Uzasadnienie
W. D. (dalej: "skarżący") wniósł do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Wojewody Podlaskiego z 19 czerwca 2026 r. nr OB.-I.6231.4.2026.EB w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w przedmiocie sprostowania aktu urodzenia.
Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z 17 lipca 2026 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 535) – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył W. D., wnosząc o rozpoznanie sprawy przez sąd na koszt organu odwoławczego.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 8 września 2026 r., sygn. II OZ 923/26, oddalił zażalenie. W ocenie NSA prawidłowo wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 14 września 2026 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 17 lipca 2026 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie skutecznie doręczono skarżącemu drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 15 września 2026 r. (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia, k. 55 akt sądowych), jednakże powyższy brak fiskalny nie został uzupełniony. Zamiast uiszczenia wpisu skarżący wystosował w dniu 16 września 2026 r. pismo, w którym oświadczył przede wszystkim, że "odmawia zadośćuczynienia Przewodniczącego Wydziału zarządzeniu z dnia 14 września 2026 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi" oraz wnosi "o rozpoznanie niniejszej sprawy przez Sąd z urzędu i na własny koszt bez przesyłania mi wniosku o przyznanie prawa pomocy".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Na zasadzie art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skarga, jako pismo wszczynające postępowanie przed sądem administracyjnym, podlega wpisowi. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.
W myśl natomiast art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której mimo wezwania nie został w terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu.
Z akt sprawy wynika, że wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z 17 lipca 2026 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł zostało skutecznie doręczone Skarżącemu w dniu 15 września 2026 r. W tych okolicznościach termin do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 22 września 2026 r. W terminie tym skarżący nie uczynił zadość wezwaniu sądu, co wynika z informacji uzyskanej z sądowego Oddziału Finansowo-Budżetowego (k. 61 akt sądowych).
Argumentacja przedstawiona w piśmie z 16 września 2026 r. nie ma prawnego znaczenia. Wpis jest opłatą sądową (art. 212 § 1 p.p.s.a.), pobieraną przy wszczęciu postępowania (art. 230 § 1 p.p.s.a.), stanowiącą swego rodzaju ekwiwalent za jego przeprowadzenie. Jest opłatą za dokonanie przez sąd administracyjny kontroli administracji publicznej. Uiszczenie wpisu jest warunkiem wszczęcia postępowania, a nieuczynienie zadość temu wymogowi obliguje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Jak wyjaśnił skarżącemu NSA w postanowieniu z 8 września 2026 r., rozpatrywana sprawa nie mieści się w katalogu określonym w art. 239 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie skarżącemu nie przyznano prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżącemu przysługiwałby od organu, który wydał zaskarżone postanowienie, zwrot kosztów postępowania, w tym uiszczony wpis, ale dopiero w razie uwzględnienia skargi przez sąd (art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.). Na etapie uiszczania wpisu nie ma jednak podstaw prawnych, by obciążać tymi kosztami Wojewodę Podlaskiego czy też sąd administracyjny.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a.