Uzasadnienie
M.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 listopada 2025r., pismem z dnia 24 listopada 2025r. skarżąca została wezwana do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 listopada 2025r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi, wniosła jednak o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W wyniku rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy - w dniu 11 marca 2026r. starszy referendarz sądowy WSA w Krakowie wydał postanowienie, którym oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (sygn. akt I SPP/Kr 178/25).
W wyniku rozpoznania sprzeciwu skarżącej od ww. postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 maja 2026r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 marca 2026r. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącej na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2026r., WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 7 lipca 2026r. odrzucił zażalenie.
W konsekwencji powyższego, w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 czerwca 2026r., pismem z dnia 10 sierpnia 2026r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 listopada 2025r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 13 sierpnia 2026r. Wobec powyższego siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, upłynął w dniu 20 sierpnia 2026r.
W terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi, natomiast w terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego od skargi tj. w dniu 17 sierpnia 2026r. do WSA w Krakowie zostało osobiście złożone przez skarżącą zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w którym zakwestionowała ona ww. wezwanie, wskazując, że Sąd działa wbrew zasadzie jawności, transparentności i legalizmu. W tym samym dniu, tj. 17 sierpnia 2026r. do WSA w Krakowie wpłynął kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, który został zarejestrowany pod sygn. akt I SPP/Kr 112/26.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zażalenie na prawomocne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026r., poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na wymienione w nim postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, a także w innych przypadkach przewidzianych w ustawie. Stosownie do treści art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. Tym samym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie (art. 178 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy.
W przedmiotowej sprawie w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 listopada 2025r., pismem z dnia 24 listopada 2025r. skarżąca została wezwana do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 listopada 2025r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi, wniosła jednak o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy - w dniu 11 marca 2026r. starszy referendarz sądowy WSA w Krakowie wydał postanowienie, którym oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (sygn. akt I SPP/Kr 178/25). W wyniku rozpoznania sprzeciwu skarżącej od ww. postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 maja 2026r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 marca 2026r. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącej na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2026r., WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 7 lipca 2026r. odrzucił zażalenie. W konsekwencji powyższego, w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 czerwca 2026r., pismem z dnia 10 sierpnia 2026r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 listopada 2025r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 13 sierpnia 2026r.
Wobec powyższego siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, upłynął w dniu 20 sierpnia 2026r. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi, natomiast w dniu 17 sierpnia 2026r. złożyła do WSA w Krakowie zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W świetle powyższych okoliczności faktycznych wyjaśnić należy, że wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a. Zarządzenie ponownie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi nie jest zarządzeniem w przedmiocie kosztów sądowych w rozumieniu art. 227 § 1 p.p.s.a. Zatem na zarządzenie wzywające do wykonania wcześniejszego zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu nie przysługuje zażalenie (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 186/12). Zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia ma wyłącznie charakter czynności materialnotechnicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 4/11). Jest to informacja wskazująca na konieczność uiszczenia wpisu (realizująca zasadę określoną w art. 6 p.p.s.a.), która nie może być kwalifikowana jako zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych, podlegające zaskarżeniu zażaleniem w trybie art. 227 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2025 r., sygn. akt II OZ 259/25).
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym przepis art. 227 § 1 p.p.s.a. odnosi się do zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, nie odnosi się natomiast do kolejnego zarządzenia (pisma), wzywającego do wykonania wcześniejszego prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Zażalenie na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu jest niedopuszczalne (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II FZ 714/10). Wniesienie takiego środka zaskarżenia skutkuje jego odrzuceniem.
Przechodząc dalej, Sąd badając całokształt okoliczności faktycznych, odrzucił skargę w przedmiotowej sprawie.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z kolei zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie, w tym skargę wniesioną w niniejszej sprawie. Dyspozycja art. 220 § 1 zdanie 1 i § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, natomiast skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Zgodnie z treścią art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały, natomiast jak stanowi § 2 tego przepisu, pismami tymi są skarga, sprzeciw od decyzji, sprzeciw od postanowienia, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania.
Jeszcze raz wskazać należy, że na gruncie przedmiotowej sprawy, w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 czerwca 2026r., pismem z dnia 10 sierpnia 2026r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 listopada 2025r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 13 sierpnia 2026r. Wobec powyższego siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, upłynął w dniu 20 sierpnia 2026r. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi, natomiast w dniu 17 sierpnia 2026r. złożyła do WSA w Krakowie zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W tym samym dniu, tj. 17 sierpnia 2026r. do WSA w Krakowie wpłynął kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, który został zarejestrowany pod sygn. akt I SPP/Kr 112/26.
Powyższe okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że w terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca nie wykonała ciążącego na niej obowiązku, mimo prawidłowego wezwania w tym zakresie, mimo pouczenia jej o konsekwencjach nieuiszczenia wpisu i mimo jasno zakreślonego terminu do jego wykonania, lecz wystąpiła z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
W świetle powyższego, podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, zgodnie z którym ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków prawomocnego rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, LEX nr 663300; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt I GZ 298/18, LEX nr 2543767 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II FZ 395/18, LEX nr 2508827).
Wymaga bowiem podkreślenia, że złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło uchronić skarżącego przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II FZ 395/18, LEX nr 2508827).
Dlatego też przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprzeciw od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego z dnia 11 marca 2026r. (sygn. akt I SPP/Kr 178/25), którym oddalono wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata – zgodnie z brzmieniem art. 260 § 2 zd. drugie p.p.s.a. – orzekał, jako sąd II instancji. Od wydanego w tym trybie postanowienia Sądu z dnia 8 maja 2026r., którym utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego nie przysługiwało zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, a w związku z tym, rozstrzygnięcie to zyskało walor prawomocności z chwilą jego wydania, co zresztą zostało dodatkowo wyjaśnione skarżącej w postanowieniu WSA w Krakowie z dnia 7 lipca 2026r., sygn. akt I SPP/Kr 178/25, którym odrzucono zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 8 maja 2026r.
Tym samym, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy oraz w świetle ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego należało uznać, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło uchronić skarżącej przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi.
Mając wszystko powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 198 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie I sentencji postanowienia. Natomiast na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie II sentencji postanowienia.