Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 września 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1018/09 oddalił skargę J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
W tej sytuacji J.S. wnioskiem z dnia 10 września 2009 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, celem wniesienia skargi kasacyjnej.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest zaś renta w wysokości [...] zł miesięcznie.
Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, pismem z dnia 7 października 2009 r. wezwano J.S. do złożenia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy - dodatkowych oświadczeń i dokumentów, w tym dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego świadczenia rentowego, wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Jednocześnie mając na uwadze fakt, że z akt administracyjnych sprawy wynikało, iż skarżącemu zostało przyznane i wypłacone odszkodowanie w wysokości [...] zł, wezwano wnioskodawcę do złożenia oświadczenia wskazującego na jaki cel przeznaczone zostało przedmiotowe odszkodowanie.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia 10 października 2009 r., w którym oświadczył, że nie przedstawi wyciągów z rachunków bankowych, bowiem każdy wydruk kosztuje 15 zł oraz podniósł, że płaci nie tylko za utrzymanie gospodarstwa domowego, ale również za żywność i lekarstwa. W ocenie wnioskodawcy sądu nie powinno obchodzić na co wydaje swoje uczciwie zarobione i niepochodzące z przestępstwa pieniądze. Do pisma, poza dokumentem wskazującym wysokość uzyskiwanego świadczenia rentowego, nie załączone zostały jakiekolwiek z żądanych dokumentów.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
W przedmiotowej sprawie J.S. nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W rozpoznawanej sprawie J.S. pismem z dnia 7 października 2009 r. został wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykonał jednakże wezwania – poza dokumentem wskazującym wysokość uzyskiwanej renty, nie nadesłał żądanych w piśmie z dnia 7 października 2009 r. oświadczeń i dokumentów. Niemożliwa zatem stała się ocena jego rzeczywistej sytuacji materialnej.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.