Uzasadnienie
Skarżąca spółka, prowadząca działalność w zakresie handlu złomem (obecnie zawieszoną), wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że z uwagi na sytuację, jaka powstała na rynku, ma problemy z zachowaniem płynności finansowej. Rachunki bankowe wykazują saldo ujemne, a na koniec 2014 r. spółka odnotowała stratę w wysokości 417.167,19 zł. Nie posiada żadnych składników majątku ruchomego, które mogłaby spieniężyć na opłacenie wpisu. Spółka nie jest udziałowcem ani akcjonariuszem w innych firmach, zatem nie ma możliwości pozyskania środków finansowych w inny sposób. Zaciągnęła dwa kredyty w dwóch bankach, z których pozostaje do spłaty 319.681,64 zł i 504.339,80 zł. W sprawie zobowiązania w podatku towarów i usług, będącego przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, toczy się postępowanie egzekucyjne.
W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wartość kapitału zakładowego wynosi 500.000 zł, wartość środków trwałych – 348.194,58 zł, a wysokość straty za ostatni rok według bilansu wyniosła podaną wyżej wartość. Na trzech rachunkach bankowych saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 851,86 zł, (-) 467,78 euro i (-)12.552,45 CZK.
Strona dodała, że spółka jest właścicielem nieruchomości, która jest zajęta przez komornika na zaspokojenie roszczeń banku i Skarbu Państwa.
Na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik skarżącej odpowiedział, że spółka nie sporządziła bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2014 r., gdyż w tym okresie nie uzyskiwała przychodów ani nie ponosiła kosztów. Z tych też względów nie składała deklaracji VAT-7 w 2015 r. Koszt sporządzenia tych dokumentów z danymi zerowymi wynosi 1.250 zł, a spółka nie ma na to środków. Z kolei stan rachunków bankowych wskazany we wniosku nie uległ zmianie.
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r. referendarz sądowym odmówił przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W sprzeciwie od tego postanowienia pełnomocnik spółki zawarł polemikę z orzeczeniem referendarza.
Na wezwanie Sądu strona przedłożyła wydruki z rachunków bankowych za 2015 r., z których wynika, że na rachunkach bankowych występuje stałe saldo ujemne oraz zostały zablokowane kwoty ponad 11.000.000 zł, 2.000.000 zł. Ponadto strona załączyła pismo banku, z którego wynika, iż rachunki bankowe spółki objęte są zajęciem egzekucyjnym, zaś z treści zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym z dnia [...] października 2014 r. wynika, że kwoty należności wobec organów podatkowych wynoszą ponad 4.000.000 zł. Strona nadesłała także odpis zawiadomienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] lutego 2014 r. o wpisie hipoteki przymusowej na rzecz organu podatkowego z tytułu należności w podatku VAT za 2010 r. na kwotę 145.181 zł. Oprócz tego strona przedłożyła deklarację CIT-8 za 2013 i 2014 r., a także rachunek zysków i strat oraz bilans za lata 2011-2013. Z przedstawionego przez stronę odpisu KRS wynika, że wobec spółki toczą się postępowania egzekucyjne na kwotę około 750.000 zł.
Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 30.526 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącej spółki zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zdaniem Sądu, powyższe zostało wykazane. Wskazać trzeba bowiem, że wobec skarżącej spółki prowadzone są postępowanie egzekucyjne, co potwierdza przedstawiony przez spółkę odpis z rejestru przedsiębiorcy, w którym w dziale 4 w rubryce 1 wpisano zaległości podatkowe na kwotę ponad 750.000 zł. Złą sytuację finansową potwierdzają także liczne zajęcia rachunków bankowych wskutek zarządzenia zabezpieczenia oraz wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości spółki.
Nadto z przedstawionej przez spółkę dokumentacji wynika, że z roku na rok spółka generuje coraz mniejszy przychód. Zgodnie z deklaracjami podatkowymi przychód spółki wyniósł w 2013 r. ponad 5.000.000 zł, zaś w 2014 r. już tylko ponad 170.000 zł. Potwierdzają to także rachunki zysków i strat spółki, z których wynika, że w 2011 r. przychodu spółki były na poziomie ponad 23.000.000 zł, a w 2013 r. już tylko ponad 3.000.000 zł. Strona prowadzi więc nadal działalność gospodarczą, ale już coraz na mniejszą skalę. Mając zaś na uwadze, że każda nadwyżka finansowa – jaka może wystąpić w spółce – powinna zostać przekazana organom egzekucyjnym na poczet spłaty zaległości, zdaniem Sądu, trudno wymagać od spółki, aby mogła ona – w niniejszej sprawie – uiścić wpis na kwotę ponad 30.000 zł.
W tym stanie rzeczy, w opinii Sądu, zasadne wydają się twierdzenia skarżącej spółki, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania, w szczególności wpisu sądowego. Zebrana dokumentacja jednoznacznie potwierdza, że spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i grozi jej ryzyko likwidacji. W rezultacie należało uznać, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.