Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2013 r. Rada Sołecka wsi [...] wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznany został – wydanym przez referendarza sądowego – postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 321/13.
W dniu 11 września 2013 r. (data stempla pocztowego) wpłynął do Sądu sprzeciw Rady Sołeckiej Wsi [...] na przedmiotowe postanowienie wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
W uzasadnieniu wniosku Rada Sołecka Wsi [...] wskazała, że nie osiąga żadnych dochodów ani nie posiada majątku, który umożliwiałby mu pokrycie we własnym zakresie kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem jako strona (art. 25 § 1 p.p.s.a.) posiadają osoby fizyczne i osoby prawne, a także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (art. 25 § 2).
Ponadto, zdolność sądową mają inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) i organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4).
Występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy rada sołecka nie posiada zdolności sądowej w rozumieniu powyżej powołanego przepisu, zatem nie jest podmiotem, którego wniosek o prawo pomocy podlegałby merytorycznemu rozpoznaniu. Rada sołectwa wspomaga jedynie działalność organu wykonawczego jednostki pomocniczej gminy jakim jest sołectwo i w żadnym przypadku nie jest organem jednostki pomocniczej gminy wyposażonym w uprawnienia do samodzielnego działania (art. 36 ust. 1 zd. drugie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz. U. Nr 16, poz. 95 z późn. zm.). Rada sołectwa w szczególności nie podejmuje uchwał o skorzystaniu ze środków prawnych przysługujących sołectwu jako ewentualnej stronie w postępowaniu administracyjnym, nie dysponuje też kompetencją do reprezentowania sołectwa na zewnątrz (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2001 r., II SA 1539/00).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.