Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 5 sierpnia 2026 r., sygn. akt II SA/Bd 524/26

Uzasadnienie

B. J. pismem z [...] marca 2026 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na działania Starosty w przedmiocie bezprawnego uznawania osób fizycznych za strony postępowań dotyczących nieruchomości w B..

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 czerwca 2026 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ppsa) przez:

1. - własnoręczne podpisanie skargi lub nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi,
2. - sprecyzowanie skargi i wskazanie, czy stanowi ona skargę na: decyzję, postanowienie lub inny akt organu; czynność, bezczynność lub przewlekłość postępowania; zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez organ.

Pismem z [...] lipca 2026 r. skarżąca poinformowała, że własnoręcznym podpisem pod tym pismem potwierdza wniesienie skargi z [...] marca 2026 r., podpisuje ją oraz podtrzymuje jej treść i w związku z tym wnosi o uznanie, że brak formalny w postaci braku podpisu został usunięty.

Odnośnie sprecyzowania przedmiotu skargi skarżąca podniosła, że skarga nie jest ogólną skargą na urząd, ani wyłącznie zarzutem niezadowolenia z pracy Starostwa. Skarga dotyczy konkretnego sposobu działania Starosty w sprawach dotyczących działek w B., polegającego na pomijaniu tytułu prawnego i faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości przez Stowarzyszenie [...]". Wskazała, że przedmiotem skargi jest czynność albo inny akt z zakresu administracji publicznej, ewentualnie bezczynność lub przewlekłość Starosty, polegająca na tym, że organ nadal traktuje sprawę jako sprawę osoby prywatnej, pomijając fakt, że działki są wykorzystywane przez Stowarzyszenie [...] na podstawie zawartej umowy użyczenia/ umowy dotyczącej korzystania z działek oraz w związku z realizacją celów oświatowych, szkoleniowych, wychowawczych, społecznych i charytatywnych.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Skarga jest niedopuszczalna.

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 tego przepisu kontrola sądowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W niniejszej sprawie z treści skargi wraz z pismem uzupełniającym z [...] lipca 2026 r. należy wywieść, że przedmiot zaskarżenia stanowi określony przez skarżącą sposób działania Starosty w sprawach dotyczących działek w B., polegający na pomijaniu tytułu prawnego i faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości przez Stowarzyszenie [...]". Skarżąca wskazała, że przedmiotem skargi jest czynność albo inny akt z zakresu administracji publicznej, ewentualnie bezczynność lub przewlekłość Starosty, polegająca na tym, że organ traktuje sprawę jako sprawę osoby prywatnej, pomijając fakt, że działki są wykorzystywane przez Stowarzyszenie [...] na podstawie zawartej umowy użyczenia/ umowy dotyczącej korzystania z działek oraz w związku z realizacją celów oświatowych, szkoleniowych, wychowawczych, społecznych i charytatywnych.

Tak określony przedmiot skargi nie mieści w granicach określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sposób działania Starosty polegający na pomijaniu tytułu prawnego i faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości przez Stowarzyszenie [...] nie stanowi decyzji administracyjnej, czy też postanowienia. Nie jest to także akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, które mogłyby być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Jedną z cech aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest to, że musi on dotyczyć uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, s. 63-65). Nie kształtuje także uprawnień lub obowiązków skarżącej.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie ma w istocie charakter skargi na sposób działania organu, o której mowa w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej powoływana jako "k.p.a."), a do rozpatrzenia której sąd administracyjny nie jest właściwy. Zgodnie bowiem z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Art. 229 k.p.a. określa natomiast organy właściwe do rozpatrywania takich skarg.

Sąd wskazuje ponadto, że to strona skarżąca jest dysponentem postępowania sądowego, w myśl zasady skargowości tego postępowania, i w związku z tym winna ona precyzyjnie wskazywać istotę swojego żądania. Obowiązki informacyjne sądu administracyjnego wynikające z art. 6 p.p.s.a. ("sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań") nie obejmują samodzielnego odczytywania intencji strony zwracającej się z pismem do sądu. Brak współpracy strony postępowania co do niebudzącego wątpliwości wyartykułowania własnej woli, również po stosownym wezwaniu zawierającym jasne pouczenie i wyjaśnienie istoty zaistniałej wątpliwości, koniecznym czyni zidentyfikowanie żądania w sposób najbardziej zbieżny z treścią pisma strony (tutaj: skargi), bez względu na to, czy skutki procesowe tej identyfikacji są dla strony pozytywne, czy też negatywne.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł o odrzuceniu skargi jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 jako skargi, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wymaganym terminie.