Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 lipca 2016 r. (data wpływu do Sądu 26 sierpnia 2016 r.) R. K., K. M., J. K. i B. A., reprezentowani przez radcę prawnego K. H., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Energii w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 30 kwietnia 2015 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia [...] maja 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa firmy Elektrownia [...]
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na to, że sprawa nie należy do właściwości Ministra Energii, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Względnie organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, jako bezprzedmiotowego, bowiem organ wskazany w skardze jest niewłaściwy.
Wyrokiem z dnia 4 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Ministra Energii do podjęcia czynności w sprawie rozpatrzenia wniosku K. M., B. A., R. K. i J. K. z dnia 30 kwietnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych, w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku), stwierdzając jednocześnie, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Jednocześnie Sąd (w pkt 3 wyroku) zasądził od Ministra Energii na rzecz skarżących solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 8 grudnia 2016 r. (data wpływu do Sądu 12 grudnia 2016 r.) skarżący na podstawie art. 157 § 1 P.p.s.a. wnieśli o uzupełnienie sentencji ww. wyroku o rozstrzygnięcie w zakresie żądania od organu sumy pieniężnej. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że z uzasadnienia ww. wyroku wynika, że Sąd rozpoznał te roszczenia, albowiem na stronie 6 uzasadnienia wyroku stwierdził, że nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek żadnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie w sentencji wyroku nie zamieścił. W ocenie, skarżących skoro Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia sumy pieniężnej winien był w tym zakresie skargę oddalić.
Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2017 r. stawił się jedynie pełnomocnik organu, wnosząc o oddalenie wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.) strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli Sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Instytucja uzupełnienia orzeczenia służy temu, aby w szczególnej sytuacji pominięcia przez sąd jakiejś kwestii, która winna być przedmiotem zapadłego rozstrzygnięcia, wydane orzeczenie uczynić kompletnym. Stosownie do treści art. 157 § 3 P.p.s.a. "Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów".
W wyroku z dnia 4 listopada 2016 r. Sąd rzeczywiście nie odniósł się do żądania skarżących dotyczącego przyznania im od organu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 7 P.p.s.a., a tym samym w sprawie zaistniała przesłanka do uzupełnienia wyroku w tym zakresie.
Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd zgodnie z treścią art. 149 § 1a stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ponadto Sąd, zgodnie z art. 149 § 2 w przypadku o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności/przewlekłości w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Oceniając okoliczności sprawy oraz stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania Sąd w pkt 1 wyroku z dnia 4 listopada 2016 r. zobowiązał Ministra Energii do podjęcia czynności w sprawie rozpatrzenia wniosku K. M., B. A., R. K. i J. K. z dnia 30 kwietnia 2015 r. o stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych, w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Ponieważ Sąd był również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek o których mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a., dokonując pod tym kątem oceny uznał, że przekroczenie terminu na załatwienie niniejszej sprawy nie miało cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu powyższego przepisu (pkt 2 wyroku).
Natomiast odnosząc się do żądania skarżących o przyznanie od organu sumy pieniężnej, Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. daje Sądowi prawo do przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6, ale zastosowanie tego przepisu jest fakultatywne, a nie obligatoryjne.
W przedmiotowej sprawie, Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Dlatego też żądanie skargi, w tym zakresie, powinien oddalić, czego w wyroku z dnia 4 listopada 2016 r. nie uczynił, w związku z czym, żądanie skarżących o uzupełnienie powyższego wyroku w zakresie dotyczącym sumy pieniężnej, Sąd uznał za uzasadnione.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 151 i w związku z art. 157 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.