Uzasadnienie
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego uzasadniając, że jego sytuacja w 2008 r. znacznie się pogorszyła, gdyż poniósł stratę w wysokości 9.336 zł i zachorował na depresję. W związku z tym nie stać go na prowadzenie sprawy, bo nadal jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jak zwrócił uwagę, wykazał decyzją, która znajduje się w aktach sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami, nie posiada żadnych nieruchomości, żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący wskazał, że oboje rodzice są emerytami w podeszłym wieku i wymagają jego opieki. Ich emerytury wynoszą netto 1.751,46 zł i 1.134,10 zł (zgodnie ze znajdującymi się w aktach sprawy odcinkami z emerytur z grudnia 2006 r. i ze stycznia 2008 r.).
Do formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył również kserokopię zeznania podatkowego za 2008 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 3 czerwca 2008 r. o wizycie u lekarza psychiatry oraz kserokopie recept wystawionych przez tego lekarza na lek antydepresyjny.
Na wezwanie Referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego i finansowego, skarżący wezwał Sąd do poinformowania go, w jakim zakresie występują wątpliwości co do przyznania mu prawa pomocy i wskazania właściwego rozporządzenia Rady Ministrów określającego dokumenty źródłowe, jakie ma strona składać na żądanie Sądu, zgodnie z art. 6 i 256 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności, należało jednak stwierdzić – w oparciu o przytoczoną regulację – że wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie zgromadzić środków na pokrycie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest drugim z kolei w niniejszej sprawie. Co do pierwszego wniosku wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił zażalenie na postanowienie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w całości, postanowieniem z dnia 5 listopada 2008 r. (sygn. akt I FZ 465/08). Natomiast okoliczności przedstawione w rozpoznawanym wniosku niewiele odbiegają o tych, które zostały wskazane we wniosku poprzednim. Skarżący bowiem ponownie wskazał, że jest bezrobotny, nie posiada żadnego majątku i mieszka z rodzicami-emerytami.
Również ze złożonego zeznania podatkowego za 2008 r. wynika (podobnie jak z zeznania za 2007 r.), że uzyskiwał przychody z działalności wykonywanej osobiście i poniósł stratę. W rezultacie powyższe prowadzi do tych samych wniosków, co poprzednio. Mianowicie, w sprzeczności pozostają oświadczenia o pozostawaniu bezrobotnym z przedłożonym zeznaniem podatkowym za 2008 r., co w dalszej kolejności budzi wątpliwości co do wiarygodności pozostałych danych przedstawionych we wniosku. Poza tym wnioskodawca nie przedłożył aktualnego dokumentu potwierdzającego status bezrobotnego. Nadal też nie jest znana aktualna kwota dochodów rodziców wnioskodawcy, który – pomimo wezwania nie przedłożył ostatnich odcinków z ich emerytur ani zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków. Informacje te natomiast są niezbędne dla oceny jego możliwości finansowych. W tym zakresie należy powtórzyć zdanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wymienionym wyżej postanowieniu z dnia 5 listopada 2008 r., że z sytuacji, gdy skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i pozostaje na ich utrzymaniu, nie można stwierdzić, że nie może on ponieść jakichkolwiek kosztów utrzymania, gdyż część środków przeznaczonych na jego utrzymanie mogłaby zostać wykorzystana na pokrycie kosztów procesu.
Nie można uznać, jako świadczącego o chorobie psychicznej (depresji), zaświadczenia wystawionego przez lekarza psychiatrę na prośbę pacjenta. Dokument ten bowiem potwierdza jedynie fakt wizyty w dniu 3 czerwca 2008 r. w celu uzyskania porady specjalistycznej. Również nie stanowią takiego dowodu recepty na leki antydepresyjne. Wnioskodawca natomiast nie przedłożył żadnego dokumentu świadczącego, że depresja nie pozwala mu na podjęcie pracy zarobkowej.
Odnośnie żądania wskazania rozporządzenia określającego dokumenty źródłowe, których Sąd ma prawo żądać w celu rozpoznania przedmiotowego wniosku, wskazać należy, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), dokumentami źródłowymi, które w przypadkach budzących wątpliwości mogą potwierdzać przedstawione przez wnioskodawcę dane o jego majątku, dochodach i stanie rodzinnym, mogą być w szczególności: odpisy zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; wypisy z rejestrów urzędowych; odpis aktualnych bilansów; zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń z okresu ostatnich dwu lat; zaświadczenie o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydane przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy.
Zauważyć należy, że ustawodawca zastosował w tej regulacji wyrażenie "w szczególności", które wskazuje, że wymienione dokumenty źródłowe mają charakter przykładowy, a ich katalog nie jest zamknięty. Wynika z tego, że dokumentem źródłowym mogą wszystkie dokumenty, które odzwierciedlają sytuację majątkową, finansową i rodzinną wnioskodawcy. Uzasadnione zatem było wezwanie do ich przedłożenia, gdyż dane zawarte we wniosku i załączonych kserokopiach budziły wątpliwości.
Mając wobec tego na uwadze powyższe, należało stwierdzić, że skarżący nadal nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie i w związku z tym, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.