Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził niedopuszczalność odwołania [...] Stowarzyszenia "[...]" reprezentowanego przez R. S. od pisma Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r.
W uzasadnieniu postanowienia Minister podał, że [...] Stowarzyszenie "[...]" w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. wystąpiło z odwołaniem od orzeczenia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania w charakterze strony oraz odmowy doręczenia decyzji komunalizacyjnej".
Przedmiotowym pismem Wojewoda [...] uznał za bezprzedmiotowy wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu komunalizacyjnym z uwagi na wydanie w dniu [...] lutego 2011 r. decyzji komunalizacyjnej.
Minister wskazał, że przedmiotowe pismo nie stanowi rozstrzygnięcia merytorycznego i nie spełnia wymogów art. 107 kpa a w związku z tym brak jest podstaw do uruchomienia postępowania odwoławczego.
Minister wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] w dniu [...] lutego 2011 r. wydał decyzję, w której stwierdził nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę C. z mocy prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w obrębie C., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Minister podniósł, że właściwość organu I instancji w kwestii rozpatrzenia wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w sprawie na zasadzie art. 31 § 2 kpa kończy się z datą wydania decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną. Ponadto Minister wskazał, że odwołanie nie służy od decyzji, postanowień, które nie weszły do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną lub postanowieniem, a stanowi czynność materialno-techniczną.
Skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło [...] Stowarzyszenie "[...]" podnosząc, że załatwienie wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym poprzez skierowanie do niej przez organ administracji publicznej pisma materialno-technicznego godzi w normy demokratycznego państwa prawa oraz Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W uzupełnieniu skargi z dnia 24 sierpnia 2012 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze, a także zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 123 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 31 § 1 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:
- – wszczęcia postępowania,
- – dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Organizacja społeczna może domagać się więc dopuszczenia jej do udziału w sprawie tylko w sytuacji gdy postępowanie administracyjne jest w toku. Należy dodać, że żądanie dopuszczenia do udziału na prawach strony może być zgłoszone na każdym etapie postępowania, zarówno przed organem I jak i II instancji, a organizacja społeczna korzysta z praw strony od wydania postanowienia o dopuszczeniu jej do udziału w postępowaniu.
Stwierdzić jednakże należy, że właściwość organu I instancji w kwestii rozpatrzenia wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w sprawie na zasadzie art. 31 § 2 kpa kończy się z datą wydania decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek [...] Stowarzyszenia "[...]" z dnia 28 lutego 2011 r. o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu komunalizacyjnym wpłynął do Wojewody [...] w dniu 1 marca 2011 r., a więc już po zakończeniu postępowania komunalizacyjnego przed organem I instancji, gdyż zakończone ono zostało wydaniem przez Wojewodę [...] w dniu [...] marca 2011 r. decyzji komunalizacyjnej.
W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do wydania przez organ I instancji postanowienia o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia do udziału skarżącego Stowarzyszenia w zakończonym przed organem I instancji postępowaniu komunalizacyjnym.
Wojewoda [...] w piśmie z dnia 30 marca 2011 r. poinformował w związku z powyższym skarżące Stowarzyszenie, że jego wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest bezprzedmiotowy.
W ocenie Sądu rację należy przyznać Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, że ww. pismo nie stanowi rozstrzygnięcia merytorycznego, a więc brak jest podstaw do uruchomienia postępowania zażaleniowego. Nie można uznać, że pismo z dnia [...] marca 2011 r. jest postanowieniem. W odniesieniu bowiem do postanowienia do minimum jego elementów zaliczyć należy:
- – oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt,
- – wskazanie adresata aktu,
- – rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji.
Przedmiotowe pismo zaś nie zawiera rozstrzygnięcia o istocie sprawy a więc o dopuszczenia bądź odmowie dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu komunalizacyjnym. Wskazać należy, że przepis art. 134 kpa obliguje organ odwoławczy do badania w pierwszej kolejności dopuszczalności odwołania. Niedopuszczalność zaś odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym.
Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji (postanowienia) w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji (postanowień), które nie weszły do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną lub postanowieniem.
Jeśli więc pisma organu z dnia [...] marca 2011 r. nie można uznać za postanowienie, to niedopuszczalne jest również wniesienie zażalenia. W myśl przepisu art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa organ odwoławczy stwierdza, w takiej sytuacji w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia. Winien jedynie stwierdzić niedopuszczalność zażalenia, a nie odwołania. Jednak powyższe uchybienie nie miało żadnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał zarzuty skargi za całkowicie chybione i z tych względów skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.