Uzasadnienie
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gliwicach [dalej: skarżący, Prokurator], pismem z 11 września 2025 r., działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 8 § 1, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) [dalej: p.p.s.a.], wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Rektora Politechniki Opolskiej w Opolu [dalej: organ, Rektor] w sprawie stwierdzenia nieważności dyplomu wydanego M. D. [dalej: studentka], potwierdzającego nadanie jej tytułu zawodowego licencjata. Powołując się na art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. wniósł o: 1) stwierdzenie, że Rektor dopuścił się bezczynności;
- 2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 3) zobowiązanie Rektora do załatwienia wniosku Prokuratora w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku.
W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że pismem z 24 stycznia 2025 r. skierował do Rektora w trybie art. 182 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) [dalej: k.p.a.] w zw. z art. 77 ust. 4 pkt 2 i art. 77 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.) [dalej: p.s.w.n.] wniosek, w którym domaga się wszczęcia postępowania administracyjnego, mającego na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem, poprzez stwierdzenie nieważności dyplomu wydanego studentce [...] potwierdzającego nadanie jej tytułu zawodowego licencjata.
W ocenie Prokuratora wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego jest wiążący dla organu administracji publicznej. Skarżący przypomniał, że studentce został wydany przez Politechnikę Opolską dyplom ukończenia studiów oraz nadany jej został tytuł zawodowy licencjata. Nastąpiło to na podstawie egzaminu dyplomowego oraz złożonej [...]. pracy licencjackiej. W ocenie Prokuratora praca ta nie została jednak przygotowana samodzielnie przez studentkę, jej napisanie zleciła bowiem innej osobie. Jak podniósł skarżący, tak przygotowaną pracę dyplomową złożyła przed komisją egzaminacyjną wyższej uczelni, zapewniając na piśmie o samodzielnym jej sporządzeniu. Na skutek powyższego [...] studentce został wydany dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia.
Natomiast Sąd Rejonowy w O., prawomocnym wyrokiem z 7 lipca 2020 r., sygn. akt [...], warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko studentce, czym przesądził, że wymieniona popełniła zarzucone jej przestępstwo z art. 272 k.k., polegające na tym, że [...] w O. wyłudziła poświadczenie nieprawdy w postaci dyplomu Politechniki Opolskiej potwierdzającego nadanie tytułu licencjata. W ocenie skarżącego organ nie doręczył Prokuratorowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a postępowanie administracyjne nie zostało dotąd zakończone decyzją zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 5 p.s.w.n.
Prokurator podniósł, że Rektor w terminie nie rozpatrzył ponaglenia w formie postanowienia z art. 37 § 6 k.p.a. i wciąż pozostaje w bezczynności. Prokurator wskazał, że okoliczności sprawy pozwalają na zakwalifikowanie bierności organu jako bezczynności z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a k.p.a., organ bowiem od stycznia 2025 r. nie załatwił sprawy administracyjnej o prostym stanie faktycznym i nieskomplikowanym stanie prawnym. Rektor nie podjął w sprawie żadnych czynności procesowych i pominął milczeniem wniesione przez Prokuratora ponaglenie.
W ocenie Prokuratora ewidentna wadliwość cechuje postępowanie Rektora jako organu administracji publicznej, który bez ważnych przyczyn nie podjął czynności procesowych i przekroczył terminy ustawowe załatwienia sprawy, przy czym należy jako okoliczność obciążającą organ wskazać na konsekwencje bezczynności związane z biegiem terminu z art. 156 § 2 k.p.a., który przypuszczalnie upłynie we wrześniu 2025 r. Zdaniem Prokuratora nie ulega przy tym wątpliwości, że postępowanie w trybie art. 77 ust. 4 pkt 2 i art. 77 ust. 5 p.s.w.n. prowadzi się z zastosowaniem art. 156-158 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Organ podniósł, że zarzut dotyczący dopuszczenia się przez Rektora bezczynności w sprawie stwierdzenia nieważności dyplomu wydanego studentce jest bezzasadny. Prokurator bowiem, jak wynika z przebiegu postępowania oraz akt postępowania, był informowany pisemnie o wszelkich czynnościach dokonywanych przez organ, które były dokonywane zgodnie z przepisami k.p.a., w terminach przewidzianych przez przepisy prawa, co skutkowało wydaniem przez organ 1 kwietnia 2025 r. decyzji nr [...] uchylającej decyzję Komisji egzaminu dyplomowego z [...]. dotyczącą nadania studentce tytułu zawodowego licencjata oraz odmawiającej nadania studentce tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego licencjata. Następnie przed WSA w Opolu zawisła sprawa ze skargi studentki na tę decyzję.
Rektor nie zgodził się także z zarzutem skargi, że w lipcu 2025 r. upłynął termin, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a., skoro toczy się postępowanie sądowe. Ponadto skarżący nie przedstawił w skardze żadnych dowodów potwierdzających bezczynność organu. Organ podsumował, że jeżeli zarzut bezczynności Rektora w sprawie stwierdzenia nieważności dyplomu wydanego studentce jest bezzasadny, to tym bardziej nie mogło dojść do dopuszczenia się przez Rektora bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
Postanowieniem z 23 grudnia 2025 r., sygn. akt I SAB/Op 93/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę na bezczynność Rektora. W ocenie Sądu kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu miała data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji. Zdaniem Sądu, wobec załatwienia sprawy decyzją administracyjną, na moment wniesienia skargi zachodziła pierwotna, bo istniejąca w dniu wniesienia skargi bezprzedmiotowość postępowania, ze względu, iż w dniu wniesienia skargi nie istniał stan bezczynności.
Prokurator wywiódł skargę kasacyjną, w której zaskarżył postanowienie WSA w Opolu w całości oraz podniósł zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu, poprzez odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność z innych przyczyn, aniżeli wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a., w związku z przyjęciem, że organ nie pozostaje w bezczynności, ponieważ decyzją z 1 kwietnia 2025 r. załatwił on sprawę w sposób ostateczny, zanim skarga została wniesiona, w sytuacji, gdy skarga wniesiona została w chwili, w której organ pozostawał w bezczynności, ponieważ decyzja z 1 kwietnia 2025 r. nie załatwiła co do meritum sprawy administracyjnej, objętej wnioskiem Prokuratora, co sprawia, że nie zachodziła podstawa do odrzucenia skargi, przy czym uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie.
Postanowieniem z 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt III OSK 492/26, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę Prokuratora. NSA uznał zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. za zasadny. W ocenie NSA, wbrew zapatrywaniu Sądu I instancji, wniesione przez Prokuratora środki prawne w postaci sprzeciwu i wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego nie dotyczą tej samej sprawy administracyjnej. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy organ rozpatrzył wyłącznie wniosek o wznowienie postępowania, pozostawiając bez rozpatrzenia wniosek w przedmiocie stwierdzenia nieważności dyplomu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa niniejsza była przedmiotem rozpoznania NSA na skutek skargi kasacyjnej Prokuratora wywiedzionej od postanowienia WSA w Opolu z 23 grudnia 2025 r. NSA uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał WSA w Opolu do ponownego rozpoznania. Zauważyć należy, że wyroki NSA objęte są dyspozycją normy z art. 153 p.p.s.a, w myśl której ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Na mocy tego przepisu sąd I instancji, rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku (postanowienia) NSA, związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku (postanowieniu). Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", gdyż zawiera się w nim nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie stwierdzenia niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie.
Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania", stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej, dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153). Sąd orzekający w niniejszej sprawie związany jest zatem wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w postanowieniu NSA z 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt III OSK 492/26.
W wydanym postanowieniu NSA stwierdził, że w okolicznościach sprawy organ rozpatrzył wyłącznie wniosek o wznowienie postępowania, co stanowi odrębny przedmiot sprawy od sprawy zainicjowanej sprzeciwem dotyczącym stwierdzenia nieważności dyplomu. NSA wskazał, że decyzja z 1 kwietnia 2025 r., nr [...], która w ocenie organu, jak i sądu I instancji, miała zakończyć postępowanie zainicjowane zarówno wnioskiem Prokuratora o wznowienie postępowania i sprzeciwem zawierającym żądanie stwierdzenia nieważności decyzji odnosi się wyłącznie do uchylenia decyzji Komisji egzaminu dyplomowego z [...]., dotyczącej nadania studentce tytułu zawodowego licencjata i odmowy nadania wymienionej studentce tytułu zawodowego licencjata oraz wydania dyplomu potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego licencjata, natomiast w decyzji nie rozpoznano żądania stwierdzenia nieważności wymienionego dyplomu. NSA zaznaczył, że podstawą prawną decyzji jest art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., a w uzasadnieniu decyzji organ odnosi się wyłącznie do żądania zawartego w piśmie Prokuratora z 23 stycznia 2025 r., dotyczącego wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie z wniosku studentki o nadanie mu tytułu zawodowego licencjata.
W ocenie NSA, wbrew ustaleniom Sądu I instancji, nie jest prawdą, iż przedmiotem jednego postępowania organ uczynił zarówno wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie nadania tytułu zawodowego, jak i stwierdzenie nieważności dyplomu. Zdaniem NSA analiza decyzji z 1 kwietnia 2025 r., wyraźnie wskazuje, iż organ nie odniósł się i ostatecznie nie uczynił przedmiotem zakończonego decyzją ostateczną postępowania sprawy ze sprzeciwu dotyczącego stwierdzenia nieważności dyplomu wydanego studentce potwierdzającego nadanie jej tytułu zawodowego licencjata. Tym samym w ocenie NSA bezprzedmiotowe są rozważania Sądu I instancji dotyczące zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Wobec takiego stanowiska, wyrażonego w uzasadnieniu powyższego postanowienia, WSA w Opolu, związany przedstawioną oceną prawną, uznał, że Rektor pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Prokuratora o stwierdzenie nieważności dyplomu, a decyzja z 1 kwietnia 2025 r. nie załatwiła co do meritum sprawy administracyjnej objętej wnioskiem Prokuratora w przedmiotowym zakresie. W konsekwencji należało przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności poprzez niepodjęcie czynności w zakresie stwierdzenia nieważności dyplomu wydanego studentce. Uchylenie decyzji Komisji egzaminu dyplomowego dotyczącej nadania studentce tytułu zawodowego licencjata oraz odmowa nadania jej tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego licencjata – nie zwalniały organu z obowiązku podjęcia pozostałego rozstrzygnięcia, tj. orzeczenia w kwestii żądania stwierdzenia nieważności dyplomu.
Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności, wskazać należy, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Jest to zatem istniejący obiektywnie stan niewydania decyzji mimo upływu terminu załatwienia sprawy, niezależnie od przyczyny przekroczenia tego terminu. W tym miejscu należy wskazać, że bez znaczenia jest stopień, w jakim bezczynność była spowodowana działaniami lub zaniechaniem organu, a w jakim wynikła z przyczyn obiektywnych. Okolicznościami wyłączającymi stwierdzenie bezczynności organu nie są w szczególności niedobory kadrowe, czy też ponadprzeciętny wpływ spraw rozpoznawanych przez organ (wyrok NSA z 21 grudnia 1999 r., V SAB 147/99).
Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd zobowiązany jest do oceny czy bezczynność ta miała kwalifikowaną postać, tj. czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O zaistnieniu bezczynności z rażącym naruszeniem prawa można mówić w sytuacji, gdy wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, która ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa (wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r., I FSK 644/21). Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Nie każde naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności powinno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Stąd w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami sprawy czynności, które powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia.
W stanie sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organ, nie czyniąc przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną wniosku dotyczącego stwierdzenia nieważności dyplomu wydanego studentce nie dopuścił się rażącej bezczynności. Sąd dostrzegł okoliczności, które przemawiały za niekwalifikowaniem bezczynności w kategoriach naruszenia rażącego. Biorąc pod uwagę kwestie formalne, rację ma Prokurator, że złożony przez niego wniosek nie został rozpoznany przez organ od stycznia 2025 r. Z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że za bezczynność organu administracji publicznej należy uznać taki stan postępowania, w którym organ administracji publicznej prowadzący postępowanie narusza obowiązujący w tym postępowaniu termin załatwienia sprawy administracyjnej albo termin ustalony zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie.
Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Nie ma zatem znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności znaczącego przekroczenia terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Niemniej jednak uwzględnił również pozostałe okoliczności.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, należało wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów, ale również specyficzne okoliczności niniejszej sprawy. W tym miejscu, zdaniem Sądu, należy podkreślić, że w sprawie studentki postępowanie zostało zainicjowane przez Prokuratora dwoma środkami, tj. sprzeciwem i wnioskiem opisanym wyżej, a organ błędnie ocenił, że oba te środki prawne stały się przedmiotem rozpatrzenia w ramach jednej sprawy i jednego postępowania, które zakończyło się wydaniem decyzji mocą, której uchylono decyzję Komisji egzaminu dyplomowego, dotyczącą nadania studentce tytułu zawodowego licencjata, i odmówiono wymienionej nadania tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego licencjata. Niesporne jest, to, że w istocie organ otrzymał zarówno wniesiony przez Prokuratora sprzeciw datowany na 23 stycznia 2025 r., jak i datowany na 24 stycznia 2025 r., wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem, poprzez stwierdzenie nieważności dyplomu.
Decyzją z 1 kwietnia 2025 r. uchylono decyzję Komisji egzaminu dyplomowego dotyczącą nadania studentce tytułu zawodowego licencjata oraz odmówiono jej nadania tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego licencjata. Decyzja ta została doręczona 9 kwietnia 2025 r. do Prokuratury Okręgowej w Gliwicach. W tej sytuacji, na co zwrócił uwagę NSA w uzasadnieniu postanowienia o sygn. akt III OSK 492/26, na chwilę obecną – choć dyplom objęty sprzeciwem zawierającym żądanie stwierdzenia nieważności został wyeliminowany z obrotu prawnego, to jednak postępowanie w zakresie stwierdzenia nieważności tego dyplomu powinno doczekać się reakcji organu, niemniej jednak, w ocenie Sądu, okoliczności wyeliminowania z obrotu prawnego – w wyniku wznowienia postępowania – dyplomu wydanego studentce, ma istotne znacznie dla oceny tego, czy bezczynność organu w niniejszym postępowaniu miała charakter rażący.
Dokonując tej oceny, Sąd uwzględnił, ujawniony tok procedowania organu, który błędnie przyjął, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją uczynił zarówno wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie nadania tytułu zawodowego, jak i żądanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności dyplomu odnoszącego się do tego samego tytułu zawodowego. Z wyjaśnień organu wynika, że przyjął on, że zarówno sprzeciw, jak i wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem, przez stwierdzenie nieważności dyplomu, zostały załatwione decyzją z 1 kwietnia 2025 r. Decyzją tą uchylono bowiem decyzję Komisji egzaminu dyplomowego dotyczącą nadania studentce tytułu zawodowego licencjata oraz odmówiono nadania studentce tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego licencjata. Tymczasem o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest jednocześnie efektem działań, bądź zaniechań, organów spowodowanych przykładowo celowym unikaniem podejmowania rozstrzygnięcia lub lekceważenia praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny.
Bezczynność organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach są oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (wyrok NSA z 16 września 2015 r., I OSK 722/15). Zagadnienie charakteru bezczynności trzeba ocenić przez pryzmat rodzaju i stanu danej sprawy, bo na przykład nie jest uznawana za bezczynność z rażącym naruszeniem prawa sytuacja, w której do niezałatwienia sprawy dochodzi z powodu błędnych działań organu wynikających z oceny wniosku strony. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste. Jest to stan, w którym naruszenie to jest także istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Oceniając charakter bezczynności, nie można pominąć więc charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia.
Zdaniem Sądu, okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że formalny brak załatwienia żądania w zakresie stwierdzenia nieważności dyplomu, wynikał z błędnego przekonania organu, iż wydanie przez Rektora decyzji z 1 kwietnia 2025 r., którą uchylono decyzję Komisji egzaminu dyplomowego dotyczącą nadania tytułu zawodowego licencjata oraz odmówiono nadania tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego licencjata, załatwia również kwestie związane z załatwieniem żądania odnoszącego się do stwierdzenia nieważności tego dyplomu. Argumentację tę wzmacnia dodatkowo okoliczność, iż ocena organu została podzielona przez sąd I instancji (uzasadnienie postanowienia WSA w Opolu z 23 grudnia 2025 r., sygn. akt I SAB/Op 93/95), a dopiero następnie zakwestionowana w orzeczeniu NSA z 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt III OSK 492/26. Powyższe, w ocenie Sądu, wskazuje, że do niezałatwienia sprawy doszło w istocie z powodu działań organu wynikających z błędnej oceny wniosku strony i zakresu skutków wynikających z wydanej przez organ decyzji z 1 kwietnia 2025 r. Z uwagi na przedstawioną ocenę charakteru bezczynności organu, Sąd nie znalazł też powodów do nałożenia na organ grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.
Jak wynika z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie określa przy tym, jakimi kryteriami powinien kierować się sąd, określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych w nim działań. W związku z tym należy przyjąć, że sąd dysponuje w tym zakresie swobodą, przy czym powinien kierować się przede wszystkim interesem strony, a jako wytyczne traktować terminy ustawowe załatwiania spraw w postępowaniu, w którym nastąpiła bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej. Wobec braku informacji o wydaniu decyzji lub innego aktu kończącego postępowanie w sprawie Sąd zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 30 dni, mając na względzie charakter sprawy, dotychczasowy okres zwłoki oraz podstawowe terminy przewidziane dla załatwienia sprawy przez organ.
Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.