Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1870/15 po rozpoznaniu skargi J. D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji (pkt 1) oraz przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (pkt 2).
W dniu 17 marca 2016 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna Ministra Skarbu Państwa od powyższego wyroku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego, wnosząc o jej oddalenie, wystąpił m.in. z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed NSA oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 marca 2018 r. uchylił zaskarżony wyrok z dnia 20 stycznia 2016 r. w całości i oddalił skargę.
Do rozpoznania pozostał zatem wniosek wyznaczonego z urzędu pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniu kasacyjnym.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że wyznaczony z urzędu pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Stawki wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji określa zaś w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).
Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240 zł.
W myśl zaś § 2 ust. 3 tego rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Jak wskazano wyżej fakt udzielenia skarżącemu pomocy prawnej w pierwszej instancji nie budzi wątpliwości i oczywiste jest, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną według stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia (240 zł), podwyższonego o stosowną stawkę podatku od towarów i usług.
Z kolei stawki wynagrodzenia za udział w postępowaniu kasacyjnym określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801 ze zm.), które weszło w życie 1 stycznia 2016 r.
Stosownie do treści § 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl § 3 rozporządzenia, zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części.
Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
Stosownie do treści § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W rozpoznawanej sprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną złożoną przez Ministra Skarb Państwa.
Zauważyć zatem trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. II FPS 4/12 (ONSAiWSA z 2013 r. nr 3, poz.
38) wskazał, iż odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika i wniesiona w przepisanym terminie swym charakterem najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Dlatego należy przyjąć, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną profesjonalnemu pełnomocnikowi przysługuje opłata, jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., opłaty maksymalne za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynoszą 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi natomiast 480 zł (§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia).
W świetle powyższego, mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów (tj. § 4 ust. 1 w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia), uwzględniając charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, a także fakt, że wyznaczony z urzędu pełnomocnik prowadził sprawę w pierwszej instancji, postanowiono przyznać wynagrodzenie za dokonaną czynność (sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną) w wysokości 120 zł (tj. ½ z kwoty 240 zł), podwyższone o stosowną stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania.
W świetle powyższego w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.