Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 745/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 745/12, odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Orzeczenie to zostało doręczone skarżącemu Ogólnopolskiemu Stowarzyszeniu [...] w dniu 2 czerwca 2014 r.
Pismem nadanym w dniu 10 czerwca 2014 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie z dnia 9 maja 2014 r.
Wnioskodawca wskazał, że termin do wniesienia przedmiotowego zażalenia upływał w dniu 9 czerwca 2014 r., lecz z uwagi na panujące w tym dniu upały i fatalne samopoczucie osoby mającej dokonać wysłania korespondencji, przesyłka nie została wysłana. Została ona nadana niezwłocznie w dniu następnym.
Zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2014 r. Sąd zwrócił się do skarżącego o nadesłanie dokumentu uprawdopodabniającego pogorszenie stanu zdrowia osoby wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu art. 87 § 2 ppsa.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Stowarzyszenie wskazało, że wysyłki korespondencji miał dokonać w dniu 9 czerwca 2014 r. Prezes Zarządu Stowarzyszenia R.S. Z przyczyn zdrowotnych, spowodowanych wysoką temperaturą, nastąpiło przeoczenie nadania korespondencji. Złe samopoczucie nie zostało udokumentowane, a jedynie stwierdzone oświadczeniem. Dodało, że R. S. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;
- 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
- 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu;
- 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ppsa).
Natomiast zgodnie z art. 88 tej ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2014 r.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie ww. terminu nastąpiło bez jego winy.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA.
Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07).
W świetle powyższego nie można zatem przyjąć, że strona skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia przedmiotowego zażalenia.
Skarżące Stowarzyszenie w swoim wniosku wskazało, że w związku z wysoką temperaturą, która wystąpiła w ostatnim dniu biegu terminu do wniesienia zażalenia, Prezes Zarządu Stowarzyszenia – R. S., mający orzeczony umiarkowany stopień niepełnoprawności, poczuł się źle i przeoczył nadanie pisma. Czynności tej dokonał niezwłocznie w dniu następnym.
Na wezwanie Sądu Stowarzyszenie nie nadesłało jednak żadnego dokumentu, który potwierdzałby pogorszenie stanu zdrowia osoby mającej dokonać wysyłki korespondencji w imieniu Stowarzyszenia.
W tej sytuacji po pierwsze wskazać należy, że w imieniu Stowarzyszenia korespondencję mógł nadać każdy z jej członków, a ponadto R. S. mógł przy tej czynności posłużyć się każdą inną osobą trzecią.
Po drugie zaś, skoro osoba mająca dokonać wysyłki zażalenia jest osobą mającą problemy ze stanem zdrowia - co wynika z faktu, że ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, to powinna uwzględnić tę okoliczność i przewidzieć ewentualną konieczność wyręczenia się osobą trzecią w nadaniu pisma.
Brak nadania pisma w ostatnim dniu terminu, Sąd ocenił zatem jako niedbalstwo którego dopuściło się żalące Stowarzyszenie, bowiem nie uprawdopodobniło ono, że bez swojej winy uchybiło ono terminowi do wniesienia zażalenia.
Z tego też względu Sąd na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 § 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.