Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez D. S. (zwanego dalej wnioskodawcą lub skarżącym) jest bezczynność L. w R. (zwanego dalej Stowarzyszeniem lub Klubem) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym, ustalonym na podstawie dokumentów załączonych do skargi:
Wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2026 r., przesłanym w tym samym dniu na adres e-mail organu, skarżący zwrócił się o udostępnienie za okres od 1 września 2024 r. do dnia udzielenia odpowiedzi następujących informacji publicznych:
- 1) wyciągów bankowych (gospodarka finansowa, składki i sponsorzy), pełnej historii operacji (wyciągów bankowych) ze wszystkich rachunków bankowych będących w dyspozycji Stowarzyszenia (rachunki główne, pomocnicze, subkonta dla poszczególnych roczników itp.), obrazujących pełne wpływy (w tym ze składek i od sponsorów) oraz wydatki;
- 2) dokumentacji księgowej (wydatkowanie środków): kopii wszystkich faktur, rachunków i umów cywilnoprawnych (np. zlecenia/o dzieło z trenerami) stanowiących podstawę wypłat z kont Stowarzyszenia;
- 3) dokumentów organizacyjnych (wysokość składek): kopii aktualnych uchwał zarządu, regulaminów lub innych dokumentów wewnętrznych określających wysokość miesięcznej "składki członkowskiej/opłaty za treningi" obowiązującej w latach 2024-2026;
- 4) umów współpracy (zakup sprzętu i obsługa prawna): kopii umów zawartych pomiędzy Stowarzyszeniem a zewnętrznymi dostawcami sprzętu sportowego, w tym w szczególności podmiotem obsługującym zamówienia rodziców poprzez formularze internetowe (celem weryfikacji ewentualnych prowizji lub korzyści dla Klubu).
Ponadto skarżący domagał się kopii umów o świadczenie usług prawnych zawartych z pełnomocnikami w sprawach przed WSA i NSA wraz z fakturami za te usługi.
Skarżący podał również, że korespondencję w sprawie wniosku należy przesłać na wskazany przez niego adres e-mail w formie skanów pdf.
W uzasadnieniu wniosku skarżący argumentował, że żądane dane dotyczącą udostępnienia informacji prostej. Zaznaczył, że w przypadku udzielenia odpowiedzi niepełnej, dokonania nieuprawnionej anonimizacji lub nieudostępnienia informacji w terminie 14 dni skieruje sprawę na drogę postępowania sądowego.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2026 r. skarżący wezwał organ do udostępnienia żądanych informacji i wskazał, że oczekuje na przesłanie pełnej dokumentacji przez 3 dni robocze.
W piśmie z dnia 25 kwietnia 2026 r. organ poinformował skarżącego, że jakiekolwiek informacje będą udzielane skarżącemu po otrzymaniu przez adwokata Klubu dokumentacji z Sądu.
W kolejnym piśmie z dnia 25 kwietnia 2026 r. skarżący wskazał, że odpowiedź organu traktuje jako świadomą odmowę realizacji wniosku z dnia 9 kwietnia 2026 r. w ustawowym terminie. Zdaniem wnioskodawcy oczekiwanie przez organ na doręczenie pełnomocnikowi odpisu wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2026 r. nie ma żadnego prawnego wpływu na bieg terminów ustawowych dotyczących nowego, odrębnego wniosku z dnia 9 kwietnia 2026 r. Poinformował również, że po bezskutecznym upływie 3 dni skieruje skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.
W piśmie z dnia 28 kwietnia 2026 r. organ podtrzymał stanowisko, że odpowiedź zostanie udzielona po doręczeniu wyroku przez sąd administracyjny z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt I SAB/Op 116/24, z którego wyraźnie wynika, że zobowiązuje się Zarząd L. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 8 października 2024 r. w zakresie pytań sformułowanych w jego punktach 2, 4, 6, 7 w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz z aktami sprawy.
W piśmie z dnia 30 kwietnia 2026 r. skarżący odniósł się do stanowiska organu i przedstawił dodatkową argumentację odnośnie do braku realizacji wniosku z dnia 9 kwietnia 2026 r. w związku z bezpodstawnym oczekiwaniem przez Stowarzyszenie na otrzymanie wyroku w sprawie o sygn. akt I SAB/Op 116/24.
Następnie pismem z 30 kwietnia 2026 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Stowarzyszenia, w której domagał się:
- - zobowiązania organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od doręczenia akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku,
- - stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- - wymierzenia organowi grzywny w wysokości 3.000 zł oraz przyznania sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.,
- - zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania i nie zgodził się ze stanowiskiem organu. Zdaniem skarżącego argumentacja organu jest całkowicie bezpodstawna, ponieważ żądane dokumenty znajdują się w siedzibie Klubu, a nie w aktach Naczelnego Sądu Administracyjnego, które dotyczą okresów wcześniejszych. Jest to - w przekonaniu skarżącego - celowe działanie organu, który próbuje uzależnić realizację ustawowego obowiązku od zakończenia innej sprawy sądowej. Skarżący podniósł też, że organ dopuszcza się świadomej kontynuacji bezprawnych praktyk, ignorując prawomocny wyrok NSA o sygn. akt III OSK 1539/25, co uzasadnia wymierzenie surowych sankcji finansowych łącznie 7.000 zł wobec organu. Kwota kary stanowi zatem ułamek rocznego budżetu organu i jest niezbędna, by spełnić funkcję dyscyplinującą wobec zarządu, który czuje się bezkarny.
Skarżący zadeklarował też przekazanie uzyskanej sumy pieniężnej na wsparcie czterech innych klubów sportowych w gminie (po 1.000 zł na każdy), co zrekompensuje lokalnej społeczności brak transparentności w Stowarzyszeniu.
Pismem z dnia 16 czerwca 2026 r. Sąd wezwał organ do przekazania odpowiedzi na skargę wraz z jednym odpisem i kompletnych akt postępowania dotyczących rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 9 kwietnia 2026 r. Organ nie wykonał wezwania Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Stowarzyszenia w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 9 kwietnia 2026 r., złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie u.d.i.p.
Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu. Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a. rozpoznanie skargi nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Wyjaśnienia również wymaga, że w przypadku skargi na bezczynność co do udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zdaniem Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, co zresztą nie było kwestionowane w niniejszej sprawie, że Stowarzyszenie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Z dokumentów przedłożonych przez organ w sprawie o sygn. akt I SAB/Op 116/24, które Sądowi znane są z urzędu wynika, że L. jest klubem sportowym działających w formie stowarzyszenia, którego statut nie przewiduje prowadzenia działalności gospodarczej. Jest więc podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2026 r. poz. 95, z późn. zm.). Stosownie do art. 4 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 7 ustawy o sporcie Klub działa na zasadach przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261). Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy o sporcie jest wpisany do ewidencji prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na siedzibę Klubu, tj. Starostę K. i posiada osobowość prawną (art. 4 ust. 6 ustawy o sporcie).
Z charakteru prawnego oraz zapisów statutu L. wynika, że przedmiotem jego działalności jest działalność sportowa, która jak stanowi § 8 ust. 1 Statutu realizowana jest we współpracy ze szkołami, klubami sportowymi, władzami samorządowymi i sportowymi. W § 27 ust. 3 pkt 3 Statutu wskazano natomiast, że środki finansowe na realizację zadań statutowych Klub uzyskuje m.in. z dotacji organów rządowych i samorządu terytorialnego.
Mając na uwadze powyższe uwzględnić też trzeba, że zgodnie z art. 27 ustawy o sporcie tworzenie warunków, w tym organizacyjnych sprzyjających rozwojowi sportu stanowi zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego, które na podstawie art. 28 wskazanej ustawy mogą udzielać klubom wsparcia finansowego. Niewątpliwie zatem Klub utworzony w celu prowadzenia działalności sportowej, wykonujący w tym zakresie zadania publiczne i korzystający ze środków publicznych, tj. dysponujący majątkiem publicznym, jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Tym samym ustalenia wymagało, czy objęte żądaniem skarżącego informacje posiadają walor informacji publicznej, a więc, czy został spełniony warunek przedmiotowy u.d.i.p. W związku z tym wyjaśnić przyjdzie, że ogólna zasada dostępu do informacji publicznej sformułowana została wprost w art. 61 Konstytucji RP i jest ona związana z zasadą jawności życia publicznego. Stanowi ona prawo konstytucyjne i odnosi się do publicznej sfery działania dotyczącej wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W zakresie informacji odnoszących się do gospodarowania mieniem publicznym koresponduje ona z zasadą jawności finansów publicznych wyrażoną w art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.), która stanowi, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna i przewiduje wyłączenie tej jawności jedynie w odniesieniu do środków publicznych, których pochodzenie lub przeznaczenie zostało uznane za informację niejawną na podstawie odrębnych przepisów lub gdy wynika to z umów międzynarodowych.
Ponadto na zasadzie art. 61 ust. 2 Konstytucji RP obejmuje ona m.in. dostęp do dokumentów, co oznacza, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów dotyczących podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Natomiast zasada jawności gospodarki środkami publicznymi, aby mogła być w pełni realizowana, musi obejmować swobodny dostęp obywatela do informacji o działalności państwa w wymiarze finansowym.
Na podstawie art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb realizacji prawa dostępu do informacji publicznej oraz udzielania takiej informacji reguluje u.d.i.p., która w art. 1 ust. 1 definiuje samo pojęcie informacji publicznej określając, że informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej definicji jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który w formie katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Podkreślić jednak należy, że nie jest to katalog wyczerpujący, a jedynie przykładowy.
Ponadto art. 61 Konstytucji ustalając zasadę prawa do informacji, wyznacza reguły wykładni uprawnienia dotyczącego dostępu do informacji publicznej w trybie ustawy. Skoro bowiem Konstytucja jest najwyższym źródłem prawa, nie można dokonywać takiej interpretacji art. 6 ustawy, która ograniczałaby prawo ustanowione konstytucyjnie. Dlatego przyjąć należy taką interpretację, która gwarantuje szerokie uprawnienia w zakresie dostępu do informacji publicznej, o której mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i zmierza do poszerzania, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego.
Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Podkreśla się też, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go.
Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje zatem treść i charakter żądanej informacji (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 155/12, wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11, wyrok NSA z dnia 5 lutego 2025 r, sygn. akt III OSK 2061/24, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p. za informację publiczną uznać należy wszelkie informacje o podmiotach obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach oraz o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i lit. f u.d.i.p.), o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, (art. 6 ust. 1 pkt 3 d u.d.i.p.), a także o danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.) i majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do gospodarowania mieniem publicznym. Informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób dysponowania majątkiem publicznym i wydatkowania funduszy publicznych, w tym treść i postać dokumentów dotyczących tego majątku: decyzji administracyjnych, umów cywilnoprawnych, faktur, rachunków, polis, potwierdzeń zapłaty i raportów. Zawierają one zapisy tego w jaki sposób podmiot dysponował publicznymi pieniędzmi, jak je wydatkował, z jakimi podmiotami zawierał umowy oraz z jakich usług korzystał. Materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem umów, w szczególności faktury lub rachunki wystawione przez wykonawcę umowy niewątpliwie wpisują się więc w zakres pojęcia informacji publicznej.
Trafnie przy tym podnosi się w orzecznictwie, że informacją publiczną są nie tylko dokumenty zredagowane i wytworzone przez organy administracji publicznej, ale także te dokumenty, których organ używa do realizowania powierzonych mu zadań publicznych (por. wyroki NSA: z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt III OSK 2998/23, z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt III OSK 2704/24 oraz z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 281/11).
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, uznać w niniejszej sprawie należy, że informacje żądane przez skarżącego we wniosku stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący wystąpił bowiem o udzielenie informacji dotyczących gospodarowaniem środkami finansowymi na realizację zadań statutowych Klubu, które mają charakter zadań publicznych. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2026 r., sygn. akt III OSK 1539/25, działalność klubu sportowego polegająca na prowadzeniu działalności sportowej jest działalnością o charakterze publicznym, ponieważ jej celem jest upowszechnianie szeroko pojętej kultury fizycznej, która jako element dbałości o dobrostan społeczeństwa stanowi zadanie publiczne.
Natomiast biorąc pod uwagę, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co wynika z art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, co do zasady - informacja o majątku, którym dysponują zarówno władze publiczne, jak i podmioty realizujące zadania publiczne, podlega udostępnieniu stronie zainteresowanej, zaś kontrahenci zawieranych przez te podmioty umów muszą liczyć się z tym, że korzystanie ze środków publicznych w ramach tychże umów (w jakikolwiek sposób lub formie) podlegać może także społecznej kontroli, wykonywanej w trybie u.d.i.p., i że dane tych kontrahentów nie będą korzystać z ochrony (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 759/14). Podkreślenia wymaga, że zasada jawności publicznej gospodarki finansowej stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej.
Wskazać również przyjdzie, że konstrukcja art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wskazuje, że katalog informacji zawarty w podpunktach oznaczonych literami a-g jest katalogiem informacji publicznych o majątku publicznym, przy czym również nie jest to katalog wyczerpujący. Celem tego katalogu nie jest zatem zawężanie ustawowej przesłanki "informacji publicznej o majątku publicznym", lecz doprecyzowanie jej rozumienia, co w konsekwencji oznacza, że wykładnia każdego z elementów tego katalogu powinna być dokonywana "na rzecz" przesłanki "informacji publicznej o majątku publicznym", a nie w celu zawężenia jej zakresu (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 824/16).
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że z uwagi na charakter działalności Stowarzyszenia dysponującego mieniem publicznym, wskazane we wniosku skarżącego dokumenty i informacje są z nim związane lub odnoszą się do dysponowania majątkiem publicznym oraz wykonywania zadań publicznych. Uwzględniając aktualne poglądy orzecznictwa, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie przyjąć należy, że dokumentacja związana z wydatkowaniem środków publicznych jest dokumentacją, do której dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, jeżeli znajduje się ona w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację. W niniejszej sprawie niewątpliwie żądane przez skarżącego informacje o wpływach ze składek członkowskich i wpłat sponsorów oraz sposobie ich wydatkowania wraz z dokumentacją w tym zakresie dotyczą realizacji zadania publicznego, a zatem stanowią informację publiczną.
Reasumując Sąd uznał, że żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 9 kwietnia 2026 r. jako stanowiące informacje o wydatkowaniu środków publicznych, którymi dysponuje organ, są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Natomiast przesądzenie, że informacja objęta skutecznie złożonym przez skarżącego wnioskiem stanowi informację publiczną oraz że Klub jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, powoduje, iż w sprawie podmiot ten zobowiązany był do załatwienia opisanego wniosku w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p.
W związku z tym wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona we wskazanym terminie, to - wedle art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Podmiot zobowiązany może również odmówić udostępnienia tej informacji z uwagi na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1).
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Odmowa taka następuje w formie decyzji administracyjnej. Jednakże ograniczenie przez ustawodawcę dostępu do informacji, na podstawie art. 5 u.d.i.p., nie powoduje zmiany charakteru informacji jako publicznej.
Natomiast wybór określonej formuły załatwienia wniosku dostępowego powinien być determinowany jego ewaluacją przez pryzmat postanowień art. 5 u.d.i.p. Jeżeli natomiast jakaś informacja publiczna nie może zostać udostępniona, to organ musi ustalić i wskazać, jakie informacje i na jakiej podstawie podlegają ochronie. Stąd w przypadku zaistnienia okoliczności ograniczających prawo do informacji publicznych na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. organ zobowiązany do udostępnienia informacji powinien wydać decyzję odmowną, wyjaśniając podstawy faktyczne i prawne dokonanej odmowy. W przeciwnym razie pozostaje w bezczynności. Dodać tylko można, że w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy, to jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.
Uwzględniając przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15).
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy, że organ nie podjął żadnych przewidzianych prawem działań i nie załatwił wniosku skarżącego. W konsekwencji więc Stowarzyszenie dopuściło się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Jak już wykazano wcześniej, żądanie wniosku dotyczy danych odnoszących się do dysponowania majątkiem publicznym oraz wykonywania zadań publicznych, ściśle związanych z funkcjonowaniem Klubu. W realiach sprawy czynnościami, jakie zostały podjęte przez organ po otrzymaniu wniosku było jedynie powiadomienie skarżącego, że realizacja żądania będzie możliwa dopiero po otrzymaniu prawomocnego wyroku NSA.
W związku z tym wyjaśnienia wymaga, że wskazany przez organ wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2026 r., sygn. akt III OSK 1539/25, którym oddalono skargę kasacyjną organu od wyroku WSA w Opolu 8 maja 2025 r., sygn. akt I SAB/Op 116/24, w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczył załatwienia wniosku skarżącego z dnia 8 października 2024 r. Słusznie zatem podniósł skarżący, że okoliczność oczekiwania na otrzymanie prawomocnego wyroku WSA w Opolu pozostaje bez wpływu na możliwość rozpatrzenia kolejnego wniosku skarżącego z dnia 9 kwietnia 2026 r. i nie jest przyczyną uzasadniającą zwłokę w załatwieniu sprawy w terminie wynikającym z u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał zatem, że organ - w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - nie udostępnił informacji publicznej wskazanej przez skarżącego we wniosku, jak również nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia czy o umorzeniu postępowania.
Nie został też zastosowany tryb określony w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Niepodjęcie zaś stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p. lub niepoinformowanie wnioskodawcy o braku posiadania żądanej informacji jest równoznaczne z pozostawaniem skarżonego organu w stanie bezczynności. Powyższe ustalenie skutkowało koniecznością zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 9 kwietnia 2026 r. w trybie przewidzianym w u.d.i.p., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Zaakcentować jeszcze należy, że przy rozpoznaniu skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej rola Sądu sprowadza się jedynie do oceny, czy wniosek o udzielenie informacji podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów u.d.i.p. oraz czy został w tym trybie załatwiony przez jego adresata. Uwzględnienie skargi może zatem polegać jedynie na zobowiązaniu adresata wniosku do jego załatwienia w sposób zgodny z przepisami ustawy. Sąd nie może natomiast na tym etapie postępowania ingerować w uprawnienia podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej, w ramach których pozostawiona jest ocena, czy określona informacja publiczna, będąca w posiadaniu tego podmiotu, może być udostępniona, czy też zachodzą podstawy do odmowy jej udostępnienia, wynikające choćby z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. To organ rozpoznając wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien dokonać w tym zakresie odpowiednich ustaleń i oceny.
Skoro zaś, jak wykazano wcześniej, na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, bo nie zareagował w terminie na wniosek skarżącego, to dopuścił się bezczynności w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym z kolei orzeczono w punkcie 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., oceniając stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 4 wyroku. W zakresie tej oceny wyjaśnić należy, że rażące naruszenie prawa związane jest z jego naruszeniem w sposób oczywisty. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego braku podjęcia przez organ czynności zmierzającej do rozpoznania wniosku skarżącego, jego lekceważenia i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Powodem bezczynności organu nie było bowiem zamierzone uniemożliwienie skarżącemu dostępu do informacji publicznej, lecz błędne przeświadczenie Stowarzyszenia, że żądane informacje mogą zostać udostępnione dopiero po otrzymaniu prawomocnego wyroku WSA w Opolu.
W konsekwencji powyższego, Sąd nie znalazł również podstaw do przyznania skarżącemu, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., wnioskowanej sumy pieniężnej oraz wymierzenia organowi grzywny, o czym orzekł w pkt 4 wyroku, oddalając skargę w tym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., w pkt 5 wyroku Sąd orzekł natomiast o kosztach postępowania. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.