Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
W dniu 10 kwietnia 2024 r. w miejscowości Warszawa na ul. [...] o godzinie 12:10 został zatrzymany do kontroli zespół pojazdów składający się z 3-osiowego ciągnika siodłowego marki Volvo o numerze rejestracyjnym [...] wraz z 2-osiową naczepą marki Huttner nr rej. [...], którym kierował A. C. Kierowca wykonywał przewóz drogowy drewna na rzecz I. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: U. objętej licencją w zakresie rzeczy nr [...] na wykonywanie przewozu drogowego. Zespół pojazdów wraz z ładunkiem przemieszczał się z miejscowości Wielbark do miejscowości Białystok. Strona wykonywała przewóz drogowy z ładunkiem podzielnym w postaci drewna świerkowego 31,23 m3. Kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym geodezyjnie pod kątem pochylenia terenu. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia:
- - dopuszczalnej normy rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów wykazującej masę 49,5 t (bez odjęcia korekty 2%) tj. z przekroczenie o 9,5 t (od wartości 40 t), co stanowi przekroczenie o 23,75 % dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu;
- • brak zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych.
Ustalenia kontroli zostały opisane w protokole kontroli drogowej nr 668/2024 z 10 kwietnia 2024r., który został przekazany przez funkcjonariuszy Policji Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego. Tenże organ po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z 16 października 2024r. NR WP.8140.2.571.2024 powołując się na przepis art. 92a ust.1 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024r., poz. 728 ze zm.) wymierzył I. B. karę pieniężną w wysokości 10 000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20%tj. karę odpowiadającą pozycji 1p.10.2.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odwołanie I. B. od tej decyzji nie zostało uwzględnione. Decyzją z 19 września 2025r. (nr BP.501.2534.2024.2065.WA7.) Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ II instancji w pierwszej kolejności omówił uwarunkowania prawne nakładania kar pieniężnych przy stosowaniu przepisów ustawy o transporcie drogowym. Nawiązał do brzmienia art. 92 a ust.1,3, 7 pkt 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym akcentując sztywne określenie wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Z uwagi na brak możliwości miarkowania kar pieniężnych nie ma zastosowania w sprawie na mocy art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. regulacja wynikająca z art. 189d K.p.a. Ponadto zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f K.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1.
Organ przytoczył treść art. 92a ust.1, 92a ust.3 i 92a ust.7 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 92 c ust.1 ustawy o transporcie drogowym oraz wskazał pod jakimi warunkami w świetle art. 64 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym dozwolony jest ruch pojazdu nienormatywnego
Organ stwierdził, że w myśl art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. Następnie organ nawiązał do wyników kontroli. Podczas kontroli stwierdzono, że 5 - osiowy zespół pojazdów przekraczał dopuszczalną masę całkowitą. W trakcie kontroli wykonano pomiar rzeczywisty masy całkowitej kontrolowanego pojazdu oraz nacisków osi, do którego wykorzystano wagę samochodową do ważenia pojazdów w ruchu, która w dniu kontroli drogowej legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku w dniu 31 stycznia 2024 r., z datą legalizacji do dnia 28 lutego 2026 r. Wagi zostały umieszczone na stanowisku pomiarowym (Operat techniczny kontroli miejsca ważenia dla wagi typu WWS wydany przez Zarząd Dróg Miejskich Wydział Kontroli Pasa Drogowego) dla którego uprawniony geodeta w dniu w dniu 20 marca 2024 r. wykonał pomiary pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów.
Pomierzone spadki (podłużny i poprzeczny) na ww. punkcie kontrolnym mieszczą się w normie. Procedura zatem ważenia kontrolowanego pojazdu przebiegała prawidłowo za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości.
Organ podkreślił, że w dniu kontroli drogowej. tj, 10 kwietnia 2024 r., zespołem pojazdów składającym się z ciągnika siodłowego marki V. o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki HUTTNER o nr rej. [...] strona wykonywała przewóz drogowy z ładunkiem podzielnym w postaci drewna świerkowego 31,23 m3. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia:
- - przekroczenia dopuszczalnej normy rzeczywistej masy całkowitej o 9,5 t (od wartości 40 t), co stanowi przekroczenie o 23,75 % dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu;
- - braku posiadania w dniu kontroli drogowej zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych.
Zgodnie z pozycją I p. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% - sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 10 000 złotych.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust.1 ustawy o transporcie drogowym. Strona bowiem nie zweryfikowała informacji na temat przewożonego ładunku, jakie posiadała na podstawie kwitu wywozowego nr [...] i nie ustaliła bezsprzecznie, czy pojazd po załadunku nadal jest pojazdem normatywnym. Do stwierdzonego w czasie kontroli naruszenia doszło w okolicznościach, w których przewoźnik nie dopełnił wszystkich spoczywających na nim obowiązków wynikających z norm zawartych w przepisach ustawy o transporcie drogowym i ustawie Prawo o ruchu drogowym, w szczególności nie ustalił w sposób rzeczywisty masy przewożonego ładunku i tego czy prowadzony przez niego zespół pojazdów po załadunku, był pojazdem normatywnym.
Organ podkreślił, że skarżący jest profesjonalistą, od którego powinno się wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu drogowego, ustawy o drogach publicznych, prawa o ruchu drogowym. Sprawą przedsiębiorcy jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, aby przestrzegać przepisów w tym zakresie. Zaakcentował też, że odpowiedzialność przedsiębiorcy wynikająca z art. 92a ustawy o transporcie drogowym ma charakter administracyjny, nie jest oparta na zasadzie winy, a do jej powstania wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny, znajduje zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadł wystąpienia zakazanego ustawą skutku.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez organ I instancji przepisów procedury administracyjnej. Stwierdził, że organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego wyjaśniając w sposób należyty wszystkie okoliczności sprawy. Podkreślił, że strona nie przedstawiła ani nie zgłosiła żadnych dowodów na okoliczność uwolnienia się od odpowiedzialności za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia.
W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną I. B. zarzucił decyzji:
1.naruszenie art. 92 c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie w sytuacji kiedy zaszły okoliczności do umorzenia postępowania;
- 2. naruszenie art. 61 ust. 15 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie przy kontroli normatywności przewozu drewna;
- 3. naruszenie art. 355 ustawy Kodeks cywilny poprzez żądanie od przewoźnika jako przedsiębiorcy transportowego zachowania więcej profesjonalizmu przy prowadzeniu działalności niż od innych branż.
W uzasadnieniu skargi podkreślił, że w dniu kontroli przewożonych był 31.23 m3 świerku. Zgodnie z treścią art. 61 ust. 15 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rzeczywistą masę ładunku, jakim jest drewno, określa się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Normatywna gęstość świerku, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna wynosi 740 kg na m3. W tej sytuacji 31,23 x 740 daje 23110 kg. Po zsumowaniu mas własnych pojazdów i ładunku kontrolowany zestaw nie był przeważony. Fakt, że fizyczna waga wykazana przez ważącego była inna nie stanowi podstawy do nałożenia kary, jeżeli nie zakwestionowano ilości przewożonych metrów drewna. W tej sytuacji normatywność ustalana jest w oparciu o przepis prawa a nie odczyt wagi. Waga uzyskana w oparciu o wyliczenie wg ww. rozporządzenia nie stanowi szacunkowego wyniku, który trzeba potwierdzić, Stanowisko to wyrażone zostało w wyroku z 25 stycznia 2025 r. o sygn. III SA/Wr 367/24.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 04.07.2001r. sygn. I SA 301/00, obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Jeżeli organ kontrolny zakwestionował wartości wskazane w kwicie wagowym powinien uzupełnić materiał dowodowy o potwierdzenie innej objętości przewożonego ładunku niż 31.2 m3. Akta nie zawierają innych dowodów niż opisane powyżej. Przepis art. 92 c ustawy o transporcie drogowym wymaga wykazania, że do zdarzenia doszło pomimo zachowania prawidłowej organizacji, nadzoru i staranności rozumianej jako staranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju (art. 355 kodeksu cywilnego).
Organ nie jest w stanie wykazać braku nadzoru i staranności po stronie przedsiębiorstwa. Dochowano wszystkich norm i standardów. Załadowca nie udostępnił kierowcy wagi całościowej i wypuścił pojazd według jego oświadczenia zgodny z prawem, czyli wg wiedzy przekazanej kierowcy, pojazd był normatywny.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem rację ma skarżący zarzucając organowi wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Nałożona kara w wysokości 10 000 złotych wynika z ustalenia podczas kontroli drogowej, że rzeczywista masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wykazała masę 49,5 t tj. wyższą o 9,5 t od dopuszczalnej masy całkowitej wynoszącej 40 t, co stanowi przekroczenie o 23,75 % dopuszczanej masy całkowitej. Zgodnie zaś z pozycją I p. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% - sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 10 000 złotych. W konsekwencji takiego ustalenia, właściwy inspektor transportu drogowego wymierzył podmiotowi wykonującemu transport karę pieniężną w oparciu o art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym.
Ustalenie tymczasem masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów nastąpiło wadliwie albowiem odbyło się z pominięciem normatywnie określonej rzeczywistej masy przewożonego ładunku. Ładunkiem tym było drewno – świerk w ilości 31,23m3. Taka ilość przewożonego drewna wynikała z dokumentu wywozowego i taka została wpisana do protokołu kontroli, nie była weryfikowana przez organ kontroli i nie została zakwestionowana przez organ dokonujący kontroli.
Zgodnie z definicją pojęcia "rzeczywista masa całkowita pojazdu" zamieszczoną w art. 2 pkt 55 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rzeczywistą masę całkowitą pojazdu tworzy masa własna pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy, przy czym przy przewozie drewna rzeczywistą masę takiego ładunku ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Wynika to wprost z art. 61 ust.15 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to przepis niesłusznie został pominięty przez organ wymierzający karę.
Normatywna gęstość świerku, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska i Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna wynosi 720 kg/m3. W treści skargi oraz w toku postępowania strona błędnie wskazuje, że gęstość świerku wynosi 740 kg/m3, co nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Dysponując materiałem dowodowym w postaci wpisanego do protokołu kontroli parametru określającego objętość przewożonego drewna (potwierdzonego przez organ w zaskarżonej decyzji) oraz mając na uwadze treść art. 61 ust.15 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Sąd stwierdza, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy rzeczywista masa drewna, ustalona jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna (art. 61 ust. 15 p.r.d.) wynosiła 22 485,6 kg a zatem nie przekraczała ładowności pojazdu wynoszącej 27 100 kg (co potwierdza protokół kontroli).
Po dodaniu masy własnej pojazdu silnikowego (10 135 kg) oraz masy własnej przyczepy (6 900 kg) rzeczywista masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wraz z ładunkiem wynosiła 39 520,6 kg, co jednoznacznie wskazuje, że nie przekraczała dopuszczalnej wartości, tj. 40 000 kg. Zgodnie bowiem z par. 3 ust.1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 502), dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, jest masa 40 ton.
Nie ulega wątpliwości, że organ dokonujący kontroli nie posiada wyników własnego pomiaru objętości i masy surowca drzewnego przewożonego przez skarżącego pojazdem poddanym kontroli. W konsekwencji nie do podważenia jest ustalenie rzeczywistej masy przewożonego ładunku jako iloczynu objętości ładunku, wynoszącej 31,23 m3 tj. wskazanej w kwicie wywozowym i normatywnej gęstości ustalonej dla gatunku przewożonego drewna czyli świerku, wynoszącej 720kg/m3 (stosownie do definicji z art. 61 ust. 15 p.r.d.)
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 kwietnia 2026r. o sygn. II GSK 426/23, wypowiedział pogląd o niedopuszczalności powoływania się na rzeczywisty pomiar masy załadowanego drewnem pojazdu w sytuacji obwiązywania wyraźnej treści art. 61 ust.15 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stwierdził, że z treści powyższej regulacji wynika, że o ile rzeczywista masa pojazdu może zostać wyznaczona w wyniku pomiaru wagowego, o tyle rzeczywista masa całkowita w odniesieniu do pojazdu (zespołu pojazdów) przewożących drewno musi zostać ustalona przez zsumowanie wartości rzeczywistej masy pojazdu oraz rzeczywistej masy przewożonego drewna, ustalonej zgodnie ze wzorem określonym w art. 61 ust. 15 u.p.r.d.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w przepisie art. 61 ust. 15 ustawy Prawo o ruchu drogowym ustawodawca przyjął zasadę normatywnego ustalania rzeczywistej masy drewna przewożonego przez pojazd lub zespół pojazdów, stanowiąc, że – niezależnie od faktycznej wartości masy tego ładunku – jego "masa rzeczywista" będzie odpowiadała wartości iloczynu objętości ładunku oraz normatywnej wartości wskaźnika gęstości ustalonego dla danego gatunku drewna w drodze wydanego na podstawie art. 61 ust. 16 u.p.r.d. rozporządzenia ministrów właściwych do spraw środowiska i do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu. Powyższa zasada została wprowadzona w wyniku nowelizacji art. 61 u.p.r.d., dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 222, poz. 1321), w celu uwzględnienia rzeczywistej (faktycznej) masy całkowitej przewożonego drewna "na podstawie jego objętości określonej przy jego załadunku" (zob. uzasadnienie projektu ww. ustawy, druk nr 4223, Sejm VI kadencji), albowiem objętość tego rodzaju ładunku w okresie od załadunku do zakończenia przewozu może ulegać zmianie (np. po dokonaniu wyrębu drzewa), co w sposób oczywisty wpływa na wartość masy, obliczanej – zgodnie ze wzorem fizycznym – jako iloczyn objętości i gęstości substancji.
Jak dalej wywiódł NSA, tak wyznaczony mechanizm obliczania rzeczywistej masy drewna przy jego przewozie (art. 61 ust. 15 u.p.r.d.) jest integralnie powiązany ze sposobem obliczania rzeczywistej masa całkowitej (art. 2 pkt 55 u.p.r.d) rozumianej jako masa pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób. Jeżeli więc rzeczywista masa całkowita obejmuje nie tylko masę pojazdu, lecz także masę znajdującego się na nim ładunku (oraz osób), to – wobec ustawowo ustalonego wzoru wyznaczania rzeczywistej masy ładunku drewna – należy przyjąć, że stwierdzenie rzeczywistej masa całkowitej pojazdu (zespołu pojazdów) przewożących tego rodzaju ładunek może odbyć się tylko z uwzględnieniem wartości iloczynu objętości przewożonego drewna oraz wartości wskaźnika gęstości ustalonego dla danego gatunku drewna, niezależnie od wyniku pomiaru wagowego ładunku drewnianego.
Zdaniem NSA dla przyjęcia odmiennej interpretacji nie jest wystarczający argument, że w treści przepisu delegacyjnego (art. 61 ust. 16 u.p.r.d.) ustawodawca nakazał właściwym ministrom, aby przy określaniu normatywnych wskaźników gęstości gatunków drewna mieli "na uwadze potrzebę ustalenia masy przewożonego drewna w celu uniknięcia przekroczenia nacisków osi pojazdów i ograniczenia negatywnego wpływu na stan techniczny dróg". Zagadnienie zmian masy całkowitej drewna w trakcie przewozu oraz ich wpływu na przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi jest oczywiste, jednak nie można twierdzić, że normatywnie określony sposób wyznaczania rzeczywistej masy drewna przy przewozie (art. 61 ust. 15 u.p.r.d.) – wbrew językowemu brzmieniu powyższego przepisu oraz sprzecznie z zasadą restryktywnej interpretacji wyjątków – powinien zostać ograniczony jedynie do ustalania przekroczeń nacisku osi pojazdu, natomiast w zakresie przekroczeń dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (art. 2 pkt 54 u.p.r.d.) rzeczywistą masę całkowitą pojazdu z ładunkiem drewna należy ustalać z pominięciem reguły z art. 61 ust. 15 u.p.r.d.
W okolicznościach zdarzenia objętego protokołem kontroli, ocenianym w niniejszej sprawie, podkreślenia wymaga fakt, że w stosunku do skarżącego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 maja 2026r. sygn. VI SA/Wa 3628/25 zostało – po uchyleniu decyzji organów administracji obu instancji - umorzone postępowanie administracyjne w sprawie nałożonej na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 15 000 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, również wymierzonej w oparciu o ten sam protokół kontroli przewozu tj. po kontroli przewozu przeprowadzonej w dniu 10 kwietnia 2024r. na ulicy [...] w Warszawie. Przeprowadzona kontrola wykazała przekroczenie dwóch parametrów – dopuszczalnej masy pojazdu członowego - przekroczenie o 9500 kg (to przekroczenie stanowiło podstawę faktyczną do nałożenia kary przez organ transportu drogowego, kontrolowanej w sprawie niniejszej) oraz dopuszczalnego nacisku grupy osi – na osi drugiej i trzeciej, przekroczenie o 3 000 kg).
W związku z powyższymi przekroczeniami uznano kontrolowany zespół pojazdów za nienormatywny, którego parametry wymiarowo – wagowe spełniały warunki zapisane w załączniku nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym dla zezwolenia kategorii V stosownie do treści art. 64 ust.1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. W konsekwencji równolegle do decyzji organów transportu drogowego, kontrolowanych w niniejszej sprawie, Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy decyzją z 13 czerwca 2025r. (nr ZDM/GKP/W/3/1/2024) nałożył na skarżącego w oparciu o art. 140aa ust.1 Prawa o ruchu drogowym karę pieniężną w kwocie 15 000 złotych za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym a decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 10 września 2025r. (nr KOC/4909/Ru/25). Na skutek skargi I. B. decyzje powyższe poddane zostały kontroli sądowej w postępowaniu prowadzonym przez WSA w Warszawie pod sygnaturą VI SA/Wa 3628/25.
WSA w Warszawie uchylając decyzje i umarzając postępowanie administracyjne, podzielił konsekwentnie prezentowane przez skarżącego stanowisko, że zachodzi w sprawie podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego określona przepisem art. 140aa ust.4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. W myśl tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
WSA w Warszawie zwrócił uwagę, że podczas kontroli nie zweryfikowano ilości przewożonego świerku, opierając się na ilości wynikającej z dokumentu wywozowego, a zatem ustalona stosownie do treści art. 61 ust.15 Prawa o ruchu drogowym masa przewożonego ładunku wynosiła 22 485,6 kg (31,23 x 720 = 22 485,6), która to wartość dodana do masy własnej pojazdu silnikowego -10 135 kg oraz masy własnej przyczepy – 6 900kg łącznie wynosi 39 520,6 kg czyli nie przekracza dopuszczalnej wartości 40 000 kg. W związku z powyższym skoro przekroczenie wymaganych parametrów dotyczyło wyłącznie nacisku na osi pojazdu przewożącego drewno, postępowanie w sprawie nałożenia kary za poruszanie się po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, podlegało umorzeniu na podstawie art. 140aa ust.4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym.
Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela ustalenia i ocenę prawną WSA w Warszawie oraz zarzuty skarżącego w sprawie niniejszej, który konsekwentnie zwracał organowi uwagę na treść art. 61 ust.15 Prawa o ruchu drogowym oraz niezakwestionowaną w sprawie ilość przewożonego drewna. Masa przewożonego ładunku obliczona zgodnie z treścią art. 61 ust.15 Prawa o ruchu drogowym ładunku wynosiła 22 485,6 kg (31,23 x 720 = 22 485,6), która to wartość dodana do masy własnej pojazdu silnikowego -10 135 kg oraz masy własnej przyczepy – 6 900 kg łącznie wynosiła 39 520,6 kg czyli nie przekraczała dopuszczalnej wartości masy całkowitej pojazdu wynoszącej 40 000 kg.
Skład orzekający zwraca uwagę, że NSA w powołanym wcześniej w uzasadnieniu wyroku o sygn. II GSK 426/23 odniósł się do kwestii relacji art. 140 aa ust.4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym do treści art. 61 ust. 15 Prawa o ruchu drogowym. Stwierdził, że szczególna regulacja wynikająca z tego ostatniego przepisu nie została bezpośrednio powiązana jedynie ze stosowaniem art. 140aa ust. 4 pkt 2 u.p.r.d., a więc ustalaniem przesłanek egzoneracyjnych wobec podmiotu wykonującego przejazd, dotyczących sytuacji, gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Wskazał, że wyniki wykładni językowej, wewnątrzsystemowej oraz celowościowej prowadzą do wniosku, że przepisy art. 61 ust. 15 oraz art. 140aa ust. 4 pkt 2 u.p.r.d. pozostają w takim związku merytorycznym i funkcjonalnym, że zakres zastosowania i znaczenie normatywne tego pierwszego przepisu nie wyczerpuje się w sferze stosowania tego drugiego tj. nie został ograniczony i powiązany jedynie z ustaleniem przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich i drewna.
Lektura orzeczeń sądów administracyjnych wskazanych przez organ w odpowiedzi na skargę wskazuje, że przywołane orzecznictwo nie jest w pełni adekwatne względem okoliczności stanu faktycznego w sprawie niniejszej. I tak wyrok WSA w Gdańsku o sygn. III SA/Gd 308/24 został wydany na tle takiego stanu faktycznego, w którym doszło do zweryfikowania ilości przewożonego drewna poprzez jego pomiary (w dokumencie wywozowym objętość drewna została wskazana jako 30m3 a według pomiar- 33,58m3), wyrok NSA o sygn. II GSK 2128/17 w ogóle nie dotyczył kary nałożonej z tytułu stwierdzenia przekroczenia rzeczywistej masy pojazdu, w sprawie objętej wyrokiem WSA w Warszawie o sygn. VI SA/Wa 1747/13 przewożona ilość ładunku, jakim było drewno sosnowe została przyjęta na podstawie kwitu wywozowego a masa ładunku została obliczona stosownie do treści art. 61 ust.15 Prawa o ruchu drogowym. Powoływanie się w nawiązaniu do treści wyroku NSA w sprawie II GSK 1680/14 na potrzebę kontrolnego ustalania rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów jest oczywiście zasadne.
W okolicznościach sprawy samej kontroli nie podważa skarżący ale kwestionuje jej ustalenia, dokonane z pominięciem przepisu art. 61 ust.15 ustawy Prawo o ruchu drogowym przy niezakwestionowaniu ilości przewożonego drewna.
Mając na uwadze powyższe sąd uchylił decyzje organów obu instancji jako wydane z naruszeniem prawa materialnego tj. przepisu art. 61 ust.15 ustawy Prawo o ruchu drogowym a stwierdzając, że w oparciu o zgodne z prawem wyliczenie rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdu skarżącego, nie doszło do przekroczenia tego parametru, a w konsekwencji nie zaistniały zgodnie z pozycją I p. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym przesłanki do wymierzenia kary 10 000 złotych za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, sąd jednocześnie umorzył postępowanie administracyjne (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i art. 145 par. 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego go kosztów postępowania sądowego stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 210 par.1 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Końcowo sąd informuje, ze sprawa została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym z uwagi na wniosek organu, któremu skarżący nie oponował (art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).