Uzasadnienie
W związku z wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. skarżąca M. S. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni oświadczyła, że mieszka sama z małoletnim synem, nie posiada źródeł dochodu, jest współwłaścicielką domu o pow. [...] m2 oraz majątku ruchomego o wartości [...] zł objętego zastawem bankowym. Wyjaśniła, że od 2014 r. nie otrzymuje należnych synowi alimentów, zasądzonych w wysokości [...] zł. We wrześniu 2015 r. sąd ogłosił upadłość konsumencką ojca dziecka skarżącej, w związku z czym postępowanie komornicze w sprawie alimentów zostało umorzone. Wnioskodawczyni wskazała, że od dwóch lat spłacała wspólnie z ojcem dziecka raty kredytu hipotecznego (rata ok. [...] zł), jednak od kwietnia 2016 r. pozostaje bez pracy i jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.
W dniu [...] lipca 2016 r. Sąd Rejonowy [...] ogłosił upadłość konsumencką skarżącej (kopia postanowienia z [...] lipca 2016 r., [...], k. 4). Skarżąca podała, że ponosi koszty najmu mieszkania ([...] zł/m-c), opłat oraz zajęć dla dziecka ([...] zł/m-c).
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Ocenę powyższą powzięto mając na względzie, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, co udokumentowała złożonym do akt administracyjnych zaświadczeniem z powiatowego urzędu pracy z dnia [...] maja 2016 r. oraz nieposiadającą zasobów finansowych mogących stanowić źródło czerpania środków na koszty postępowania. Brak możliwości dysponowania przez skarżącą swoim majątkiem jest skutkiem ogłoszonej w stosunku do niej, jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, upadłości konsumenckiej. Skutkiem ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest utrata prawa do zarządu majątkiem oraz możliwości korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym w skład masy upadłości. Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego (art. 61 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, t.j.
Dz.U. z 2015 r. poz. 233). Do masy upadłości nie wchodzi m.in. mienie, które jest wyłączone od egzekucji według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.). Oznacza to, że skarżąca dysponuje jedynie środkami niezbędnymi do utrzymania. Ustalenie to skutkować musi przyjęciem, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Uwzględniono ponadto, że na wyłącznym utrzymaniu skarżącej pozostaje małoletnie dziecko. Aczkolwiek bowiem w świetle art. 833 § 6 k.p.c. nie podlegają egzekucji, m.in., świadczenia alimentacyjne i świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, należało mieć na uwadze, że skarżącej odmówiono przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w sytuacji niezrealizowania tego obowiązku przez dłużnika alimentacyjnego ze względu na umorzenie postępowania egzekucyjnego w następstwie ogłoszonej upadłości konsumenckiej zobowiązanego alimentacyjnie (postanowienie komornika sądowego z [...] lutego 2016 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w związku z uprawomocnieniem się postanowienia Sądu Rejonowego [...], Wydział [...] [...] z dnia [...] września 2015 r. o ogłoszeniu upadłości ojca dziecka skarżącej - kopie ww. postanowień w aktach administracyjnych sprawy).
Umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest konsekwencją stwierdzonego braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy w powyżej wskazanym zakresie. Wskazać należy skarżącej, że żąda ona zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postępowania z zakresu pomocy i opieki społecznej, a więc w sprawie, w której strona na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. objęta jest ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych. Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało więc umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.).
Uznając zatem, że skarżąca wykazała, iż nie posiada możliwości pokrycia we własnym zakresie kosztów działania pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono zwolnienia od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.