Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r. Sąd oddalił skargę K. K. i P. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 stycznia 2012 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2012 r. każdemu ze skarżących zostało przyznane prawo pomocy w formie ustanowienia adwokata z urzędu. W dniu 20 grudnia 2012 r. do Sądu wpłynęła informacja, że dla skarżących został ustanowiony pełnomocnik z urzędu w osobie adwokata M. K. W dniu 17 stycznia 2013 r. została wysłana do Sądu skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik stron podniosła, że informacja o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie wpłynęło do kancelarii adwokackiej w dniu 18 grudnia 2012 r. W dniu 2 stycznia 2013 r. pełnomocnik zapoznała się z dokumentacją sprawy i spotkała ze skarżącą.
Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazała, ze w obecnym stanie prawnym, w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 P.p.s.a., dniem w którym ustały przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał faktyczną możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co powinno nastąpić nie później niż w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Zdaniem pełnomocnika przyznanie pomocy prawnej i obieg korespondencji spowodował, że dochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było niemożliwe. Podkreśliła, że skarga wniesiona została w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez adwokata informacji o wyznaczeniu do reprezentowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z regulacją przepisu art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 tekst jedn.), dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przedmiotowy wyrok został doręczony stronie skarżącej w dniu 4 grudnia 2012 r., tym samym ostatnim dniem do wniesienia skargi kasacyjnej był dzień 3 stycznia 2013 r.
Skarga kasacyjna wniesiona została w dniu 17 stycznia 2013 r. zatem niewątpliwie z uchybieniem terminu, potwierdza to również okoliczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Do przywrócenia terminu przez sąd administracyjny konieczne jest kumulatywne wystąpienie kilku przesłanek (art. 86 w zw. z art. 87 P.p.s.a.). Po pierwsze, musi wystąpić uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu procesowego. Po drugie, uchybienie terminu ma powodować dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Po trzecie, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu ma zostać wniesione do sądu, w którym dana czynność procesowa miała być dokonana (lub też, w sytuacjach określonych w art. 87 § 3 P.p.s.a., pismo to ma być złożone za pośrednictwem właściwego organu administracji publicznej), w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (por.: art. 87 P.p.s.a.).
Po czwarte wreszcie, równocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu należy dokonać czynności, dla wykonania której termin był określony. W sprawie nie wystąpiła pierwsza z wymienionych przesłanek, gdyż pełnomocnik skarżących nie uzasadniła braku winy w złożeniu skargi kasacyjnej w dniu 17 stycznia 2013 r., pomimo, że wiadomość o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu powzięła 18 grudnia 2012 r. Pełnomocnik skarżących nie wykazała zachowania 7 dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, liczonego od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia, co nastąpiło w dniu otrzymania zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu.
Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia ustaje bowiem w momencie, gdy pełnomocnik ma pełną możliwość działania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09, z 30 września 2009 r., sygn. akt II OZ 809/09, czy z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 763/08). Taką możność pełnomocnik z urzędu zyskuje w chwili zapoznania się z aktami sprawy, co umożliwia staranne sporządzenie pisma procesowego – w rozpoznawanej sprawie skargi kasacyjnej. Uznawszy, za oświadczeniem pełnomocnika, że w dniu 2 stycznia 2013 r. zapoznała się z dokumentacją sprawy oraz spotkaał ze skarżącą ten dzień należy przyjąć za moment ustania przyczyny niedotrzymania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Stąd też za ostatni "usprawiedliwiony" dzień terminu do wniesienia środka zaskarżenia uznać należy dzień 9 stycznia 2013 r. Tymczasem skarga wraz z wnioskiem nadana została na poczcie w dniu 17 stycznia 2013 r.
Nie zasługuje na akceptację przywołany w uzasadnieniu wniosku pogląd, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu powinien mieć 30 dniowy termin na wniesienie skargi. Stanowisko takie miałoby bowiem normotwórczy charakter, gdyż wprowadzałoby do rozstrzygania w przedmiocie przywrócenia terminu pozaustawowy miesięczny termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Tak daleko idącej ingerencji sądu w treść interpretowanych przepisów regulujących przywrócenie terminu przed sądem administracyjnym nie uzasadnia nawet fakt, że w określonej sytuacji pełnomocnik ustanowiony z urzędu ma krótszy termin na sporządzenie skargi kasacyjnej. W takim kontekście nie ma też znaczenia argument, że skarga wnoszona do sądu administracyjnego wymaga starannego sporządzenia, gdyż profesjonalny pełnomocnik zobowiązany jest zawsze do szczególnej staranności w dokonywaniu czynności procesowych w imieniu swojego mocodawcy.
Ponadto podkreślenia wymaga, że o ustanowieniu pełnomocnikiem adwokat dowiedziała się w dniu 18 grudnia 2012 r., akta sprawy były dostępne w siedzibie tutejszego Sądu w każdy dzień roboczy i zapoznanie się z nimi było możliwe przed dniem 2 stycznia 2013 r.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.