Uzasadnienie
Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. I SA/Wa 2898/13 oddalającego skargę C. S., A. W., L. B. i P. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej C. S. wraz z pozostałymi skarżącymi, reprezentowanymi przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpili o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadnienie złożonego wniosku odwoływało się do treści § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i zawartej w nim zasady, zgodnie z którą wpis stosunkowy w sprawie dotyczącej należności pieniężnej ponad 100.000 zł wynosi 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. C. S. i pozostali skarżący, jak podano, w chwili obecnej znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i nie są w stanie uiścić opłaty tytułem wpisu od skargi kasacyjnej w tak dużej wysokości bez poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny.
Ze złożonego formularza PPF odnoszącego się do indywidualnej sytuacji materialnej C. S. wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo [...]. Środki utrzymania wnioskodawczyni czerpie z otrzymywanej renty [...] w wysokości [...] zł. Skarżąca posiada budynek [...] o pow. [...] m² oraz działkę, na której jest on posadowiony o pow. [...] m². Skarżąca jest jednocześnie właścicielką nieruchomości rolnej ([...], [...]) o pow. odpowiednio [...] ha i [...] ha. Z wniosku wynika, że stronę obciąża koszt spłaty raty kredytu [...] w wysokości [...] zł. Koszt opłat stałych skarżąca oszacowała na kwotę [...] zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pozostawanie przez osobę składającą wniosek o przyznanie prawa pomocy w stanie ubóstwa niepozwalającego na uiszczenie kosztów sądowych nie jest uzależnione od subiektywnego nastawienia wnioskodawcy do swojej sytuacji majątkowej, ale od przyjętej przez organ sądowy oceny tejże sytuacji, która rozważana być musi w oparciu o zobiektywizowane kryteria (por. postanowienie NSA z dnia 30 października 2013 r. sygn. II OZ 919/13). Nie może jednocześnie ulegać wątpliwości, że punktem odniesienia dla rozstrzygnięcia w sprawie przyznania prawa pomocy nie pozostaje określony samodzielnie przez wnioskodawcę poziom obciążenia strony kosztami postępowania sądowego, ale stopień obciążenia wynikający z przepisów określających wysokość wymaganych opłat sądowych w danej sprawie.
W sprawie ze skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji na stronę wnoszącą skargę kasacyjną nie został nałożony obowiązek uiszczenia wpisu stosunkowego, do czego nawiązywało stanowisko uzasadniające zgłoszone żądanie przyznania prawa pomocy. Stosownie do § 3 przywołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. W niniejszej sprawie z racji tego, że przedmiotem zaskarżenia pozostawała decyzja wydania w postępowaniu nadzwyczajnym (w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji) zasady określenia wymaganego wpisu od skargi wynikały z treści § 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym od strony postępowania (skarżącego) pobiera się wpis w wysokości 200 zł. Powyższe każe uznać, że wpis wynikający z poddania orzeczenia Sądu I instancji kontroli legalności sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny odnosić należy w rozpoznawanej sprawie do obciążenia finansowego dla stron postępowania w wysokości nie przekraczającej kwoty 100 zł. Mając na uwadze uzasadnienie złożonego wniosku odwołujące się w sposób bezpośredni do braku możliwości poniesienia wydatku w wysokości odpowiadającej wydatkom ponoszonym w sprawach, w których na stronie ciąży obowiązek uiszczenia wpisu stosunkowego, gdy sprawa dotyczy należności pieniężnej w wysokości ponad 100.000 zł, jak też uwzględniając deklarowaną sytuację materialną składającej wniosek uzyskującej stałe dochody nie zachodzi podstawa do przyjęcia, by rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych mógł zostać uznany tym samym za usprawiedliwiony.
Nie może budzić wprawdzie wątpliwości, że dochody skarżącej w kontekście obciążających ją stałych wydatków nie są wysokie, niemniej istotne znaczenie nadać należy temu, że koszt wpisu od złożonej skargi kasacyjnej stanowi najniższą wyznaczona przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. wartość, a ponadto obciąża on solidarnie również pozostałe, poza skarżącą, strony postępowania (wnoszących skargę kasacyjną). Prawo pomocy jest instytucją skierowaną do osób bądź nieuzyskujących jakichkolwiek dochodów, bądź uzyskujących je w takim rozmiarze, który powoduje, że dochody te mogą zaspokoić tylko podstawowe potrzeby życiowe. Skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, co każe przyjąć, uwzględniając odpłatność jako zasadę świadczenia pomocy prawnej przez profesjonalnego pełnomocnika, że nie można jej postrzegać jako osoby pozostającej w ubóstwie, której obciążenie w nawet niewielkim stopniu innymi kosztami niż koszty utrzymania mogłoby doprowadzić do sytuacji, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Złożony wniosek nie zawiera informacji, które mogłyby prowadzić do podważenia wskazanego wyżej domniemania lub sprawiać, że w tym zakresie dla uznania sprawy za dostatecznie wyjaśnioną należałoby wezwać składającą wniosek do przedstawienia dodatkowych dokumentów w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a.
W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.