Uzasadnienie
M.C. wnioskiem z dnia 21 października 2009 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 30 listopada 2009 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności Orzeczenia Kwalifikacyjnego Nr [...] dotyczącego nauczania indywidualnego K. C. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem K. oraz pełnoletnią córką E. Skarżąca nie uzyskuje żadnych dochodów, gdyż ma zawieszoną prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą. Mąż jej natomiast utrzymuje się z prac dorywczych i uzyskuje miesięczne dochody w wysokości [...] złotych. Córka uzyskuje dochody (w oparciu o umowy o dzieło) w kwocie [...] złotych miesięcznie. Skarżąca podała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej "na skutek spowodowania na ich szkodę wielu wadliwych rozstrzygnięć i czynów niedozwolonych".
Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej i jej możliwości płatniczych, pismem z dnia 10 grudnia 2009 r. referendarz sądowy wezwał w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) M. C. do złożenia: dokumentów potwierdzających dochody uzyskiwane przez jej męża oraz córkę, wykazu i wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą oraz pozostałe osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku oraz dokumentów lub oświadczeń potwierdzających wysokość ponoszonych w gospodarstwie domowym wydatków.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 5 stycznia 2010 r. M. C. oświadczyła, że oboje z mężem nie posiadają rachunków bankowych. Do pisma tego dołączyła ona:
- - kopię zaświadczenia Naczelnika Urzędu potwierdzającego, że w 2008 r. nie uzyskała żadnych dochodów,
- - kopię zaświadczenia z 20 marca 2009 r. o zarejestrowaniu jej jako osoby bezrobotnej,
- - kopię zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o osiągniętym w 2008 r. przez męża skarżącej dochodzie w łącznej kwocie [...] złotych,
- - kopię świadectwa pracy męża, z którego wynika, że umowa o pracę została z nim rozwiązana w dniu 2 lutego 2009 r.,
- - kopię zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o osiągniętym przez córkę w 2008 r. dochodzie w łącznej kwocie [...] złotych,
- - wyciąg z rachunku bankowego córki obejmujący okres od 5 do 12 października 2009 r., z którego wynika, że w okresie tym na jej rachunek wpłynęła łącznie kwota [...] złotych (z czego część przelewów dokonywana była z innego, należącego do córki konta). Ponadto skarżąca dołączyła kopię faktury za energię elektryczną za okres od 26 września do 23 listopada 2009 r. na kwotę [...] zł, oraz kopię dokumentu zawierającego zestawienie opłat za użytkowanie lokalu mieszkalnego na łączną kwotę [...] złotych miesięcznie.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżąca), stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek.
W badanej sprawie, w ocenie orzekającego, M.C. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Przede wszystkim nie przedstawiła ona pełnej informacji pozwalającej na ocenę jej rzeczywistej sytuacji materialnej, w tym tak istotnych z tego punktu widzenia dokumentów jak aktualne dokumenty dotyczące dochodu uzyskiwanego przez córkę i męża. Przedstawione przez nią, w odpowiedzi na wezwanie referendarza, zaświadczenia wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o dochodzie męża i córki (jako dotyczące roku 2008) nie potwierdzają bowiem obecnego stanu dochodów pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym rodziny. Ocena ta jest tym bardziej uzasadniona, iż z samej analizy treści przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego córki wynika, iż w przeciągu jednego tylko tygodnia w miesiącu październiku 2009 r. (taki okres czasu objęty jest tym wyciągiem) na jej rachunek wpłynęły kwoty przewyższające łącznie jej roczne dochody z 2008 wykazane w zaświadczeniu.
W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że wskazywane w zaświadczeniach dochody z roku 2008 stanowią odzwierciedlenie dochodów rodziny uzyskiwanych w końcówce roku 2009. Zważyć przy tym należy, że część z wpłat wskazanych w ww. wyciągu pochodziła z przelewów dokonywanych z innego rachunku bankowego córki, o którym skarżąca nie wspomina.
Analiza zaś przedstawionych dotychczas niepełnych informacji dotyczących sytuacji materialnej istniejącej we wspólnym gospodarstwie domowym skarżącej, nie uzasadnia oceny, że uiszczenie tytułem wpisu kwoty 200 złotych leży poza zakresem jej możliwości finansowych. Uznając nawet, że dochód trzyosobowej rodziny wynosi miesięcznie łącznie [...] złotych (tak wskazuje strona we wniosku), przy wykazanych wydatkach na poziomie ok. [...] złotych (obejmujących opłaty za lokal mieszkalny i energię elektryczną) to jest ona, w ocenie referendarza, w stanie w ramach własnej zapobiegliwości i przy ograniczeniu własnych wydatków zabezpieczyć środki niezbędne do uiszczenia wpisu, bez ryzyka zagrożenia uszczerbkiem w kosztach koniecznego utrzymania.
W tym stanie rzeczy, nie sposób przyjąć, iż wykazała ona, że jest osobą na tyle ubogą, że poniesienie przez nią (przy wsparciu prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe rodziny) kosztów wpisu, może stwarzać realne zagrożenie dla jej ekonomicznej egzystencji oraz ekonomicznej egzystencji pozostałych członków rodziny.
W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.