Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu załączonym do skargi z dnia [...] lutego 2011 r. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego, E. S. wystąpił o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Wniosek powyższy rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt. I SA/Wa 555/11.
W dniu 20 kwietnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw E. S. od przedmiotowego postanowienia z dnia 31 marca 2011 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] H. S. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne skarżącego i jego żony w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2 z garażem o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość [...] o powierzchni [...] m2.
Ponadto we wniosku E. S. wskazał, że obciążony jest kredytem odnawialnym w wysokości [...] złotych w banku [...]. oraz kredytem w wysokości [...] złotych w [...] Banku. Dodatkowo wyjaśnił, że oboje z żoną ciężko chorują i podlegają stałemu leczeniu.
Wnosząc sprzeciw strona podniosła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie jedynie z żoną a nie wskazano w postanowieniu referendarza z żoną, synem i synową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu bowiem umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Wskazać tu jednak należy, że każda osoba wnosząca sprawę do sądu powinna się liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów wnioskodawca musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – E. S. nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca wraz z małżonką uzyskuje stały, miesięczny dochód w łącznej wysokości [...]zł. Rodzina posiada ponadto dom, mieszkanie oraz nieruchomość [...]. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie jest szczególnie trudna i z posiadanych środków pieniężnych jest w stanie ponieść koszty sądowe w tym wpis od skargi, który zresztą w niniejszej sprawie został uiszczony. Przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy nie stanowią również podnoszone we wniosku okoliczności dotyczące stanu zdrowia oraz konieczność stałego leczenia.
Jak wyżej wskazano rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy ocenia się jedynie wykazaną we wniosku sytuację materialną wnioskodawcy. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu wnioskodawca do takiej kategorii osób nie należy, a zatem nie zaistniały w sprawie przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.