Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą)z 11 stycznia 1983 r., sygn. akt II SA 1583/82

Tezy

1. Artykuł 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk /Dz.U. 1963 nr 59 poz. 328/ nie wprowadza zasady stabilizacji nazwisk w sensie zakazu ich zmiany. Stwarzając ułatwienia przy zmianach ich brzmienia na polski ustawodawca dał jedynie wyraz preferowania imion i nazwisk polskich, zwalniając wnioskodawców od przeprowadzania dowodu występowania ważnych względów uzasadniających zmianę.

2. Ułatwienia określone w art. 2 ust. 2 ustawy nie stanowią podstawy do wprowadzenia - w drodze odwróconej ich interpretacji - zakazu zmiany nazwiska i /lub/ imienia. Imię i nazwisko są elementami określenia tożsamości człowieka, należą do sfery dóbr osobistych /art. 23 Kc/ i praw podmiotowych obywatela, których dysponentem jest on w pierwszej kolejności. Kompetencje organów administracji państwowej ograniczają się zatem do ochrony interesu społecznego, jeżeli uwzględnianie wniosku o zmianę prowadzi do kolizji z tym interesem. Jednakże ochrona ta nie może mieć charakteru dyspozycyjnego w znaczeniu wyręczania obywatela w ocenie, jakie względy są dla niego ważne, lecz musi się sprowadzać do oceny dowodów, którymi wnioskodawca uzasadnia swoje racje.

3. Dopiero przy wyraźnym rozdzieleniu sfery uprawnień wnioskodawcy i organu administracji państwowej można zastosować wyrażoną w art. 7 Kpa zasadę załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, oceniając, czy występują wystarczające przesłanki do wyniesienia racji strony ponad konsekwencje uwzględnienia wniosku dla systemu akt stanu cywilnego, ewidencji ludności i innych uwarunkowań, wynikających z posługiwania się przez stronę w Polsce dotychczasowym imieniem i nazwiskiem.