ocenę, czy od tej daty doszło do takiego zdarzenia zdrowotnego, które było nagłe, któremu strona nie mogła zapobiec, i które uniemożliwiało stronie dokonanie czynności w terminie.
W związku z tym należy uznać, że strona nie uprawdopodobniła, że w okresie od 19 listopada 2025 r., aż do grudnia 2025 r., kiedy to – jak twierdzi – odzyskała zdrowie, doszło u niej do zachorowania, które uniemożliwiało jej dokonanie czynności procesowej w terminie.
Podkreślić trzeba, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, które są niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, Baza Orzeczeń LEX nr 1465314; z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LEX nr 741901; z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 257/12, LEX nr 1223957).
Ponadto, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Zdaniem Sądu wnioskodawczyni nie wykazała, ani wystąpienia nagłej choroby, ani tego, że w jej okresie nie mogła posłużyć się inną osobą w dokonaniu prostej czynności procesowej, jaką jest złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Należy też wskazać, że nie sposób uznać, iż skarżąca należycie dbała o swoje interesy, gdyż - jak wynika z wniosku, w tygodniu poprzedzającym dzień 18 maja 2026 r., tj. w dniach roboczych 11-15 maja 2026 r. otrzymała pismo z nadzoru budowlanego i wtedy "przypomniała sobie o całej sprawie". Nie podjęła więc niezwłocznie działań w celu ustalenia stanu sprawy i czynności, jakie może podjąć.
Z tych względów Sąd uznał, że przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec tego, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., oddalił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.