Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 3 grudnia 2015 r. referendarz sądowy WSA w Białymstoku, na podstawie art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) pozostawił bez rozpoznania wniosek J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu zarządzenia, referendarz wskazał, że zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Skarżący, mimo prawidłowego wezwania i przesłania właściwego (aktualnego) urzędowego formularza wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył na nieaktualnym formularzu, co uniemożliwiało merytoryczne rozpoznanie wniosku. Referendarz sądowy podkreślił, że ustawa nie przewiduje odstępstw od tej zasady, co więcej w myśl art. 257 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Na powyższe zarządzenie skarżący złożył sprzeciw, w którym wskazał, że Sąd w piśmie z dnia 24 listopada 2015 r. załączając formularz PPF nie wspomniał, że jest to nowy formularz obowiązujący po zmianie przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje.
Sprzeciw okazał się niezasadny.
W myśl art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – w przypadku osób fizycznych – załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a. (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Z akt sprawy wynika, że skarżący, mimo prawidłowego wezwania i przesłania mu właściwego (aktualnego) formularza PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył na nieaktualnym formularzu. Tym samym, referendarz sądowy słusznie przyjął, że wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
Wyjaśnić należy, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. utraciło moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). W dacie wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie warunki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy określało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należało, że skarżący nie złożył urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie czyni bowiem zadość wezwaniu złożenie wniosku na formularzu według nieobowiązującego już wzoru. Podkreślić przy tym wypada, że prawidłowy formularz załączono do wezwania, lecz skarżący z niego nie skorzystał. Skoro prawidłowy formularz wniosku został doręczony skarżącemu, brak było podstaw do ponowienia tego doręczenia.
Reasumując, nie sposób przyjąć, że strona w sytuacji, gdy obowiązuje nowy wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wciąż może posłużyć się formularzem według nieaktualnego wzoru. Przyjęcie takiego stanowiska pozostawałoby w sprzeczności z prawem i przekreślałoby sens zmiany tego prawa dokonanej rozporządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Ponadto należy zaznaczyć, że skarżący może ponowić wniosek o przyznanie prawa pomocy składając go na właściwym (aktualnym) formularzu, co też już w przedmiotowej sprawie skarżący uczynił.
Wobec powyższego wniosek o prawo pomocy jako niezłożony na urzędowym formularzu należy pozostawić bez rozpoznania, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a.