Uzasadnienie
Pismem z 16 lutego 2026 r. A. S. (dalej: "wnioskodawczyni", "skarżąca") wystąpiła do Burmistrza Miasta P. o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), tj. o przesłanie zanonimizowanych skanów decyzji stwierdzających utratę prawa do zwolnienia, o którym mowa w art. 6 k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wydanych przez Burmistrza [...] w lipcu 2025 r. Wnioskodawczyni wskazała, iż odpowiedź powinna zostać jej udzielona na wskazany we wniosku adres email.
Pismem z 5 marca 2026 r. wnioskodawczyni wniosła skargę zarzucając Burmistrzowi Miasta P. bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem w określonym terminie.
Jak wskazała skarżąca, termin udostępnienia wnioskowanych danych upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., dalej: u.d.i.p), po 14 dniach. Mimo jego upływu organ administracji nie udostępnił żądanych informacji.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o:
- 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,
- 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- 3. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku.
Swoje stanowisko skarżąca rozwinęła w piśmie z 27 kwietnia 2026 r., w którym opisała przebieg postępowania, w którym wnioskowała o przekazanie w trybie informacji publicznej danych o nałożeniu kary za brak segregacji odpadów na właściciela oznaczonej we wniosku nieruchomości, przyczynach naliczenia podwyższonej opłaty oraz o decyzjach w sprawie podwyższonej opłaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie, w razie uznania przez Sąd, że brak jest podstaw do oddalenia skargi w całości, stwierdzenie, że w sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania, ewentualnie o stwierdzenie, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu powyższego stanowiska organ potwierdził wpływ wniosku do jego biura podawczego w dniu 16 lutego 2026 r. Nadmienił także, że w odpowiedzi na wniosek wskazano, że objęte przedmiotem wniosku decyzje nie zostały wydane.
W toku analizy wniosku oraz materiału sprawy ustalono, iż zachodzą przesłanki do przekazania sprawy zgodnie z właściwością do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co nastąpiło w trybie art. 65 § 1 k.p.a.
W kolejnym piśmie, będącym odpowiedzią na wezwanie Sądu do udokumentowania sposobu załatwienia sprawy skarżącej, organ w piśmie z dnia 28 maja 2026 r. oświadczył, iż wniosek skarżącej z dnia 16 lutego 2026 r. nie został przekazany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Organ nie udzielił również odpowiedzi skarżącej na przedmiotowy wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie zaś do art. 120 p.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Podstawę rozpatrzenia złożonej skargi stanowią przepisy art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Spór w sprawie dotyczy kwestii bezczynności organu przy rozpoznaniu wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z tym że – zgodnie z § 2 tego artykułu – niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Przy czym, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).
W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podać przyczyny zwłoki, wskazać nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczyć o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że za bezczynność organu administracji publicznej należy uznać taki stan postępowania, w którym organ administracji publicznej prowadzący postępowanie narusza obowiązujący w tym postępowaniu termin załatwienia sprawy administracyjnej albo termin ustalony zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Nie ma zatem znaczenia czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Jeśli chodzi natomiast o terminy mające zastosowanie w toku załatwiania wniosków o informację publiczną, to zostały one uregulowane w art. 13 u.d.i.p. Zgodnie z powyższym przepisem, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W świetle powyższego, nie budzi wątpliwości, że organ przekroczył termin, w którym powinien zostać załatwiony wniosek skarżącej o informację publiczną.
To zaś nakazuje stwierdzić, iż organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku (punkt I sentencji wyroku).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest sytuacja, w której bezczynność organu jest oczywista, drastyczna i nie da się jej w żaden sposób usprawiedliwić. Ma to miejsce m.in. wtedy, gdy organ celowo lekceważy wnioski obywateli, unika kontaktu, wykazuje złe intencje lub nie podejmuje żadnych działań przez rażąco długi czas bez podania przyczyny. Mając na względzie, że termin na załatwienie wniosku upływał w dniu 2 marca 2026 r. zaś skarga została wniesiona 5 marca 2026 r., nie może być w rozpatrywanym przypadku mowy o zaniechaniu wymaganych działań przez bardzo długi okres czasu. Na powyższą ocenę nie mogła mieć też wpływu argumentacja skarżącej, dotycząca jej wcześniejszego wniosku, w którym została wydana decyzja odmowna, gdyż aktualnie rozpytywany wniosek zainicjował nową sprawę, podlegającą odrębnemu rozpatrzeniu. Tym samym Sąd nie dopatrzył podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku).
Natomiast na uwzględnienie zasługiwał wiosek skarżącej o zobowiązanie organu do rozpoznania jej wniosku z dnia 16 lutego 2026 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności (punkt III sentencji wyroku).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej od organu kwotę 100 złotych tytułem poniesionych kosztów postępowania – wpisu sądowego.