Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 sierpnia 2026 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 23/26 wydanym na rozprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. K. i S. K. (dalej: "Strony", "Skarżący") na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 28 listopada 2025 r. nr WI-I.7843.1.120.2025.GD w przedmiocie sprzeciwu w sprawie budowy obiektu budowlanego.
W dniu 21 września 2026 r. (data stempla pocztowego) skarżący J. K. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku, składając jednocześnie wniosek o sporządzenie i doręczenie jego uzasadnienia.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że nie był obecny na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2026 r. i nie znał treści rozstrzygnięcia, nie otrzymał także informacji o wyniku sprawy ani odpisu wydanego wyroku. O wyniku postępowania dowiedział się dopiero w późniejszym terminie, dlatego wcześniej nie miał wiedzy o treści rozstrzygnięcia ani o potrzebie wystąpienia o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej: "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Z kolei art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne związane z uchybieniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie budzą wątpliwości: skarżący, co sam przyznaje, terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uchybił. Sporna jest natomiast ocena, czy na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu spoczywa wina za niedokonanie tej czynności w wymaganym terminie.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (zob. postanowienia NSA: z 11 sierpnia 2022 r. sygn. akt II GZ 291/22, z 11 maja 2022 r. sygn. akt I OZ 156/22, czy z 22 kwietnia 2022 r. sygn. akt III FZ 2/22, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy podkreślić, że przewidziana w art. 86 P.p.s.a. instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątku w stosunku do wynikającej z art. 85 tej ustawy reguły, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z podstawowymi regułami wykładni i stosowania prawa, przepisy formułujące wyjątki lub odstępstwa od generalnej reguły stosowane muszą być z dużą dozą ostrożności i zakazana jest ich wykładnia rozszerzająca (tak: L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010 r. s. 193). Tym samym, aby przywrócić termin stronie postępowania konieczne jest ustalenie, że spełnia ona wszystkie warunki opisane w hipotezie normy wyrażonej w art. 86 § 1 P.p.s.a., a oceny tej dokonywać należy w sposób rygorystyczny. Nie ma bowiem podstaw do jakiegokolwiek łagodzenia ustawowych przesłanek przywrócenia terminu. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący wskazał, że nie był obecny na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2026 r. i nie znał treści rozstrzygnięcia, nie otrzymał także informacji o wyniku sprawy ani odpisu wydanego wyroku, a o wyniku postępowania dowiedział się dopiero w późniejszym terminie.
Oceniając powyższą argumentację w pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa została wszczęta ze skargi m.in. skarżącego, miał on zatem pełną wiedzę o toczącym się postępowaniu, nie było więc ono dla niego zaskoczeniem. Nadto, skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, na której miała być rozpoznana skarga, mógł więc stawić się na rozprawie osobiście lub przez pełnomocnika, jeśli zaś nie miał takiej możliwości, mógł zdalnie zasięgnąć informacji o wszczętym z m.in. jego skargi postępowaniu, w szczególności o wyniku wyznaczonej na 12 sierpnia 2026 r. rozprawy.
Co istotne, w doręczonym w dniu 3 lipca 2026 r. każdemu ze skarżących, a więc także J. K., zawiadomieniu o terminie rozprawy znajdowało się pouczenie o tym, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku, a zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną oraz, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Jeżeli zatem, jak wynika z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skarżący pozostawał w przekonaniu, że wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie mu doręczony z urzędu oraz że nie wiedział o konsekwencjach niezłożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia, to świadczyć to może jedynie o niedopełnieniu przez skarżącego obowiązku dołożenia szczególnej staranności poprzez brak zapoznania się z otrzymanym pouczeniem.
Jak już wyżej wskazano, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić bowiem jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności.
Zdaniem Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy świadczą o tym, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku było niedostatecznie staranne prowadzenie spraw przez skarżącego, został on bowiem prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy i pouczony o zasadach zaskarżania wyroku Sądu zależnie od jego treści. Skarżący nie stawił się na rozprawę sam ani przez pełnomocnika, nie zasięgnął również informacji o treści zapadłego w sprawie wyroku. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (zob. postanowienie NSA z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14).
Należy powtórzyć, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. postanowienie NSA z 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14).
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności należało uznać, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 P.p.s.a., tj. skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.