Uzasadnienie
K.K. wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.K. i K.K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości pod budowę drogi krajowej.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką dzieci. Żona wnioskodawcy jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek w wysokości [...] zł miesięcznie. K.K. prowadzi zaś działalność gospodarczą, z której osiąga dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie, przy czym nie jest to dochód stały i regularny. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m² (udział – ½), nieruchomość o powierzchni [...] m² (udział - ½) oraz ½ udziału w samochodzie marki [...] z 2009 r.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że uzyskiwany dochód przeznacza na utrzymanie domu (około [...] zł rocznie) i rodziny oraz że pomaga finansowo matce I.K.. Zaznaczył ponadto, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości [...] zł.
W piśmie z dnia 11 maja 2010 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 13 kwietnia 2010 r. do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej strony, wnioskodawca oświadczył, że do dnia 11 maja 2010 r. nie otrzymał odszkodowania ustalonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r. Do pisma dołączone liczne dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
W piśmie z dnia 28 kwietnia 2010 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. poinformowała zaś, że pismem z dnia 20 kwietnia 2010 r. zwrócono się do I.K. i K.K. o wskazanie nr konta na jaki należy przekazać odszkodowanie ustalone decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r. oraz że w razie braku pisma w przedmiotowej sprawie zajdzie konieczność złożenia wniosku o zezwolenie na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że K.K. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zauważyć trzeba, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochód w wysokości około [...] zł, posiada oszczędności w wysokości [...] zł, zaspokojone ma również potrzeby mieszkaniowe. Wnioskodawca jest ponadto współwłaścicielem stosunkowo nowego samochodu marki [...] (rok produkcji 2009). Jak wynika zaś z cennika znajdującego się na oficjalnej stronie internetowej firmy Opel (www.opel.com.pl) najniższa cena nowego samochodu tej marki to około 80000 zł.
Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie jest szczególnie trudna, nie jest on osobą ubogą, pozbawioną środków do życia.
Dodatkowo podkreślić należy, że decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r. ustalone zostało na rzecz skarżącego odszkodowanie w wysokości [...] zł. Jak wynika zaś z treści pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. z dnia 28 kwietnia 2010 r. pismem z dnia 20 kwietnia 2010 r. zwrócono się do strony o wskazanie nr konta na jaki należy przekazać powyższe odszkodowanie. Nie ulega zatem wątpliwości, że wnioskodawca jest uprawniony do odebrania przyznanego mu odszkodowania we wskazanej wyżej wysokości. Przy czym zauważyć trzeba, że nawet jeżeli przyznane odszkodowanie złożone zostanie w depozycie sądowym, strona w każdej chwili będzie mogła je odebrać.
Nie można zatem uznać, że wnioskodawca znajduje się w sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zwłaszcza, że - jak wyżej wskazano - instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie wobec osób, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.