Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 8 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Sz 411/26

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 13 marca 2026 r. o nr 3201-IOV.4001.3.2026 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. (NUS) z 23 grudnia 2025 r. o nr [...] odmawiającą G. S.A.S. Oddział w Polsce (dalej: Oddział Spółki, Skarżący) nadania numeru identyfikacji podatkowej (NIP).

Jako podstawę prawną decyzji DIAS wskazał przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U.2025 r.111 ze zm., dalej: "O.p."), art. 8a ust. 2, art. 8c ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tj. Dz.U.2026.151, dalej: "ustawa o NIP").

W sprawie ustalono, co następuje:

5 grudnia 2025 r. wpisano do Krajowego Rejestru Sądowego Oddział Zagranicznego Przedsiębiorcy – G. (S.A.S.) – Spółki akcyjnej uproszczonej z Kolumbii, pod nazwą: "G. S.A.S. Oddział w Polsce".

Jednocześnie, wniosek o wpis Oddziału do rejestru przedsiębiorców został przekazany za pośrednictwem systemu teleinformatycznego do NUS w celu nadania NIP.

NUS, pismem z 9 grudnia 2025 r., wezwał Oddział Spółki do złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego na formularzu NIP-8, w celu wskazania danych uzupełniających.

15 grudnia 2025 r. Oddział Spółki złożył zgłoszenie identyfikacyjne.

Następnie, NUS wezwał Oddział Spółki do jego uzupełnienia poprzez wskazanie:

1. - rachunku bankowego w bloku C.,
2. - daty powstania obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w bloku D.4. poz. 81,
3. - danych jednostki macierzystej w bloku D.1.

18 grudnia 2025 r. Oddział Spółki złożył do NUS:

1. - oświadczenie właściciela lokalu o wyrażeniu zgody na korzystanie przez Oddział Spółki z lokalu przy ul. [...], [...], jako siedziby Polskiego Oddziału spółki G. S.A.S z Kolumbii,
2. - dokumenty rejestracyjne przedsiębiorcy zagranicznego G. S.A.S. oraz pełnomocnictwo do reprezentacji przedsiębiorcy zagranicznego w sprawach rejestracji Oddziału przedsiębiorstwa G. S.A.S.

w Polsce.

Pismem z 22 grudnia 2025 r. Oddział Spółki złożył ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie nadania NIP. Zarzucił, że organ podatkowy przymusza do złożenia oświadczeń niezgodnych ze stanem faktycznym bowiem NUS warunkuje nadanie NIP od wskazania statusu płatnika składek, mimo że Oddział na obecnym etapie nie zatrudnia pracowników i nie istnieje żaden tytuł do ubezpieczeń. Oddział Spółki wyjaśnił, że planuje zatrudnienie pracowników w przyszłości, w momencie faktycznego powstania obowiązków składkowych, dokona niezwłocznej aktualizacji danych poprzez formularz NIP-8.

W związku z powyższym, NUS uznał, że dokonane zgłoszenie identyfikacyjne nie spełnia wymogów dla niego określonych, w związku z brakiem wskazania daty powstania obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

W konsekwencji NUS, decyzją z 23 grudnia 2025 r., odmówił nadania NIP dla Oddziału Spółki.

W odwołaniu od tej decyzji Oddział Spółki, wnosząc o uchylenie decyzji w całości, zobowiązanie organu pierwszej instancji do niezwłocznego nadania numeru NIP i stwierdzenie, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, zarzucił naruszenie przepisów:

1. 1) ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, tj.:
2. - art. 2, poprzez "stworzenie mechanizmu niemożliwego do spełnienia w racjonalnym państwie prawa" oraz działanie nieproporcjonalne i represyjne,
3. - art. 7, poprzez wykroczenie poza nadane kompetencje, naruszenie zasad państwa prawnego oraz zasad legalizmu;
4. - art. 51, poprzez żądanie informacji "niekoniecznych";
5. 2) ustawy o NIP, tj.:
6. - art. 5 ust. 2b pkt 2, poprzez pominięcie przez organ faktu przekazywania przez KRS danych z urzędu oraz niewykorzystanie danych z KRS,
7. - art. 8a ust. 1, poprzez nienadanie NIP z urzędu,
8. - art. 8a ust. 2, polegające na błędnej interpretacji tego przepisu;
9. 3) ustawy O.p., tj.:
10. - art. 120, poprzez wprowadzenie warunków nadania NIP bez podstawy prawnej,
11. - art. 121 § 1, poprzez "zastosowanie sankcji jako presji",
12. - art. 122, poprzez nieustalenie stanu faktycznego z urzędu,
13. - art. 187 § 1, poprzez przerzucenie ciężaru dowodowego na stronę;
14. 4) art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, poprzez zignorowanie domniemania prawdziwości danych wynikających z Rejestru Przedsiębiorców KRS;
15. 5) art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji, poprzez żądanie od strony danych, które organ mógł pobrać z rejestru publicznego oraz żądanie informacji "nadmiarowych".

DIAS utrzymał w mocy decyzję NUS z 23 grudnia 2025 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestie funkcjonowania oddziału podmiotu zagranicznego działającego w Polsce regulują przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U.2025.89 ze zm.). Wskazał m.in. na treść art. 14 ust. 1, art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 7, art. 3 pkt 4, art. 15 tej ustawy oraz wyjaśnił, że Oddział posiada jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek. Prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego. Potwierdza to również regulacja zawarta w art. 17 ww. ustawy. Z powyższego DIAS wywiódł, że podmiotem prowadzącym działalność w Polsce pozostaje, pomimo utworzenia i funkcjonowania oddziału w Polsce, przedsiębiorca zagraniczny. W kontekście posiadanej podmiotowości prawnej, DIAS stwierdził, że oddział nie jest odrębnym podmiotem w stosunku do jednostki macierzystej, lecz jest jej częścią.

Dalej, DIAS wskazał na przepisy O.p. regulujące pojęcie podatnik, płatnik, ustawy o podatku VAT (pojęcie podatnik, działalność gospodarcza), ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 1 ust. 1 zakres ustawy), ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 5a pkt 6 lit a - pojęcie działalność gospodarcza, art. 32 – zasady pobierania zaliczek), ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (zgłoszenie płatnika składek), ustawy o NIP znajdujące zastosowanie w sprawie, w tym art. 8a ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym, nadanie NIP podmiotom wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego następuje automatycznie, bezpośrednio po zamieszczeniu w CRP KEP za pośrednictwem systemu teleinformatycznego danych przekazanych z Krajowego Rejestru Sądowego, a w przypadku oddziału przedsiębiorcy zagranicznego - po zamieszczeniu w CRP KEP danych uzupełniających potwierdzających status płatnika składek ubezpieczeniowych.

DIAS wskazał, że stosownie do art. 14 ust. 3b ustawy o NIP, Centralny Rejestr Podmiotów - Krajowa Ewidencja Podatników (CRP KEP) przekazuje automatycznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego dane objęte treścią wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz dane uzupełniające podmiotu, o których mowa w art. 43 ust. 5b pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, do Centralnego Rejestru Płatników Składek bezpośrednio po ich zamieszczeniu w CRP KEP. Przepis stosuje się odpowiednio do zmiany danych.

DIAS wyjaśnił, że z treści art. 2 ust. 2 ustawy o NIP wynika obowiązek odrębnej rejestracji oddziału jako płatnika, tj. na potrzeby płacenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Oddział przedsiębiorcy zagranicznego podlega obowiązkowi ewidencyjnemu i powinien posługiwać się własnym, odrębnym od jednostki macierzystej numerem identyfikacji podatkowej tylko w sytuacji, gdy posiada status płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Przy czym oddział powinien wykorzystywać własny NIP jedynie w celu wykonywania obowiązków płatnika, gdyż wyłącznie w tym celu NIP ten zostaje oddziałowi nadany.

W ocenie DIAS, przedsiębiorca, po wpisaniu oddziału do KRS zobowiązany jest do złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-8, w którym potwierdzi swój status płatnika składek na ubezpieczenia społeczne. Przepis art. 8a ust. 2 ustawy o NIP należy czytać literalnie. Złożone zaś zgłoszenie musi spełniać wymogi formalne.

Dane przekazane w ten sposób naczelnikowi urzędu skarbowego zostają wprowadzone do CRP KEP, a następnie przesłane - za pośrednictwem systemu teleinformatycznego - do Centralnego Rejestru Płatników Składek (prowadzonego przez ZUS). Na tej podstawie ZUS tworzy dla spółki indywidualne konto płatnika składek, w ramach którego są prowadzone rozliczenia składek ubezpieczeniowych opłacanych przez tego płatnika.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy DIAS stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że 5 grudnia 2025 r. KRS dokonał wpisu Oddziału zagranicznego przedsiębiorcy G. S.A.S. pod nr [...] Z wyjaśnień złożonych w sprawie wynikało, że Oddział Spółki nie zatrudnia obecnie pracowników. DIAS stwierdził, że Oddział Spółki nie jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek ubezpieczeniowych.

W świetle zaś art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o NIP tylko w takim zakresie, jako Oddział przedsiębiorcy zagranicznego, Oddział Spółki jest zobowiązany posiadać i posługiwać się własnym NIP. Wyłącznie bowiem w tym celu NIP ten jest dla oddziału nadawany.

W ocenie DIAS, dokonane przez Oddział Spółki zgłoszenie identyfikacyjne nie spełnia wymogów dla niego określonych, w związku z brakiem danych uzupełniających potwierdzających status płatnika składek ubezpieczeniowych. Prawidłowo NUS odmówił nadania NIP dla Oddziału Spółki. NUS działał na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa i podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Nie uchybił przy tym zasadzie zaufania. W żaden również sposób NUS nie zignorował domniemania prawdziwości danych wynikających z KRS.

W skierowanej do Sądu skardze na opisaną wyżej decyzję DIAS, Oddział Spółki wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, uchylenie decyzji organu I instancji, zobowiązanie organu do niezwłocznego nadania numeru NIP.

Skarżący zarzucił decyzji:

1. 1) naruszenie art. 120 O.p. poprzez uzależnienie nadania NIP od spełnienia warunku nieprzewidzianego w przepisach prawa, tj. wskazania daty powstania obowiązku opłacania składek;
2. 2) naruszenie art. 8a ustawy o NIP poprzez jego błędną i rozszerzającą wykładnię polegającą na przyjęciu, że nadanie NIP oddziałowi uzależnione jest od posiadania statusu płatnika składek, podczas gdy przepis ten nie wprowadza takiego warunku;
3. 3) naruszenie art. 210 § 4 O.p.;

poprzez brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutu błędnej wykładni art. 8a ustawy o NIP, pomimo że stanowił on jeden z kluczowych zarzutów odwołania;

1. 4) naruszenie art. 122 oraz art. 187 §1 O.p. poprzez:
2. - brak wyczerpującego wyjaśnienia sprawy,
3. - żądanie danych dotyczących obowiązku, który nie powstał,
4. - przerzucenie ciężaru dowodu na stronę.
5. 5) naruszenie art. 121 §1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do organów państwa.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów. W szczególności wskazał, że organ uzależnił nadanie numeru NIP od wskazania daty powstania obowiązku opłacania składek, mimo że: oddział nie ma obowiązku zatrudniania pracowników, oddział nie ma obowiązku bycia płatnikiem składek, żaden przepis nie uzależnia nadania NIP od takiego obowiązku.

Uzasadniając zarzut naruszenia zasady zaufania Skarżący wskazał, że w toku postępowania doszło do kontaktu telefonicznego ze strony organu, w którym przedstawiciel urzędu:

1. - sugerował zmianę formy prowadzenia działalności na nierezydenta jako rozwiązanie umożliwiające szybsze uzyskanie numeru NIP, wskazywał, że w obecnym modelu (oddział) nadanie NIP może nie nastąpić, uprzedzał o planowanej odmowie nadania numeru NIP jeszcze przed jej formalnym wydaniem.

Skarżący wskazał, że w wyniku działań organów: oddział został pozbawiony możliwości rozpoczęcia działalności, powstały realne straty finansowe, utracono możliwość generowania przychodów oraz wpływów podatkowych dla państwa.

Do skargi dołączył kopie wydanych decyzji w sprawie oraz "płytę CD z rozmową telefoniczną".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena, czy zasadnie organ podatkowy odmówił zarejestrowanemu w Polsce oddziałowi zagranicznej Spółki prawa handlowego nadania numeru NIP.

Organ wymagał od Skarżącego spełnienia wymogów określonych przepisami art. 8a ust. 2 ustawy o NIP dla nadania numeru NIP dla rozliczeń skarżącego jako płatnika, gdyż w ocenie organu, to zagraniczna spółka z siedzibą w Kolumbii jest podatnikiem CIT jak i podatnikiem VAT. Podatnikiem tym nie jest natomiast oddział. W wyniku utworzenia oddziału w Polsce nie dochodzi bowiem do powstania nowego, odrębnego od spółki macierzystej podatnika podatku CIT/podatnika podatku VAT. Natomiast art. 2 ust. 2 ustawy o NIP wskazuje, że obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również płatnicy. Oddział jako strona umów o pracę ze swoimi pracownikami, w konsekwencji płatnik zaliczek na PIT oraz składek ubezpieczeniowych, podlega odrębnemu obowiązkowi ewidencyjnemu i wymogowi nadania numeru NIP.

Skarżący zakwestionował wymaganie od niego przez organ ewidencyjny w sprawie nadania numeru NIP podania danych uzupełniających potwierdzających status płatnika składek ubezpieczeniowych, zarzucając wymaganie spełnienia warunku nieprzewidzianego prawem.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Co równie istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (które to zastrzeżenie nie znajduje w badanej sprawie zastosowania).

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w tak jak wyżej określonym zakresie, należało orzec, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł przyczyn do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym, nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy na obowiązujące regulacje prawne odnoszące się do kwestii podmiotowości prawnej oddziału zagranicznej Spółki i przepisów prawnych regulujących kwestie związane z nadaniem numeru NIP.

Kwestie funkcjonowania oddziału podmiotu zagranicznego działającego w Polsce regulują przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 89 ze zm., dalej: "ustawa z 6 marca 2018 r.").

Stosownie do art. 14 ust. 1 tej ustawy, dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorcy zagraniczni z państw członkowskich mogą tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy z 6 marca 2018 r. osobą zagraniczną w rozumieniu ustawy jest:

1. a) osoba fizyczna nieposiadająca obywatelstwa polskiego,
2. b) osoba prawna z siedzibą za granicą,
3. c) jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną posiadająca zdolność prawną, z siedzibą za granicą.

Stosownie do art. 3 pkt 7 ustawy z 6 marca 2018 r., przedsiębiorcą zagranicznym jest osoba zagraniczna wykonująca działalność gospodarczą za granicą oraz obywatel polski wykonujący działalność gospodarczą za granicą.

Natomiast w art. 3 pkt 4 ww. ustawy oddział został zdefiniowany jako:

Wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności.

Zgodnie z art. 15 ustawy z 6 marca 2018 r. przedsiębiorca zagraniczny w ramach oddziału może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie, w jakim prowadzi tę działalność za granicą.

Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, zaś prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego.

Potwierdza to również regulacja zawarta w art. 17 i 19 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r., zgodnie z którą przedsiębiorca zagraniczny może rozpocząć działalność w ramach oddziału po uzyskaniu wpisu oddziału do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, przedsiębiorca zagraniczny, który utworzył oddział, jest obowiązany używać do oznaczenia oddziału oryginalnej nazwy przedsiębiorcy zagranicznego wraz z przetłumaczoną na język polski nazwą formy prawnej przedsiębiorcy oraz dodaniem wyrazów "oddział w Polsce"

Prawidłowo z powyższego wywiódł organ orzekający w sprawie, że podmiotem prowadzącym działalność w Polsce pozostaje, pomimo utworzenia i funkcjonowania oddziału w Polsce, przedsiębiorca zagraniczny. W kontekście posiadanej podmiotowości prawnej, należy stwierdzić, że oddział nie jest odrębnym podmiotem w stosunku do jednostki macierzystej, lecz jest jej częścią.

Przechodząc do regulacji ustawy o NIP wskazać należy, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy ustawą o NIP, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 i 3 cyt. ustawy o NIP, obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków. Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych.

Art. 5 ust. 1 ustawy o NIP stanowi, że podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw.

Zgodnie z art. 5 ust 2b tej ustawy o NIP, zgłoszenie identyfikacyjne podatników wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego zawiera dane:

1. 1) objęte treścią wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, z wyłączeniem rejestru dłużników niewypłacalnych, przekazywane automatycznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego;
2. 2) uzupełniające: skróconą nazwę (firmę), wykaz rachunków bankowych lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, z wyjątkiem rachunku VAT w rozumieniu art. 2 pkt 37 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, adresy miejsc prowadzenia działalności, dane prowadzącego dokumentację rachunkową, w tym jego NIP, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej, dane kontaktowe, a w przypadku osobowych spółek handlowych i podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych - dane dotyczące poszczególnych wspólników, w tym ich identyfikatory podatkowe.

Jak stanowi z kolei art. 5 ust. 6 ustawy o NIP, przepisy ust. 1, 2, 2b, 2c, 3-4a stosuje się odpowiednio do płatników podatków oraz płatników składek ubezpieczeniowych.

Z analizy przytoczonych przepisów wynika, że każdy podmiot, który należy do jednej z wymienionych kategorii (podatnika i płatnika) jest obowiązany do złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego. Zatem podmiot posiadający status podatnika lub płatnika podatków lub płatnika składek ubezpieczeniowych i zdrowotnych jest obowiązany do złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego.

Jak stanowi art. 7 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa:

1. 1. Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.
2. 2. Ustawy podatkowe mogą ustanawiać podatnikami inne podmioty niż wymienione w § 1.

Zgodnie z art. 8 O.p., płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Według art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Ponadto z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm.) wynika, że ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji.

Zgodnie zaś z brzmieniem art. 5a pkt 6 lit. a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f."), ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej - oznacza to działalność zarobkową wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

U.p.d.o.f. przewiduje dwa "tryby" zapłaty/poboru podatku:

1. • tzw. samoobliczenie (samowymiar) i zapłatę podatku przez podatnika;
2. • obliczenie i pobór podatku przez płatnika.

Zasadą jest, że obowiązek prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania, obliczenia i zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych ciąży na podatnikach. Obowiązek poboru podatku przez płatnika dotyczy natomiast wyłącznie przypadków określonych w ustawie.

Ustawodawca ustanowił obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych poprzez:

1. • określenie rodzaju podmiotu, który dokonuje wypłaty (realizacji) świadczeń na rzecz podatników - przy czym ustawodawca określa rodzaj podmiotu poprzez wskazanie jego formy organizacyjnej, jego statusu bądź roli, jaką podmiot ten pełni w relacji z podatnikiem oraz
2. • określenie kategorii przychodów (dochodów) w odniesieniu do których na ww. podmiotach ciążą obowiązki płatnika podatku.

Stosownie zaś do art. 32 ust. 1 u.p.d.o.f. zakłady pracy, będące osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy, z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy lub z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej wypłacanej w spółdzielniach pracy.

Powołane przepisy dotyczą sytuacji uzyskiwania określonych rodzajów przychodów od zakładów pracy lub wypłacania określonych rodzajów przychodów przez zakłady pracy. Przy czym "zakładem pracy" danego podatnika jest osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, z którą łączy podatnika jeden ze stosunków prawnych wskazanych w omawianych przepisach (m.in. stosunek pracy).

Zgodnie z art. 4 pkt.2 lit. a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 199, dalej: "u.s.u.s.") płatnikiem składek jest pracodawca - w stosunku do pracowników.

W myśl art. 43 ust. 5b pkt 2 i ust. 5c u.s.u.s., zgłoszenie płatnika składek wpisanego do KRS zawiera dane uzupełniające: nazwę skróconą płatnika, datę powstania obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, wykaz rachunków bankowych, adres do korespondencji, adres prowadzenia działalności, w przypadku osobowych spółek handlowych i podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych - dane dotyczące poszczególnych wspólników, w tym ich numer NIP.

Płatnicy składek wpisani do Krajowego Rejestru Sądowego dokonują zgłoszenia wyłącznie w zakresie danych uzupełniających określonych w ust. 5b pkt 2 do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, w terminie określonym w ust. 1.

Stosownie natomiast do art. 43 ust. 5d u.s.u.s. utworzenie konta płatnika składek następuje po automatycznym zamieszczeniu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego w Centralnym Rejestrze Płatników Składek danych przekazanych z Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników.

Podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą w Polsce pozostaje, pomimo utworzenia oddziału, przedsiębiorca zagraniczny. Podlega on zatem obowiązkowi ewidencyjnemu w Polsce z tytułu czynności wymienionych w art. 2 ustawy o NIP.

W konsekwencji braku oddzielnej podmiotowości prawnej oddziału, to zagraniczny przedsiębiorca prowadzący działalność w Polsce jest podatnikiem CIT jak i podatnikiem VAT. Podatnikiem tym nie jest natomiast oddział. W wyniku utworzenia oddziału w Polsce nie dochodzi bowiem do powstania nowego, odrębnego od spółki macierzystej podatnika podatku CIT/podatnika podatku VAT.

Natomiast art. 2 ust. 2 ustawy o NIP wskazuje, że obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również płatnicy. Obowiązek odrębnej rejestracji oddziału jako płatnika, tj. na potrzeby płacenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wynika właśnie z tego przepisu. Oddział jako strona umów o pracę ze swoimi pracownikami, w konsekwencji płatnik zaliczek na PIT oraz składek ubezpieczeniowych, podlega odrębnemu obowiązkowi ewidencyjnemu i wymogowi nadania numeru NIP.

Zatem oddział przedsiębiorcy zagranicznego podlega obowiązkowi ewidencyjnemu i powinien posługiwać się własnym, odrębnym od jednostki macierzystej numerem identyfikacji podatkowej tylko w sytuacji, gdy posiada status płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Przy czym oddział powinien wykorzystywać własny NIP jedynie w celu wykonywania obowiązków płatnika, gdyż wyłącznie w tym celu NIP ten zostaje oddziałowi nadany.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 8a ust. 2 ustawy o NIP, nadanie NIP podmiotom wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego następuje automatycznie, bezpośrednio po zamieszczeniu w CRP KEP za pośrednictwem systemu teleinformatycznego danych przekazanych z Krajowego Rejestru Sądowego, a w przypadku oddziału przedsiębiorcy zagranicznego - po zamieszczeniu w CRP KEP danych uzupełniających potwierdzających status płatnika składek ubezpieczeniowych.

Na mocy zaś art. 14 ust. 3b ustawy o NIP, CRP KEP przekazuje automatycznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego dane objęte treścią wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz dane uzupełniające podmiotu, o których mowa wart. 43 ust. 5b pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, do Centralnego Rejestru Płatników Składek bezpośrednio po ich zamieszczeniu w CRP KEP. Przepis stosuje się odpowiednio do zmiany danych.

W ocenie Sądu, prawidłowo ocenił organ orzekający w sprawie, że przedsiębiorca, po wpisaniu oddziału do KRS, zobowiązany jest do złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-8, w którym potwierdzi swój status płatnika składek na ubezpieczenia społeczne. Przepis art. 8a ust. 2 ustawy o NIP należy czytać literalnie. Złożone zaś zgłoszenie musi spełniać wymogi formalne.

Dane przekazane w ten sposób naczelnikowi urzędu skarbowego zostają wprowadzone do CRP KEP, a następnie przesłane - za pośrednictwem systemu teleinformatycznego - do Centralnego Rejestru Płatników Składek (prowadzonego przez ZUS). Na tej podstawie ZUS tworzy dla spółki indywidualne konto płatnika składek, w ramach którego są prowadzone rozliczenia składek ubezpieczeniowych opłacanych przez tego płatnika.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że 5 grudnia 2025 r. Krajowy Rejestr Sądowy dokonał wpisu Oddziału zagranicznego przedsiębiorcy G. S.A.S.

Skoro Skarżący wyjaśniał, że nie zatrudnia obecnie pracowników, tym samym nie jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek ubezpieczeniowych, a w świetle zaś art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o NIP tylko w takim zakresie, jako Oddział przedsiębiorcy zagranicznego, jest zobowiązany posiadać i posługiwać się własnym numerem identyfikacji podatkowej, wyłącznie bowiem w tym celu numer ten jest dla oddziału nadawany, to prawidłowo, organy orzekające w sprawie, odmówiły nadania Skarżącemu numeru NIP, argumentując, że dokonane przez Skarżącego zgłoszenie identyfikacyjne nie spełnia wymogów dla niego określonych, w związku z brakiem danych uzupełniających potwierdzających status płatnika składek ubezpieczeniowych.

W ocenie Sądu zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione.

Wbrew zarzutom skargi DIAS działał na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni Nie uchybił przy tym zasadzie zaufania, która wynika z art. 121 Ordynacji podatkowej. Okoliczność, że nie zgadzają się Państwo z wydanym rozstrzygnięciem nie oznacza, że doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, czy też powołanych przez Państwa norm konstytucyjnych.

Realizując wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej, organ podatkowy I instancji przestrzegał wszystkich określonych w ustawie reguł postępowania dowodowego, a zwłaszcza art. 187 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ podejmował przy tym niezbędne czynności, które zmierzały do nadania numeru identyfikacji podatkowej i uwzględnił wszystkie okoliczności dla określenia sytuacji materialno-prawnej.

Przypomnieć wypada, że przepis art. 210 § 4 O.p. obliguje organ, aby w uzasadnieniu faktycznym decyzji zawarte zostało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

W ocenie Sądu, organ, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w pełni realizując wymogi ustawowe określone w art. 210 § 4 O.p., szczegółowo zaprezentował przepisy prawne odnoszące się do spornej kwestii, w szczególności, wbrew zarzutom skargi, zaprezentował treść art. 8a ust. 2 ustawy o NIP, podkreślając, że przepis ten należy stosować literalnie. Nieuprawnione są twierdzenia skarżącego wskazujące na błędną i rozszerzającą wykładnię art. 8a ust. 2 ustawy o NIP polegającą na przyjęciu, że nadanie numeru NIP oddziałowi uzależnione jest od posiadania statusu płatnika składek, a nadto, że przepis ten nie wprowadza takiego warunku.

Jak bowiem wynika z zaprezentowanej wyżej treści przepisów prawa, obowiązek złożenia danych uzupełniających potwierdzających status płatnika składek ubezpieczeniowych wynika wprost z ustawowego przepisu art. 8a ust. 2 ustawy o NIP.

Zgodnie z jego brzmieniem, nadanie NIP podmiotom wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego następuje automatycznie, bezpośrednio po zamieszczeniu w CRP KEP za pośrednictwem systemu teleinformatycznego danych przekazanych z Krajowego Rejestru Sądowego, a w przypadku oddziału przedsiębiorcy zagranicznego - po zamieszczeniu w CRP KEP danych uzupełniających potwierdzających status płatnika składek ubezpieczeniowych.

Z kolei stwierdzenie, że dokonane zgłoszenie identyfikacyjne nie spełnia wymogów określonych dla tego zgłoszenia, jest podstawą do obligatoryjnej odmowy nadania NIP, o czym stanowi wprost przepis art. 8c ust. 1 pkt 2 ustawy o NIP, stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów, a w sprawie brak jest uchybień mogących powodować uchylenie zaskarżonej decyzji z innych powodów. Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.