Uzasadnienie
W wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażaleniu na postanowienie tegoż Sądu z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1205/05 W. W. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. Źródłem utrzymania rodziny jest wypłaca mu renta w wysokości około [...] zł, emerytura żony w wysokości około [...] zł oraz renta socjalna syna w wysokości [...] zł. Jako posiadany majątek skarżący ujawnił mieszkanie o powierzchni [...] m2, oraz ugorującą nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy W. W. powołał się na złą sytuację materialną, finansową, gospodarczą i zdrowotną zarówno jego jak i członków jego rodziny. Dodał, że uzyskiwane dochody w całości przeznacza na zakup żywności, leków, opłacenie mediów, światła, zakup węgla i odzieży.
Nadmienić należy, że w sprawie oznaczonej niniejszą sygnaturą W. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy po raz kolejny. Wniosek ten był przedmiotem rozpoznania nie tylko sądu pierwszej instancji, który załatwiał go odmownie, jak również przedmiotem postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalał zażalenie (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2008 r. (k- 269) oraz postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r. (k- 332).
Na wstępie stwierdzić należy, że prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Takie stanowisko jest również powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach.
Nie bez znaczenia jest również fakt, że w sytuacji, gdy wnioskodawca składa wniosek o przyznanie prawa pomocy po raz kolejny, a podobne żądanie było wcześniej przedmiotem rozpoznania Sądu (w sprawie niniejszej wniosek był rozpoznawany czterokrotnie i zapadło w tym przedmiocie prawomocne postanowienie), zmiana stanowiska Sądu uzależniona jest od wykazania przez stronę, że jej sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu. Stosownie bowiem do treści art. 165 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Analizując złożony po raz kolejny przez W. W. wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa uległa znacznemu pogorszeniu w porównaniu do wcześniej przedstawionej.
Skoro zatem w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy W. W. nie przedstawił żadnych nowych okoliczności odnoszących się do swojej sytuacji majątkowej, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.