Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstokuz 28 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Bk 286/26

Uzasadnienie

Decyzją z 4 marca 2026 r. nr SKO.412/5/2026 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Stawisk z 12 stycznia 2026 r. nr OŚR.6220.13.2025 stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie docelowej maks. 75 DJP z wewnętrznym zbiornikiem na płynne odchody zwierzęce o poj. maks. 1000 m3, na działce o nr geod. [...] położonej w miejscowości S., gmina S., powiat kolneński, województwo podlaskie oraz określającą następujące warunki i wymagania dotyczące planowanego przedsięwzięcia: maksymalna obsada bydła w gospodarstwie nie może przekroczyć wartości 75 DJP; wszystkie zwierzęta przenieść do nowo projektowanego budynku i tylko w nim prowadzić hodowlę.

Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Inwestor – K. Z. we wniosku z 30 września 2025 r. zwrócił się do Burmistrza Stawisk o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ pierwszej, po rozpatrzeniu tego wniosku, stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dla obszaru, którego dotyczy wniosek, gmina nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839; ze zm.; dalej powoływane jako rozporządzenie), jest zaliczane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagane sporządzenie raportu.

Następnie wskazano, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku Wydział Spraw Terenowych II w Łomży w postanowieniu z 24 października 2025 r. wyraził stanowisko, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i jednocześnie nakazał określić w decyzji warunki, które zostały zawarte w jej sentencji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kolnie w opinii z 29 października 2025 r. również nie stwierdził obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. Takiej potrzeby nie stwierdził także Dyrektor Zarządu Zlewni w Giżycku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w piśmie z 24 listopada 2025 r.

Organ podniósł, że stwierdzając brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko uwzględniono następujące uwarunkowania:

1. 1. Rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia z uwzględnieniem:
2. a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie: Planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie docelowej maks. 75 DJP z wewnętrznym zbiornikiem na płynne odchody zwierzęce o poj. maks. 1000 m3. Łączna planowana maksymalna obsada na działce wynosić będzie 75 DJP. Planowane jest zwiększenie obsady w gospodarstwie o 16,4 DJP. Inwestycja związana jest z przeniesieniem obsady ze starych budynków do nowego projektowanego budynku wraz ze zwiększeniem obsady w gospodarstwie i jego unowocześnieniem. Łączna obecna obsada w gospodarstwie to 58,60 DJP. Na prowadzoną obsadę nie występowano o ustalenie środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Działka, której wniosek dotyczy nie jest zabudowana. Obecnie wykorzystywana jest rolniczo. W jej obrębie znajdują się użytki sklasyfikowane jako grunty orne (RIVb, RV). Jej powierzchnia to 0,3970 ha. Stanowi własność inwestora. Sąsiedztwo terenu planowanej inwestycji to: strona północna – zabudowa zagrodowa, strona południowa – uprawy rolne, strona zachodnia i wschodnia - zabudowa zagrodowa. Najbliższy budynek mieszkalny - sąsiedni znajduje się od strony wschodniej w odległości ponad 5 m od terenu objętego wnioskiem. Najbliższe ujęcie wody znajduje się w miejscowości Korzeniste, w odległości około 8,5 km od planowanej inwestycji. Planuje się, że woda z gospodarstwa będzie dostarczana z projektowanego przyłącza wodociągowego i będzie wykorzystywana do pojenia zwierząt oraz na potrzeby socjalno-bytowe inwestora. Planuje się budowę budynku inwentarskiego o powierzchni zabudowy około 1200 m2 i wymiarach 55 m x 22 m. Budynek zostanie wykonany w technologii szkieletowej. Ściany będą prefabrykowane, konstrukcja bezstropowa o stalowych słupach nośnych, dach pokryty płytami warstwowymi. Wentylacja obiektu - nawiew przez kurtyny w ścianach, wywiew: grawitacyjny przez wyrzutnię kalenicową. W ramach przedsięwzięcia przewiduje się: unowocześnienie istniejącego gospodarstwa poprzez budowę nowego budynku przystosowanego do hodowli bydła mlecznego; przeniesienie części istniejącej obsady zwierząt z dotychczasowych obiektów inwentarskich do nowego budynku; zwiększenie obsady w gospodarstwie; poprawę warunków środowiskach, sanitarnych i zootechnicznych prowadzonej hodowli. Przed budynkiem wykonane zostaną utwardzenia podjazdów i dojazdu do budynku. Pozostały teren stanowić będzie użytki rolne. Gnojowica gromadzona będzie w projektowanym pod budynkiem wewnętrznym zbiorniku o pojemności do 1000 m2. Powstające odchody zwierzęce wykorzystywane będą jako nawóz naturalny do użyźniania gruntów ornych należących do gospodarstwa. Przy budynku zaprojektowany zostanie zbiornik na ścieki socjalno-bytowe o poj. 10 m3. W przedłożonej KIP wskazano, że na terenie gospodarstwa w ciągu roku przewiduje się przechowywanie nawozów naturalnych o łącznej zawartości azotu 69000 kg. Inwestor dysponuje areałem o łącznej powierzchni 42,2582 ha (grunty własne – 20,9482 ha oraz grunty pozyskane na podstawie umowy zbycia nawozu – 21,3100 ha). Zastosowana w okresie roku dawka nawozów naturalnych wykorzystywanych rolniczo wyniesie 163,28 kg N/ha i nie przekroczy dopuszczalnej wartości 170 kg azotu w czystym składniku w przeliczeniu na 1 ha użytków rolnych, zgodnie z "Programem działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu". Przy zadeklarowanej przez inwestora powierzchni dysponowanego areału można stwierdzić, że nawozy naturalne zostaną prawidłowo zagospodarowane;
3. b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem: Z informacji zawartych w KIP w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie są planowane ani realizowane w obecnym czasie przedsięwzięcia, które mogłyby prowadzić do kumulacji oddziaływań;
4. c) różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi: Źródło poboru wody w fazie eksploatacji inwestycji nastąpi z projektowanego przyłącza wodociągowego. W trakcie eksploatacji inwestycji woda będzie wykorzystywana do pojenia zwierząt gospodarskich oraz do celów higieniczno-sanitarnych związanych z użytkowaniem obiektów gospodarskich. Podczas budowy wykorzystywane będzie paliwo do maszyn budowalnych. Naturalne surowce takie jak piaski, żwiry i wapno a także materiały budowlane typu; piasek, cement, kruszywa naturalne, beton. Podczas realizacji inwestycji nie planuje się usuwania krzewów i drzew. Na terenie, na którym planuje się realizację inwestycji nie stwierdzono występowania gatunków dziko żyjących zwierząt;
5. d) emisji i występowania innych uciążliwości: W czasie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia powstawać będą odpady stałe, wynikające z eksploatacji bieżącej budynków, odpady z czyszczenia zaplecza paszowego i otoczenia obiektów gospodarczych oraz odpady komunalne. Oddziaływanie ustanie po zakończeniu inwestycji. Źródłem emisji hałasu w trakcie budowy będą ruch środków transportu dowożących materiały budowlane i instalacyjne oraz praca sprzętu budowlanego przy robotach budowlanych. Oddziaływanie powodowane przez środki transportu będzie krótkotrwałe. Wody opadowe z budynku będą odprowadzane powierzchniowo na tereny zieleni przyległej do własnej działki;
6. e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu: Planowane przedsięwzięcie nie należy do inwestycji, gdzie występują technologie i substancje, stwarzające wystąpienie poważnych awarii. Nad bezpieczeństwem robót budowlanych w trakcie budowy czuwać będzie ustanowiony kierownik budowy, zgodnie z przepisami prawa budowlanego;
7. f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstanie: Przewiduje się, że w obrębie przedsięwzięcia w trakcie realizacji i eksploatacji inwestycji powstawać będą typowe odpady podczas tego typu inwestycji. Wszystkie odpady powstające na etapie realizacji inwestycji będą segregowane i tymczasowo gromadzone w pojemnikach przeznaczonych do zbierania odpadów, które następnie odbierane będą przez uprawione podmioty. Na etapie eksploatacji gospodarstwo zostanie wyposażone w worki oraz pojemniki do selektywnej zbiórki odpadów. Miejsce gromadzenia odpadów będzie zabezpieczone przed dostępem osób trzecich. Odpady będą gromadzone w wydzielonych miejscach i będą usuwane na bieżąco przez wyspecjalizowaną firmę zewnętrzną. Nie przewiduje się przechowywania padłych zwierząt. Padłe zwierzęta będą natychmiastowo odbierane bezpośrednio przez firmę specjalistyczną zajmującą się utylizacją. Odpady wytworzone na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia nie będą negatywnie oddziaływać na środowisko;
8. g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji: W ocenie organu sanitarnego, przedmiotowa inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu zarówno na środowisko, jak i też na zdrowie i życie ludzkie. Planowane przedsięwzięcie nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi.

Ponadto stwierdzono, że teren przedsięwzięcia nie znajduje się na obszarach chronionych. Nie wykazano występowania ponadnormatywnych emisji i innych uciążliwości oraz transgranicznego oddziaływania na środowisko. Planowane przedsięwzięcie będzie miało nieznaczny wpływ na środowisko w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Oddziaływanie przedsięwzięcia nie przekroczy standardów jakości środowiska poza granicami terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny. W okresie realizacji przedsięwzięcia nie wystąpią utrudnienia w funkcjonowaniu układu komunikacyjnego i infrastruktury technicznej. Obiekt posiadać będzie wszelkie zabezpieczenia, urządzenia techniczne oraz takie rozwiązania technologiczne, aby ewentualnie powstające uciążliwości mieściły się w granicach działek inwestora. Z uwagi na małą skalę i charakter przedsięwzięcia nie zachodzi konieczność ograniczenia jego oddziaływań na środowisko i ludzi.

Planowane przedsięwzięcie nie będzie naruszało w istotnym stopniu stanu środowiska, jego walorów oraz warunków życia okolicznych mieszkańców. W budynku wykonane będą szczelne posadzki i szczelne kanały gnojowe, które uniemożliwią zanieczyszczenie wód oraz przenikanie zanieczyszczeń do gleby. Wody opadowe z dachu odprowadzane będą na tereny zielone. Ścieki technologiczne i bytowe odprowadzane będą do szczelnego projektowanego zbiornika, który będzie opróżniany przez wyspecjalizowaną firmę. Odpady stałe gromadzone będą w specjalnych pojemnikach. Ich opróżnianiem zajmie się specjalistyczna firma.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B.G. i podniosła, że inwestycja znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie jej nieruchomości - działki nr [...] - na której znajduje się budynek mieszkalny i będzie miała olbrzymi wpływ na otoczenie tego budynku. Zarzuciła, że w KIP nie znajdują się jakiekolwiek rozwiązania chroniące i ograniczające uciążliwości dla terenów sąsiednich. W całej KIP nie ma ani jednego przykładu takich rozwiązań, urządzeń ani zabezpieczeń. Wnioski inwestora, przyjęte za własne przez RDOŚ i Burmistrza są kompletnie gołosłowne. W KIP, w części dotyczącej ww. uciążliwości pt. "Jakość powietrza" znajduje się nieprawdziwe stwierdzenie, jakoby najbliższy budynek mieszkalny był w odległości około 20 m od planowanego budynku inwentarskiego. Jest to oczywista nieprawda, albowiem w tym samym wniosku inwestor sam wielokrotnie - a za nim organ pierwszej instancji - wskazuje (m.in. na mapie inwestycji i obszaru oddziaływania), że dom mieszkalny skarżącej znajduje się w odległości 5 m od granicy inwestycji.

Co więcej, drugi dom mieszkalny w obszarze oddziaływania, po stronie zachodniej znajduje się 7 m od granicy. Zdaniem odwołującej, nie trzeba nikogo przekonywać, że inwestycja obejmująca hodowlę 75 DJP bydła mlecznego wraz ze zbiornikiem na gnojowicę o poj. 1000 m3, z możliwością przechowywania przez 6 miesięcy znacząco wpłynie na pogorszenie jakości powietrza z uwagi na odór i związki chemiczne wydzielane przez przechowywany nawóz płynny. Inwestor nie wskazuje w jaki sposób wentylowany będzie zarówno budynek, jak i sam pojemnik z gnojowicą. Ani RDOŚ, ani organ pierwszej instancji nie pochylił się też nad odległościami, jakie powinny obowiązywać przy posadowieniu budynku, którego konstrukcja ma zawierać podziemny zbiornik na nawozy naturalne płynne (gnojowicę). Zdaniem skarżącej te warunki powinny być wskazane w decyzji środowiskowej, a jeszcze wcześniej w postanowieniu RDOŚ, albowiem dotyczą obowiązków, które będą miały zastosowanie przy projektowaniu budynku do pozwolenia na budowę. Co ważniejsze - z mapy oddziaływania załączonej do wniosku jednoznacznie wynika, że odległość ta nie zostanie przez inwestora zachowana.

Kolejną nieprawidłowością, której zdaniem odwołującej nie zauważono, jest rzekomy brak roślinności, która powinna być chroniona w otoczeniu inwestycji. Na nieruchomości inwestora znajduje się bowiem starodrzew w postaci drzewa - lipy, umiejscowionej przy zachodniej granicy działki [...], która wskutek inwestycji zostanie usunięta. Również na nieruchomości odwołującej znajduje się przy granicy inwestycji dąb, który powinien być objęty ochroną (w załączeniu wydruki zdjęć obu ww. drzew). Nadto odwołująca zarzuciła, że usytuowanie planowanego budynku inwentarskiego nie zachowuje linii zabudowy dla działek sąsiednich, na których znajdują się domy mieszkalne.

W piśmie przekazującym odwołanie Burmistrz Stawisk odniósł się do zarzutów. Stwierdził, że zarzut dotyczący braku rozwiązań ograniczających uciążliwości zapachowe, jest bezzasadny z tego względu, że w decyzji wskazano, że w KIP zawarto informacje o rozwiązaniach technicznych i technologicznych mających na celu ograniczenie oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko, poprzez zastosowanie m.in. wentylacji obiektu - nawiew przez kurtyny w ścianach, wywiew grawitacyjny przez wyrzutnię kalenicową a także zaprojektowanie pod budynkiem inwentarskim wewnętrznego zbiornika o pojemności do 1000 m3. Wykazane rozwiązania są wystarczające do zachowania odpowiednich wymogów spełniających standardy ochrony środowiska planowanej inwestycji bez znaczących uciążliwości zapachowych dla obszarów sąsiednich. Organ podniósł, że budowa nowego budynku w obowiązujących standardach technologicznych dla tego typy inwestycji poprawi warunki środowiskowe, sanitarne i zootechniczne prowadzonej hodowli.

Zastosowany system wentylacji ma na celu zapewnienie właściwych warunków mikroklimatycznych w budynku inwentarskim zaś hermetyczne magazynowanie nawozów płynnych w zaprojektowanym podziemnych wewnętrznym zbiorniku, prawidłowe magazynowanie i niedopuszczanie do przepełniania się gnojowicy w zbiorniku ma na celu ograniczenie emisji substancji odorowych. Zastosowanie wskazanych rozwiązań, przy tego typu inwestycji, poprzez zachowanie warunków zastosowanych w sentencji decyzji, pozwoli na ograniczenie oddziaływań do granic terenu inwestora. Na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest wymagane projektowanie szczegółowych instalacji technicznych - następuje to na etapie projektu budowlanego i pozwolenia na budowę.

Odnośnie zarzutu dotyczącego nieprawdziwych informacji w zakresie odległości zabudowy mieszkaniowej wskazano, że strony postępowania oraz analiza obszaru oddziaływania przedsięwzięcia zostały ustalone na podstawie mapy ewidencyjnej, mapy oddziaływania oraz danych przedstawionych przez inwestora. Nawet przy uwzględnieniu mniejszych odległości, wskazanych przez odwołującą się, to biorąc pod uwagę stanowiska organów opiniujących, przeprowadzona analiza nie wykazała przekroczenia standardów jakości środowiska poza granicami terenu inwestycji. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do kwestionowania decyzji wyłącznie z powodu rozbieżności w opisie odległości, jeśli nie skutkuje to przekroczeniem norm środowiskowych. Zarzuty dotyczące braku uwzględnienia minimalnych odległości wynikających z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczą zaś etapu projektowania i realizacji inwestycji, a nie etapu wydawania decyzji o środowiskach uwarunkowaniach.

Odnosząc się do zarzutu rzekomego braku roślinności, organ zaznaczył, że nie stwierdzono kolizji inwestycji z formami ochrony przyrody, ponadto z KIP wynika, że podczas realizacji inwestycji nie planuje się usuwania drzew i krzewów. Kwestie ewentualnej wycinki drzew podlegają odrębnemu trybowi administracyjnemu na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody i będą rozstrzygane na etapie odrębnego postępowania, w którym organ zbada zasadność i zakres ewentualnych zezwoleń. Na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wykazano istnienia przesłanek do uznania, że planowana inwestycja naruszy chronione elementy środowiska przyrodniczego.

W zakresie zarzutu dotyczącego niezgodności z linią zabudowy wyjaśniono, że kwestia zachowania linii zabudowy nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskach uwarunkowaniach. Zgodność lokalizacji inwestycji z przepisami planistycznymi i budowlanymi będzie oceniania w odrębnych postępowaniach administracyjnych (warunki zabudowy/pozwolenie na budowę).

Podsumowując organ podniósł, że wszystkie organy biorące udział w postępowaniu dotyczącym wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jednoznacznie stwierdziły brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wobec powyższego organ pierwszej instancji nie miał podstaw prawnych do nałożenia obowiązku sporządzenia raportu. Zarzuty odwołania w znacznej mierze odnoszą się zaś do zagadnień właściwych dla etapu projektowanego lub budowlanego i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Decyzją z 4 marca 2026 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że niniejsze postępowanie dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku, zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Skoro organy współdziałające oceniły, że w sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, a w ocenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kolnie opiniującego przedsięwzięcie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, przedmiotowa inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu zarówno na środowisko, jak też na zdrowie i życie ludzkie, to Burmistrz S. nie widział potrzeby, a w ocenie Kolegium słusznie, nakazania inwestorowi przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W piśmie przekazującym odwołanie organ pierwszej instancji odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej. Pogląd tam zawarty SKO w pełni podziela.

W skardze na tę decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. 1. art. 15 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez brak ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym zgodnie z zasadą dwuinstancyjności oraz brak w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego - organ drugiej instancji jednym zdaniem odniósł się do zarzutów skarżącej, w następujący sposób: "W piśmie przekazującym odwołanie organ pierwszej instancji odniósł się od wszystkich zarzutów skarżącej. Pogląd tam zawarty Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pełni podziela";
2. 2. art. 7 i art. 77 w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez nienależytą ocenę zebranego w I instancji materiału dowodowego - organy obu instancji bazowały bowiem wyłącznie na informacjach przedłożonych przez inwestora w postępowaniu w I instancji, bez dokonywania jakichkolwiek własnych ustaleń, przez co nastąpiło bezkrytyczne przyjęcie wniosków wskazanych przez inwestora w KIP i "przepisanie" ich do decyzji w obu instancjach;
3. 3. art. 80 w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i bezkrytyczne uznanie ustaleń i wniosków inwestora przyjętych w KIP za kompletne i wiarygodne, mimo że nie znajdują one oparcia w żadnych danych, obliczeniach i są wewnętrznie sprzeczne, zaś inwestor nie podaje żadnych metod wyliczeń, opracowań i ekspertyz;
4. 4. art. 64 ust 3a w zw. art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz w zw. z § 6 ust 1 pkt 1 rozporządzenia, poprzez pominięcie przez organ opiniujący – RDOŚ w niezaskarżalnym postanowieniu z 24 października 2025 r., a za nim przez organy obu instancji, że:
5. a) przedmiotowa inwestycja będzie miała szczególnie uciążliwy charakter dla terenów sąsiednich, w tym dla nieruchomości skarżącej, zaś KIP nie wskazuje żadnego sposobu i metody ograniczania tych uciążliwości,
6. b) w przypadku planowanej inwestycji, w skład której wchodzi podziemny zbiornik na naturalne nawozy płynne (gnojowica) konieczne będzie zachowanie odległości 15 m od okien i drzwi pomieszczeń w domu skarżącej i warunek ten powinien być objęty decyzją do zachowania w przyszłym projekcie budowlanym, zatwierdzanym w pozwoleniu na budowę.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji a także zasądzenie od SKO na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodu z załączonej do skargi opinii dotyczącej przedmiotowego przedsięwzięcia z 3 marca 2026 r. na okoliczność niespójności w dokumentacji złożonej przez inwestora oraz w KIP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. SKO podkreśliło, że przed podjęciem zaskarżonej decyzji w pełni przeanalizowało zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a to że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji nie podoba się skarżącej to już inny problem. Co więcej w sprawie jest więcej stron, a tylko skarżącej mieszkającej de facto w Gdyni nie podoba się ta decyzja. SKO podniosło, że w zabudowie zagrodowej rolnik ma prawo budować budynki inwentarskie, zachowując przy tym uwarunkowania wynikające z obowiązujących przepisów prawa. Nie jest prawdą, że organy oparły się tylko na informacji przedłożonej przez inwestora. Burmistrz Stawisk zasięgał również opinii organów współdziałających i żaden z nich nie wypowiedział się w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W piśmie procesowym z 10 czerwca 2026 r. skarżąca podkreśliła, że to SKO nie wypełniło swoich obowiązków ustawowych jakim jest pełne, ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżąca wskazała także, że nawet jeśli żaden z organów opiniujących nie wyraził stanowiska, co do konieczności przeprowadzenia oceny środowiskowej, nie zwalniało to Burmistrza od oceny całości materiału.

W trakcie rozprawy w dniu 28 lipca 2026 r. skarżąca stwierdziła, że inwestor przygotowuje infrastrukturę pod większą inwestycję niż 75 DJP. Świadczy o tym m.in. 4-krotne przewymiarowanie zbiornika na płynne odchody. Skarżąca wniosła o przyjęcie wniosków z dołączonej do skargi opinii, jako jej stanowiska w kontekście warunków technicznych inwestycji. Zdaniem skarżącej zachowanie odległości 20 m planowanego budynku inwentarskiego od jej budynku, z uwagi na wymiary działki, jest niemożliwe. Skarżąca zarzuciła, że nie przeprowadzono żadnej inwentaryzacji na gruncie w zakresie roślinności. Dodała, że projektowana wentylacja ma służyć zwierzętom, a nie działkom sąsiednim. Jako sąsiedzi skarżąca i uczestnik postępowania chcą wiedzieć, jakie urządzenia będą zainstalowane w projektowanym budynku, z uwagi na ochronę ich działek przed oddziaływaniem inwestycji. Te wszystkie zagadnienia są kwestiami środowiskowymi, a nie z zakresu pozwolenia na budowę.

Nie jest prawdą, jak wskazuje SKO, że sąsiad od strony zachodniej nie sprzeciwia się planowanej inwestycji. Skarżąca wskazała, że obora projektowana jest na działce, gdzie nie ma zabudowy zagrodowej. Inwestor swoje siedlisko posiada po drugiej stronie drogi.

Inwestor wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że na jedną DJP wymagane jest średnio 12,5 m3 pojemności zbiornika na płynne odchody zwierzęce, co w sprawie niniejszej daje wielkość ponad 900 m3. KIP została sporządzona przez profesjonalistę a dokładne odległości planowanego budynku w stosunku do budynków na działkach sąsiednich, zostaną określone na etapie pozwolenia na budowę. Podkreślił, że teren inwestycji stanowi zabudowę zagrodową także trudno tutaj mówić o zasadach współżycia społecznego, wszyscy na tym terenie prowadzą gospodarstwa rolne. Podał, że aktualnie zwierzęta trzyma w oborze na działkach [...] i [...] po drugiej stronie drogi. Zgodnie z decyzją wszystkie zwierzęta mają być przeniesione do nowego budynku na działce [...]. Aktualnie ma w granicach 60 DJP i wszystkie zwierzęta są w starych budynkach, a inwestycja ma służyć modernizacji gospodarstwa. Po przytoczeniu wniosków z opinii dołączonej do skargi, inwestor wskazał, że w jego ocenie wszystkie te wątpliwości powinny być rozstrzygnięte na etapie pozwolenia na budowę. Dodał, że otrzymał zgodę na usunięcie rosnącej na jego działce lipy. To drzewo zostało już usunięte.

Uczestnik postępowania – T. Z. wniósł o uwzględnienie skargi i wskazał, że planowana inwestycja będzie przeszkadzać w codziennym funkcjonowaniu rodziny, w tym mamy chorej na astmę, z uwagi na odory. Projektowany budynek nie zmieści się na działce inwestycyjnej w sytuacji zachowania wymaganych prawem odległości.

Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., dopuścić dowód dołączony do skargi w postaci opinii dotyczącej kwestionowanego przedsięwzięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, w której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W ocenie sądu decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) w stopniu uzasadniającym jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja:

1. 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2. 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy (...).

W nawiązaniu do tej regulacji rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.; dalej powoływane jako rozporządzenie), określono dwie grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pierwsza grupa) oraz przedsięwzięcia mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko (druga grupa). Od tego, czy przedsięwzięcie zaliczone zostało przez prawodawcę do mogących zawsze znacząco lub do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zależy tryb postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W sprawie poza sporem pozostaje zaliczenie planowanego przedsięwzięcia do mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a rozporządzenia. Zgodnie z tą regulacją do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt, inne niż wymienione w pkt 103:

1. a) w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP - jeżeli ta działalność będzie prowadzona:
2. - w odległości mniejszej niż 210 m od:
3. - - terenów lub gruntów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych lub w trakcie zabudowy, rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone,
4. - zrealizowanego, realizowanego lub planowanego przedsięwzięcia chowu lub hodowli zwierząt innych niż norki, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP,
5. - - na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.

Wskazać należy, że inwestor–K. Z., poprzez realizację przedsięwzięcia planuje zwiększenie obsady bydła w gospodarstwie o 16,4 DJP. W nowym budynku zaplanowanym na działce rolnej nr [...] (niezabudowanej), odbywać się będzie chów bydła o maksymalnej obsadzie 75 DJP. Obecnie inwestor prowadzi gospodarstwo rolne, tj. chów bydła o obsadzie 58,60 DJP, na działkach znajdujących się po drugiej stronie drogi względem planowanej inwestycji (działki nr [...] i [...]). Są to działki zabudowane zabudową zagrodową. Po wybudowaniu nowego budynku inwentarskiego zobowiązano inwestora do przeniesienie do tego budynku wszystkich zwierząt i prowadzenia hodowli tylko w tym budynku. Działka inwestycyjna od strony wschodniej graniczy z działką skarżącej nr [...] zabudowaną zabudową zagrodową a od strony zachodniej z działką uczestnika postępowania – T. Z. nr [...], na której także znajduje się zabudowa zagrodowa.

Z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia (KIP) wynika, że budynek mieszkalny na działce nr [...] znajduje się w odległości ponad 5 m od terenu objętego wnioskiem a budynek mieszkalny na działce nr [...] w odległości ponad 7 m od terenu objętego wnioskiem. Przy czym jednocześnie na s. 11verte KIP stwierdza się, że w zakresie jakości powietrza inwestycja będzie miała mały wpływ na sąsiednie nieruchomości, gdyż zlokalizowana będzie około 20 m od najbliższego budynku mieszkalnego "obcego". Już w tym miejscu podnieść należy, że w KIP brak jest jednoznacznej informacji, które odległości były kluczowe dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko (przy czym obie wskazane odległości budynków mieszkalnych na działkach sąsiednich 5 i 7 m od terenu inwestycji i 20 m od planowanego budynku inwentarskiego świadczą o bliskim sąsiedztwie). Nadto zaakcentować należy, że wbrew temu co twierdzi SKO, nie tylko skarżącej "nie podoba się wydana decyzja", również właściciel działki nr [...] – T. Z. wnosił o uwzględnienie skargi.

W dalszej kolejności wskazać należy, że niesporne ustalenie, że planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, otwiera możliwość nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwzględnieniem kryteriów zawartych w pkt od 1-3.

W sprawie niniejszej jak już wskazano we wstępie uzasadnienia stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji dokonał analizy kryteriów zawartych w pkt 1-3 art. 63 ust. 1 ustawy i doszedł do wniosku, że oddziaływanie przedsięwzięcia nie przekroczy standardów jakości środowiska poza granicami terenu do którego inwestor posiada tytuł prawny a w konsekwencji nie będzie stanowić zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji. Podstawę ustaleń organu w tym zakresie stanowiły opinie organów współdziałających oraz dane zawarte w KIP. W ocenie sądu stanowisko to jest przedwczesne.

Uzasadniając stanowisko sądu w tym zakresie podnieść należy, że pierwszym dokumentem składanym wraz z wnioskiem w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia jest Karta Informacyjna Przedsięwzięcia. Jest to dokument opisujący podstawowe parametry przedsięwzięcia, które pozwalają na ustalenie przez organ prowadzący postępowania czy konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Szczegółowy zakres KIP został określony w art. 62a ust. 1 ustawy. Zgodnie z tą regulacją KIP powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1, lub określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69, w szczególności dane o: 1) rodzaju, cechach, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia, 2) powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną, 3) rodzaju technologii, 4) ewentualnych wariantach przedsięwzięcia, przy czym w przypadku drogi, o której mowa w art. 24ga ust. 1 ustawy o drogach publicznych, każdy z analizowanych wariantów drogi musi być dopuszczalny pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego, 5) przewidywanej ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii, 6) rozwiązaniach chroniących środowisko, 7) rodzajach i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko, 8) możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko, 9) obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy o ochronie przyrody oraz korytarzach ekologicznych, znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, 10) wpływie planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego w przypadku drogi, o której mowa w art. 24ga ust. 1 ustawy o drogach publicznych, 11) przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, 12) ryzyku wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej, 13) przewidywanych ilościach i rodzajach wytwarzanych odpadów oraz ich wpływie na środowisko, 14) pracach rozbiórkowych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - z uwzględnieniem dostępnych wyników innych ocen wpływu na środowisko, przeprowadzonych na podstawie odrębnych przepisów.

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że KIP jest specyficznym dowodem, dokumentem prywatnym podlegającym swobodnej ocenie. Przyznaje się jej jednak szczególną wartość dowodową, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. W związku z tym stwierdza się, że weryfikacja wiarygodności i mocy dowodowej tego dokumentu wymaga przeprowadzenia co najmniej porównywalnych pod względem fachowości i specjalistycznej analizy dowodów (np. dowodu z ekspertyzy specjalistycznej, która w sposób udokumentowany wykazywałaby m.in. wady lub błędne założenia lub ustalenia karty informacyjnej przedsięwzięcia). Jeżeli więc strony postępowania - niezależnie od weryfikacji i ocen organów orzekających w sprawie - zmierzają do podważenia wiarygodności lub mocy dowodowej karty informacyjnej w zakresie podstawowych informacji o planowanym przedsięwzięciu, to ich obowiązkiem jest zaoferowanie odpowiednich dowodów, które zmierzają do podważenia konkretnych i istotnych elementów treściowych karty informacyjnej, o których mowa w art. 62a ust. 1 ustawy (vide: wyroki NSA z: 1lipca 2026 r., III OSK 2610/23; 12 maja 2026 r., III OSK 2334/23; 24 lutego 2026 r., III OSK 881/23, pub. CBOSA).

Pamiętać jednak należy, że tak jak każdy inny dowód w sprawie, nawet specjalistyczny, tak i KIP przedłożona przez inwestora podlega ocenie stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy mają zatem obowiązek rzetelnej weryfikacji danych zawartych w KIP oraz przeprowadzenia dodatkowych dowodów, jeżeli stwierdzą, że istnieją uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności zawartych w niej danych. W sytuacji gdyby istniały wątpliwości, co do danych zawartych w KIP, obowiązkiem organu byłoby, zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 K.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości. Nieusunięcie takich wątpliwości, zgodnie z zasadą przezorności, powinno doprowadzić organ o rozstrzygnięciu o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (vide: wyrok NSA z 1 lutego 2013 r., II OSK 1837/11, pub. CBOSA). Obowiązek organów oceny karty w zakresie przydatności dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie wynika również z tego, że KIP jest dokumentem prywatnym.

W orzecznictwie podkreśla się zaś, że niedopuszczalne jest orzekanie przez organy, w sprawach dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wyłącznie w oparciu o niezweryfikowane wnioski, zawarte w sporządzonych na zlecenie inwestora opracowaniach (vide: np. wyroki NSA z: 18 listopada 2010 r., II OSK 602/09; 8 czerwca 2017 r., II OSK 2584/15, pub. CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie niewątpliwym pozostaje, że zarówno organy współdziałające jak i organy obu instancji rozstrzygające sprawę, kierowały się informacjami zawartymi w KIP. Informacje w niej zawarte, zdaniem sądu, nie były weryfikowane przez organy. Wszelkie zarzuty zostały "zbyte" twierdzeniem, że odnoszą się do kolejnych etapów postępowania. Tymczasem z przedłożonej przez skarżącą do akt sprawy opinii wynika, że KIP jest wewnętrznie niespójna; zbyt ogólna i pomija istotne elementy z puntu widzenia oddziaływań na środowisko oraz warunki życia ludzi szczególnie w warunkach bezpośredniego sąsiedztwa zabudowy mieszkaniowej. W opinii tej zarzucono:

1. - niespójność parametrów powierzchniowo – funkcjonalnych obiektu – nie wyjaśniono jak z projektowanego budynku o powierzchni około 1200 m2 ma być wydzielona hala inwentarska o powierzchni około 1200 m2 i pomieszczenie socjalne o powierzchni około 200 m2;
2. - brak wyjaśnienia przyczyn niemal 4-ktotnego przewymiarowania wewnętrznego zbiornika na płynne odchody zwierzęce o pojemności do 1000 m3 zlokalizowanego pod budynkiem, przy jednoczesnym wskazaniu minimalnej wymaganej pojemności zbiornika na poziomie 261 m3;
3. - KIP podaje jedynie roczne zużycie paszy 160 Mg/rok, ale nie przedstawia technologii żywienia i magazynowania pasz w szczególności brakuje informacji czy pasze będą magazynowane w silosach/kontenerach/pryzmach oraz gdzie będą lokalizowane (w relacji do granic działki i budynków mieszkalnych); czy planowane są pasze mokre/kiszonki i czy przewidziano zabezpieczenie przed ewentualnymi odciekami; jak często będą realizowane dostawy (realna częstotliwość i typ pojazdu) przy jednoczesnym wskazaniu ruchu "do 1 pojazdu ciężarowego na dobę"; jak będzie wyglądało utrzymanie czystości stref paszowych i ograniczenie odorów pochodzących z resztek pasz i strefy karmienia;
4. - KIP nie zawiera bilansu ścieków (bytowe vs technologiczne/popłuczne); jednoznacznego rozdziału, które ścieki i w jakich ilościach trafią do zbiornika 10 m3 a które do zbiornika gnojowicy; danych o obsadzie ludzi/pracownikach i reżimie eksploatacji (co warunkuje adekwatność zbiornika 10 m3 i częstotliwość wywozu; rozwiązań sanitarnych/odorowych w strefie doju i mycia (bioaerozole, intensywne uciążliwości zapachowe);
5. - KIP nie przedstawia weryfikowalnej analizy emisji do powietrza – brakuje obliczeń amonikau i odorantów; analizy sytuacji "szczytowych (mieszanie, opróżnianie, transport); odniesienia do receptorów wrażliwych. W dokumencie zawarto sformułowania o "małym wpływie" i "mieszczeniu się uciążliwości w granicach własnych działek", jednak brak danych wyjściowych i metodyki skutkuje tym, że wnioski te mają charakter deklaratywny;
6. - brak analizy hałasu;
7. - brak opisu istniejącej roślinności;
8. - KIP nie przewiduje miejsca awaryjnego/czasowego zabezpieczenia padłych sztuk zwierząt;
9. - brak weryfikowalnego opisu kontroli gryzoni i owadów;
10. - fragmentaryczne ujęcie zagadnienia gospodarki odpadami.

Wykazane "deficyty" KIP obligowały sąd w sprawie niniejszej do uchylenia zaskarżonej decyzji i zobowiązania organów do weryfikacji KIP w kontekście treści ww. opinii oraz ewentualnego zobowiązania inwestora do jej uzupełnienia. W dalszej kolejności, organ pierwszej instancji powinien ponownie zasięgnąć opinii organów stosownie do treści art. 64 ust. 1 ustawy, przedkładając tymże organom uzupełnioną KIP. W ocenie sądu dopiero wówczas będzie możliwe rozstrzygnięcie w zakresie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podkreślić przy tym należy, że sąd nie przesądza w żaden sposób kierunku rozstrzygnięcia. Ponowne przeprowadzenie postępowania w oparciu o uzupełnioną KIP nie wyklucza stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Nadto rozważyć należy czy określony w decyzji warunek w postaci zobowiązania inwestora do przeniesienia wszystkich zwierząt do nowo projektowanego budynku i prowadzenia hodowli tylko w nim w maksymalnej obsadzie nie przekraczającej 75 DJP, jest warunkiem wystarczającym z punktu widzenia wpływu inwestycji na warunki życia ludzi w zabudowie mieszkaniowej położonej w bardzo małej odległości. Zgodnie z art. 84 ust. 1a ustawy w decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. Przepis art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i c stanowi, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa: istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (lit. b); wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie zagospodarowania działki lub terenu lub projekcie architektoniczno-budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14, 18, 23, 26, 27 i 29. Z regulacji tej wynika, że w decyzji środowiskowej można określi wymagania, które następnie muszą być uwzględnione w projekcie zagospodarowania działki lub terenu.

W ocenie sądu z uwagi na projektowanie zbiornika na gnojowicę w bliskiej odległości od budynków mieszkalnych, w sprawie należy rozważyć nałożenie wymagania lokalizacji tego zbiornika z zachowaniem odległości wynikających z § 36 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225).

Dodatkowo odnosząc się już tylko do decyzji organu odwoławczego należy wskazać, że z uwagi na wyrażoną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest, co do zasady, takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (vide: np. wyrok NSA z 30 października 2019 r., II OSK 3040/17, pub. CBOSA). W postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy jest organem merytorycznym, którego powinnością jest nie tylko odnieść się do zarzutów odwołania, lecz ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę już rozstrzygniętą przez organ pierwszej instancji. Istota administracyjnego toku instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy (np. wyrok NSA z 11 czerwca 2024 r., II OSK 1705/21, pub. CBOSA). Oznacza to, że roli organu odwoławczego nie można sprowadzać wyłącznie do kontroli legalności rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji.

W realiach rozpoznawanej sprawy lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że rozpatrując odwołanie Kolegium skupiło uwagę na ocenie prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. Odnotować należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium zawarło treść uzasadnienia organu pierwszej instancji, zarzuty odwołania i stanowisko organu pierwszej instancji dotyczące podniesionych zarzutów. Swoje własne rozważania organ odwoławczy właściwie ograniczył do stwierdzenia, że skoro organy współdziałające stwierdziły, że nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia i inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu zarówno na środowisko, jak też zdrowie i życie ludzkie, to słusznie organ pierwszej instancji nie widział potrzeby przeprowadzania takiej oceny. SKO podzieliło w pełni stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie zarzutów odwołania.

Organ odwoławczy jest zobligowany do przestrzegania wymagań wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uwaga Kolegium skupiona została na prezentacji dotychczasowego przebiegu postępowania, prezentacji ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji, powtórzenia stanowiska organu pierwszej instancji i przedstawionej przez ten organ argumentacji. Za niewystarczające uznać należy zawarte w uzasadnieniu decyzji Kolegium ogólne stwierdzenie, że skład podziela stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej instancji i jednocześnie nie podziela sformułowanych na tym tle zarzutów odwołania. Stwierdzone powyżej braki nabierają istotnego znaczenia w zestawieniu z zarzutami odwołania, w odniesieniu do których organ odwoławczy nie zajął w istocie żadnego stanowiska.

W ocenie sądu konstatacja Kolegium niczego nie wyjaśnia, nie odnosi się do okoliczności niniejszej sprawie i w zasadzie mogłaby stanowić fragment uzasadnienia dowolnej innej decyzji w sprawie środowiskowej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), sąd uchylił zaskarżoną decyzję jak też poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie art. 135 P.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 ww. ustawy. Do kosztów zaliczono wpis sądowy 200 zł.

Marta Joanna Czubkowska Anna Bartłomiejczuk Elżbieta Lemańska