Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 7 sierpnia 2026 r., sygn. akt II SA/Bd 525/26

Uzasadnienie

Pismem z dnia 19 stycznia 2026 r. M. K. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na działanie Wójta Gminy Białe Błota (dalej "Wójt", "organ") w przedmiocie skargi na działanie organu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając w uzasadnieniu stosowną argumentację na jej poparcie.

Pismem z dnia skarżąca doprecyzowała żądanie skargi wskazując, iż dotyczy ona prowadzenia przez organ postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżąca wskazała, iż jej skarga dotyczy w szczególności:

1. - wystosowania do niej wezwania do zapłaty w październiku 2024 r. przed skutecznym doręczeniem decyzji określającej wysokości i wymagalność należności,
2. - podjęcia czynności egzekucyjnych wobec skarżącej w listopadzie 2024 r., mimo złożenia wniosku o rozłożenie należności głównej na raty oraz o umorzenie odsetek,
3. - prowadzenia postępowania w przedmiocie ulgi w sposób, który w ocenie skarżącej nie doprowadził do rzeczywistego i wszechstronnego rozpoznania sprawy,
4. - nieprawidłowego zaliczenia wpłat dokonanych przez skarżącą mimo ich jednoznacznego oznaczenia jako wpłaty na poczet należności głównej,
5. - naliczenia oraz utrzymywania odsetek za zwłokę, kwestionowanych przez skarżącą jako konsekwencja wcześniejszych nieprawidłowości w toku sprawy,
6. - pominięcia współwłaściciela nieruchomości jako strony postępowania,
7. - naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego i podatkowego, w tym zasady zaufania obywatela do organów władzy publicznej, zasady praworządności, obowiązku należytego informowania strony oraz obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.

Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Podkreślić należy, że kontrola sądowo-administracyjna, co do zasady, rozciąga się wyłącznie na tę aktywność administracji publicznej, która podejmowana jest w formach wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Działania administracji, których nie da się sklasyfikować, jako jednej z form wskazanych w powołanym przepisie nie podlegają kontroli sądowej, a próby jej zainicjowania poprzez wniesienie skargi nie będą skuteczne. Przy czym na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W niniejszej sprawie skarga dotyczy działania Wójta w postępowaniu dotyczącym opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżąca pismem z dnia 24 kwietnia 2026 r. doprecyzowała, iż jej skarga dotyczy w szczególności:

1. - wystosowania do niej wezwania do zapłaty w październiku 2024 r. przed skutecznym doręczeniem decyzji określającej wysokości i wymagalność należności,
2. - podjęcia czynności egzekucyjnych wobec skarżącej w listopadzie 2024 r., mimo złożenia wniosku o rozłożenie należności głównej na raty oraz o umorzenie odsetek,
3. - prowadzenia postępowania w przedmiocie ulgi w sposób, który w ocenie skarżącej nie doprowadził do rzeczywistego i wszechstronnego rozpoznania sprawy,
4. - nieprawidłowego zaliczenia wpłat dokonanych przez skarżącą mimo ich jednoznacznego oznaczenia jako wpłaty na poczet należności głównej,
5. - naliczenia oraz utrzymywania odsetek za zwłokę, kwestionowanych przez skarżącą jako konsekwencja wcześniejszych nieprawidłowości w toku sprawy,
6. - pominięcia współwłaściciela nieruchomości jako strony postępowania,
7. - naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego i podatkowego, w tym zasady zaufania obywatela do organów władzy publicznej, zasady praworządności, obowiązku należytego informowania strony oraz obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Tego rodzaju skargę kwalifikować należy, jako tzw. skargę powszechną, o której mowa w art. 227 i następnych ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Przedmiotem tej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wnosi się ją zaś do właściwych organów wymienionych w art. 229 powołanej ustawy, a nie sądów administracyjnych, których kognicja nie obejmuje orzekania zarówno w sprawach tych skarg jak i sposobu ich rozpoznania.

To zaś oznacza, że przedmiotowa skarga wniesiona do tut. sądu jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia