Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 2

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstokuz 28 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Bk 255/26

prawomocnyRozstrzygnięcie: za organemTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Skład
sędzia WSA Anna Bartłomiejczuk przewodniczący
sędzia WSA Marta Joanna Czubkowska sprawozdawca
sędzia WSA Elżbieta Lemańska
sekretarz sądowy Jakub Dębowski protokolant
Rozpoznanie
w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lipca 2026 r.
Sprawa
sprawy ze skargi P. w B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 lutego 2026 r. nr B.RUT.477.93.2025 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.

Uzasadnienie

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej jako: "Dyrektor RZGW") zaskarżoną decyzją z 19 lutego 2026 r. nr B.RUT.477.93.2025 utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie PGW Wody Polskie (dalej jako: "Dyrektor ZZ") z 1 września 2025 r. nr BA.ZUT.477.75.2025, wymierzającą Podlaskiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich w B. (dalej: "PZDW" lub "skarżący") za okres II kwartału 2025 r. administracyjną karę pieniężną w wysokości 1.865 zł za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód rzeki M. wód opadowo-roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego (dwoma wylotami zlokalizowanymi w obrębie Miasta S.: W1 – działka o nr geod. [...] oraz W2 – działka o nr geod. [...]).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W piśmie z 23 lipca 2025 r. PZDW złożył do PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w Augustowie oświadczenie podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast za okres II kwartału 2025 r. (496,93 m3), bez zastosowania urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.

Informacją z 30 lipca 2025 r. Dyrektor ZZ ustalił opłatę zmienną za II kwartał 2025 r. nr 826 ZZ Augustów, OZ/II kwartał/2025 w wysokości 373 zł za odprowadzanie do rzeki M. wód opadowo-roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. PZDW terminowo dokonał zapłaty i nie kwestionował zasadności, czy też wysokości ustalonej opłaty.

W dniu 20 sierpnia 2025 r. Dyrektor ZZ wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w zakresie korzystania z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, tj. odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych do rzeki M. (wyloty W1 nr geod. [...] oraz W2 nr geod. [...], obręb miasta S.) w okresie II kwartału 2025r. Decyzją z 1 września 2025 r. wymierzył przedmiotową karę pieniężną.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że skarżący w okresie II kwartału 2025 r. korzystał z przedmiotowej usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, czym naruszył przepis art. 389 pkt 1 ustawy - Prawo Wodne. Podkreślono, że w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania, możliwości zapoznania oraz odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego - PZDW nie skorzystał ani z możliwości odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego sprawy, ani nie składał żadnych dodatkowych dowodów ani wyjaśnień.

Organ podniósł, że dokonał oceny możliwości odstąpienia od nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej w trybie art. 189f K.p.a. i stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą takie podstawy. Wskazano, że aby doszło do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej oprócz uznania wagi naruszenia prawa za znikomą konieczne jest spełnienie drugiego warunku, czyli zaprzestania naruszania prawa rozumianego jako przywrócenie stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu w rozpatrywanym przypadku nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, gdyż PZDW nie zaprzestał naruszania prawa. Nadto oceniono, że ciężar gatunkowy naruszenia prawa polegającego na korzystaniu z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jest znaczący.

W odwołaniu od powyższej decyzji PZDW zarzucił naruszenie art. 187f § 1 K.p.a., poprzez jego błędną interpretację i nieodstąpienie od nałożenia kary. Podniósł, że organ pierwszej instancji pomimo ziszczenia się przesłanek zawartych w art. 472aa ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo wodne, wydał decyzję z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 w zw. z art. 189f § 1 K.p.a. Skarżący nie zgodził się też ze stwierdzeniem, że nie doszło do zaprzestania naruszenia prawa, jak też że waga naruszenia nie jest znikoma. Podkreślił, że 30 marca 2025 r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawego na przedmiotową usługę. Postępowanie to na dzień wniesienia odwołania nie zostało jednak jeszcze zakończone, pomimo upływu terminów z art. 35 K.p.a. Powołano się na orzecznictwo w którym podkreśla się różnicę pomiędzy sytuacją, w której podmiot korzysta ze środowiska bez jakiejkolwiek zgody, a sytuacją w której podmiot korzysta ze środowiska w ramach ciągłości na podstawie wcześniej uzyskanego pozwolenia, którego termin upłynął przed wydaniem kolejnej decyzji.

Nadto skarżący wskazał, że w orzecznictwie podkreśla się, że ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Jeżeli zatem konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Istotne jest przy tym, że im wyższa wartość naruszonego lub zagrożonego dobra, tym większe prawdopodobieństwo zakwalifikowania naruszenia prawa jako znacznego. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznaczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywoływało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma.

Dyrektor RZGW decyzją z 19 lutego 2026 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia powołano przepisy art 472aa ust 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy - Prawo wodne wyjaśniając, że administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. Wyjaśniono, że odpowiedzialność administracyjna za korzystanie z usług wodnych bez odpowiedniej zgody wodnoprawnej jest zobiektywizowana, niezależna od winy sprawcy, a dla jej wystąpienia nieistotna jest przyczyna braku pozwolenia wodnoprawnego, ani też okoliczności tego nieuprawnionego korzystania.

Zatem w każdym przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, polegającego na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód, bez pozwolenia wodnoprawnego, organ - na podstawie przywołanego uregulowania Prawa wodnego - jest zobligowany do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją korzystania przez PZDW z usługi wodnej bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, a zatem bezsprzecznie należało wszcząć postępowanie w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód rzeki M. wód opadowo-roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego (dwoma wylotami zlokalizowanymi w obrębie Miasta S.: W1 – działka o nr geod. [...] oraz W2 – działa o nr geod. [...]) w II kwartale 2025 r.

Natomiast istota problemu wynikająca z treści odwołania dotyczy kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Odnosząc się do tego zagadnienia wskazano, że przepis art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. wymaga spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek: znikomej wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie, czego organ nie kwestionuje, skarżący ostatecznie dopełnił obowiązku uzyskania właściwego pozwolenia wodnoprawnego – uzyskał decyzję z 26 listopada 2025 r. Skarżący zatem zaniechał naruszenia prawa.

Przechodząc do problematyki wagi naruszenia prawa organ wskazał, że skarżący do 17 grudnia 2025 r. (zdaniem sądu powinno być do 12 grudnia 2025 r. – jest to data uzyskania przymiotu ostateczności pozwolenia wodnoprawnego z 26 listopada 2025 r.) nie legitymował się pozwoleniem wodnoprawnym na przedmiotową usługę wodną. Skarżący w treści odwołania podniósł wprawdzie, że w dniu 30 marca 2025 r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, a postępowanie w tej sprawie nie zostało jeszcze zakończone, mimo upływów terminów wynikających z art. 35 K.p.a. Tym niemniej, jak podkreślił organ, ww. wniosek został pozostawiony bez rozpoznania ze względu na liczne braki formalne, które nie zostały przez skarżącego usunięte. Jak dodatkowo ustalił organ drugiej instancji, skarżący 17 czerwca 2025 r. wystąpił ponownie z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na przedmiotową usługę wodną, wniosek ten również był obarczony brakami formalnymi, a po otrzymaniu wezwania do ich usunięcia strona skarżąca zwróciła się do organu z prośbą o wydłużenie terminu na ich usunięcie.

Po usunięciu braków formalnych wniosku, Dyrektor ZZ w piśmie z 26 września 2025 r. zawiadomił skarżącego, że postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na przedmiotową usługę wodną nie może zostać rozpatrzone w terminie z uwagi na prowadzone jednocześnie postępowanie w sprawie legalizacji przedmiotowego wylotu kanalizacji deszczowej. Organ odwoławczy nadmienił, że w oparciu o art. 399 ust. 1 ustawy, w sytuacji gdyby ww. wylot kanalizacji nie został zalegalizowany, organ byłby zobligowany odmówić udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną realizowaną tym wylotem. Postępowanie administracyjne w ww. sprawie zakończone zostało ww. decyzją z 26 listopada 2025 r., nr BA.ZUZ.4210.183.2025, która przymiot ostateczności uzyskała 12 grudnia 2025 r. i dopiero wtedy skarżącemu zostały nadane uprawnienia do korzystania z usługi wodnej. Organ podkreślił, że skarżący przez nieokreślony czas korzystał z przedmiotowej usługi wodnej bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego nie dochowując obowiązku wskazanego wprost w ustawie.

Ustalono także, że skarżący złożył do organu pierwszej instancji oświadczenia kwartalne do ustalenia opłaty zmiennej za korzystanie z przedmiotowej usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego za okres 5 lat. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, świadczy o tym, że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych ma charakter trwały a nie incydentalny co świadczy o rażącym naruszeniu przepisów prawa i nie może stanowić znikomej wagi naruszenia prawa. W ocenie organu odwoławczego, ciężar gatunkowy naruszenia prawa jest znaczący również i dlatego, że pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi w celu ochrony tych zasobów przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją.

Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wniósł PZDW zarzucając naruszenie:

  1. - art. 77 i 107 § 3 K.p.a., poprzez wydanie decyzji bez rzetelnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i błędne uzasadnienie;
  2. - art. 187f § 1 K.p.a., poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary poprzez jego błędną interpretację.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji lub uchylenie zaskarżonej decyzji a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi PZDW wskazał, że wykonał czynności w sprawie zalegalizowania naruszenia prawa i uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przed organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji. W oparciu o powyższe skarżący stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy został ewidentnie spełniony pierwszy z warunków do ewentualnego odstąpienia od kary administracyjnej z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Przedmiotem oceny pozostała jednie kwestia czy działanie skarżącego miało charakter znikomy czy istotny, ale kwestia ta mimo zarzutów z odwołania nie została przez organ wyjaśniona. Zarzucono, że uzasadnienie zawiera lakoniczne rozważania i przywołuje doktrynę i orzecznictwo nie mające związku z rozważanym problemem. W całym 12 stronnicowym uzasadnieniu, organ drugiej instancji zawarł własną merytoryczną ocenę znikomego lub istotnego naruszenia prawa w ostatnim akapicie na stronie 9 uzasadnienia.

W świetle tych szczątkowych wywodów uznano, że każdy przypadek prowadzenia działalności bez pozwolenia wodnoprawnego jest znaczący. W ocenie skarżącego takie stanowisko jest nie do przyjęcia, gdyż wskazuje na brak indywidulanej oceny sytuacji. Tymczasem przepis art. 389 zawiera różne sytuacje wymagające uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Mają one różny zakres oddziaływania na środowisko i wody. Traktowanie wszystkich przypadków na tym samym poziomie jest absurdalne. W ocenie skarżącego nie sposób na tym samym poziomie zagrożeń umieścić niewielkiej ilości wód opadowych i roztopowych z terenu drogi publicznej z przypadkami szczególnego korzystania z wód, np. odprowadzania ścieków czy wydobywania kopalin.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja wymierzająca skarżącemu karę pieniężną za realizowanie usługi wodnej - odprowadzanie wód opadowo-roztopowych do wód rzeki M. za okres II kwartału 2025 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że w okresie którego dotyczy decyzja PZDW odprowadzał wody opadowo-roztopowe do wód rzeki M. - dwoma wylotami zlokalizowanymi w obrębie Miasta S.: W1 – działka o nr geod. [...] w ilości 51,90 m3 oraz W2 – działka o nr geod. [...] w ilości 445,03 m3. Nie jest także sporne, że powyższe korzystanie z usługi wodnej następowało bez pozwolenia wodnoprawnego, bowiem PZDW z pierwszym wnioskiem o wydanie takiego pozwolenia wystąpił dopiero 30 marca 2025 r. Wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania i dopiero na skutek kolejnego wniosku z 17 czerwca 2025 r., w dniu 26 listopada 2025 r. została wydane pozwolenie wodnoprawne.

Sąd nadmienia przy tym, że z treści dołączonej do akt administracyjnych decyzji z 26 listopada 2025 r. wynika, że pozwolenie wodnoprawne zostało wydane tylko w stosunku do wylotu zlokalizowanego na działce nr [...]. Tymczasem niniejsze postępowanie dotyczy dwóch wylotów. Przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne nie obejmuje wylotu zlokalizowanego na działce nr [...]

W dalszej kolejności wskazać należy, że podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r., poz. 960, dalej jako: "P.w."), która reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi. Organy rozstrzygające sprawę niniejszą zastosowały przepis art. 472aa ust. 1 pkt 2 P.w., wedle którego administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 P.w. korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. Zgodnie z art. 389 pkt 1 P.w. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne.

Z kolei według art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. usługi wodne obejmują odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.

Zgodnie zaś z art. 472aa ust. 2 P.w., administracyjną karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, właściwy organ Wód Polskich, natomiast według art. 472aa ust. 3 pkt 3 P.w. wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wynosi od 5000 zł do 1 000 000 zł, z wyjątkiem odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód.

Z uwagi na jednoznaczność i kategoryczność przywołanych wyżej regulacji za trafne uznać należy stanowisko organu, że przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni nakazuje wymierzyć karę podmiotowi, który działał wbrew obowiązującym regulacjom. W ocenie sądu skarżący dopuścił się deliktu administracyjnego zagrożonego administracyjną karą pieniężną, opisanego w art. 472aa ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 389 pkt 1 P.w., a wymierzona na jego rzecz - kara została obliczona prawidłowo.

Spór w sprawie sprowadzał się natomiast do tego, czy ziściły się ustawowe przesłanki do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, przy zastosowaniu art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. W tym miejscu należy wskazać, że przepis art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., mający zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie odesłania z art. 472c ust. 3 P.w. stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Obie przesłanki znikomego naruszenia prawa i zaprzestania tego naruszenia, jak słusznie wskazuje organ odwoławczy, muszą być spełnione łącznie.

Przechodząc do oceny spełnienia tych przesłanek sąd w pierwszej kolejności wskaże, że w dniu 28 lipca 2026 r. zostały rozpoznane dwie sprawy strony skarżącej w przedmiocie kary pieniężnej za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Sprawa niniejsza i sprawa zarejestrowaną pod sygnaturą akt II SA/Bk 254/26. W obydwu sprawach skargi zostały oddalone. Istota sporu w tych prawach dotyczyła tego samego zagadnienia a mianowicie kwestii odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Stany faktyczne, istotne z punktu widzenia możliwości zastosowania tej instytucji, w obydwu sprawach były różne. W sprawie II SA/Bk 254/26 skarżący posiadał pozwolenie wodnoprawne, które wygasło z dniem 31 lipca 2022 r. i do dnia wydania decyzji przez organ drugiej instancji nie uzyskał nowego. W sprawie tej stwierdzono, że brak jest możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej przede wszystkim z tego powodu, że nie zaprzestano naruszenia prawa.

W sprawie niniejszej skarżący nie miał pozwolenia wodnoprawnego w przeszłości, ale na datę wydania decyzji przez organ drugiej instancji posiadał pozwolenie wodnoprawne uzyskane decyzja z 26 listopada 2025 r. (na jeden z dwóch wylotów objętych niniejszym postępowaniem). Bezspornie zatem skarżący w sprawie niniejszej zaprzestał naruszenia prawa, ale tylko w stosunku do wylotu zlokalizowanego na działce nr [...]. Zaprzestania naruszenia prawa nie można stwierdzić w stosunku do drugiego wylotu zlokalizowanego na działce nr [...]. Ta odmienność stanów faktycznych obydwu spraw nie miała jednak wypływu na ocenę prawną możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. O ile bowiem w sprawie II SA/Bk 254/26 nie zaprzestano naruszenia prawa, to w sprawie niniejszej skarżący nie dysponował wcześniej żadnym pozwoleniem wodnoprawnym, co z kolei ma znaczenie dla oceny przesłanki dotyczącej wagi naruszenia prawa.

W ocenie sądu zasadnie organy przyjęły, że waga naruszenia polegająca na korzystaniu z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego przez nieokreślony czas nie mogła być uznana za znikomą. Przeciwnie, ciężar gatunkowy naruszenia jest w związku z tym znaczący. Działanie nie było bowiem incydentalne a miało charakter ciągły i długotrwały. Podnieść należy, że pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi w celu ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją. Wydawanie pozwoleń wodnoprawnych ma na celu ochronę i poprawę stanu ekologicznego i chemicznego wód powierzchniowych, jak również zapobieganie lub ograniczanie wprowadzania zanieczyszczeń do wód podziemnych. Jak wskazuje się w orzecznictwie "waga naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. musi być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji tego celu" (por. wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., II GSK 9/22).

Skoro zatem w kontrolowanej sprawie skarżący w sposób świadomy, długotrwale korzystał z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, to wyklucza to możliwość uznania takiego działania za znikome naruszenie przepisów prawa. Przedmiotowe naruszenie polegające na korzystaniu z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stanowi poważne uchybienie, biorąc pod uwagę istotne znaczenie ochrony zasobów wodnych jako dobra wspólnego. W tym kontekście dla oceny spełnienia tej przesłanki bez znaczenia pozostaje fakt uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w dniu 26 listopada 2025 r. Po pierwsze dlatego, że pozwolenie nie dotyczy spornego okresu.

Ponadto skoro system prawa wymaga dla podejmowania określonych działań zgody wodnoprawnej (w tym wypadku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego), to świadome i długotrwałe lekceważenie tego obowiązku stanowi naruszenie dobra chronionego, które z pewnością nie powinno być kwalifikowane jako znikome. Skarżący jest podmiotem publicznym, zatem tym bardziej nie powinien tak długotrwale dopuszczać się działań nielegalnych. Zwłaszcza, że jako profesjonalista, w ramach swych własnych kompetencji stosuje prawo i władztwo administracyjne oraz czuwa nad legalnością w zakresie powierzonych kompetencji.

W niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, organ drugiej instancji odniósł się indywidualnie do stanu faktycznego sprawy i szeroko uzasadnił, z jakich powodów uważa, że nie zachodzi przesłanka znikomości naruszenia prawa w sytuacji odprowadzania wód bez pozwolenia, słusznie podkreślając długotrwały okres naruszenia. Nadmienić należy, że Dyrektor RZGW zweryfikował informacje posiadane z urzędu, z których wynika, że skarżący złożył do organu pierwszej instancji oświadczenia kwartalne do ustalenia opłaty zmiennej za korzystanie z przedmiotowej usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego za okres 5 lat.

W tych okolicznościach nieuprawnione jest stanowisko skarżącego, że jego działanie miało charakter znikomy. Skarżący przez długi czas, w tym przez okres objęty przedmiotową decyzją, korzystał z usługi wodnej bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego nie dochowując obowiązku wskazanego wprost w ustawie. Skarżący nie legitymując się pozwoleniem na przedmiotową usługę wodną (a z niej korzystając), nie ponosił opłaty stałej, wynikającej z art. 271 ust. 1 pkt 3 lit. a P.w., czym naraził Skarb Państwa na straty. W niniejszej sprawie naruszenie prawa było deliktem o charakterze ciągłym (zaniechanie). Z powyższych powodów organy były uprawnione do uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do fakultatywnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 2 i § 3 K.p.a.

Niezależnie od podniesionych zarzutów skargi sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek innych uchybień, które mogły stanowić podstawę dla uchylenia zaskarżonych decyzji. Postępowanie w sprawie przeprowadzono w sposób prawidłowy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie oraz w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który poddano ocenie w sposób uprawniony, zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów, a wydane rozstrzygnięcie umotywowano dostatecznie wyczerpująco czyniąc zadość wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a. Tym samym chybione są zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 189f K.p.a.

Z powyższych względów wywiedziona w niniejszej sprawie – skarga podlegała oddaleniu o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z 30 czerwca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143).

Marta Czubkowska Anna Bartłomiejczuk Elżbieta Lemańska

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.