Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę J. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...], nr [...]. Odpis tego rozstrzygnięcia doręczono skarżącemu w dniu [...].
Pismem nadanym na urzędzie pocztowym w dniu [...], strona, działając poprzez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 19 listopada 2007 r. Równocześnie z wnioskiem złożyła skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że z dokonaniem czynności, której terminowi uchybił, czekał do czasu doręczenia mu odpisu przedmiotowego postanowienia, który to otrzymał w dniu [...].
Postanowieniem z dnia 03 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek strony o przywrócenie terminu., wskazując w uzasadnieniu, że wniosek ten został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1280 ze zm., dalej p.p.s.a.), liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi.
Zażaleniem z dnia [...] pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższe orzeczenie, zarzucając mu naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu podniósł zarzut nierówności sytuacji procesowej skarżącego wobec prawa. Wskazał mianowicie, że z uwagi na wymogi formalne instytucji przywrócenia terminu w postępowaniu sądowo-administracyjnym (konieczność zachowania siedmiodniowego terminu, liczonego od momentu ustania przyczyny uchybienia właściwemu terminowi), został on w istocie pozbawiony trzydziestodniowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej, przysługującego w takiej sytuacji w pełni pełnomocnikowi z wyboru.
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 28/09, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, uwzględniając podniesioną w zażaleniu argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek skarżącego J. H. zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 p.p.s.a. strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Art. 87 § 1 p.p.s.a. wymaga natomiast, aby wniosek ten został złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody, skutkującej uchybieniu tego terminu.
Przesłanką merytoryczną przywrócenia terminu stronie, do dokonania czynności sądowej, jest brak jej zawinienia przy jego uchybieniu. Należy stwierdzić, że chodzi tu o zachowanie należytej staranności w prowadzeniu sprawy, charakteryzującej osobę dbającą o własne interesy. Innymi słowy, chodzi tu o taką sytuację, gdy przyczyną opóźnienia są wyłącznie okoliczności zewnętrzne i obiektywne.
W przypadku wniosku o przywrócenie terminu, ustawodawca złagodził rygor dowodowy, ustanawiając stronie jedynie obowiązek uprawdopodobnienia przytoczonych przez nią okoliczności. Oznacza to, ze strona musi jedynie wykazać duże prawdopodobieństwo, że przytoczone przez nią okoliczności miały miejsce.
Wreszcie zgodnie z art. 175 § 1 i § 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, w sprawach podatkowych doradcę podatkowego).
W oparciu o akta sprawy należy uznać, że skarżący w sposób dostateczny wykazał brak swojego zawinienia przy uchybieniu terminowi do złożenia skargi kasacyjnej, na postanowienie Sądu z dnia 19 listopada 2007 r.
Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną może sporządzić tylko profesjonalny pełnomocnik. Skarżący J. H. nie mogąc sobie pozwolić na pełnomocnika z wyboru, musiał tym samym wystąpić o przyznanie mu prawa pomocy oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wyznaczenie pełnomocnika miało miejsce w dniu [...] a więc już po upływie w sprawie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Należy jednak uznać, że skarżący występując z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy, dochował należytej staranności w sprawie. Termin załatwienia jego wniosku i wyznaczenia pełnomocnika były bowiem okolicznościami od niego niezależnymi.
Ustanowiony pełnomocnik wystąpił do tut. Sądu o doręczenie mu odpisu postanowienia z dnia 19 listopada 2007 r., co nastąpiło w dniu [...]. Dopiero z tą chwilą stało się możliwe zaznajomienie przez niego z rozstrzygnięciem odrzucającym skargę i podjęcie decyzji co do dalszego postępowania w sprawie. Od tego dnia należy zatem liczyć termin do złożenia skargi kasacyjnej.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny strona korzystająca z pełnomocnika z urzędu nie może być stawiana w gorszej sytuacji procesowej od strony korzystającej z pełnomocnika z wyboru. Tym samym należy stwierdzić, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do przywrócenia stronie terminu.
Wobec czego, w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.