Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 9 grudnia 2025 r. Nr [...] Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu P. i Miasta S. (dalej: "Kierownik ARiMR") z 27 października 2025 r[...], w sprawie przyznania A. M. (dalej: "Strona", "Skarżący") płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor ARiMR wskazał art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691 t.j.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 20,art. 36, art. 65 i art. 67 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U.2024.1741; dalej: "ustawa o Planie Strategicznym").
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że 22 czerwca 2023 r. poprzez aplikację e-WniosekPlus został złożony wniosek Strony, w którym ubiegano się o przyznanie: podstawowego wsparcia dochodów - 2023, płatności redystrybucyjnej - 2023, płatności do bydła - 2023, płatność do krów - 2023, płatność w ramach Ekoschematu; Dobrostan zwierząt do praktyki: Dobrostan krów mamek
- - system otwarty - 2023 oraz o refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt.
3 lipca 2023 r. w gospodarstwie Strony została przeprowadzona kontrola kwalifikowalności do płatności związanej do zwierząt czego dowodem jest dokument [...] oraz raport z czynności kontrolnych [...] 28 maja 2024 r.
Kierownik ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Organ I instancji przyznał płatność w ramach podstawowego wsparcia dochodów - 2023 w wysokości [...] zł, płatność redystrybucyjną - 2023 w wysokości [...] zł, płatność do bydła - 2023 w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia kwoty ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności, płatność do krów – 2023 w wysokości [...] zł, płatność w ramach Ekoschematu: Dobrostan zwierząt do praktyki Dobrostan krów mamek- system otwarty w wysokości [...] zł w tym [...] zł przeznaczone na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt.
Decyzją z 29 maja 2025 r. nr [...], Dyrektor ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika ARiMR i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wymienioną na wstępie decyzją z 27 października 2025 r. Kierownik ARiMR przyznał Stronie płatność w ramach podstawowego wsparcia dochodów - 2023 w wysokości [...] zł, płatność redystrybucyjną - 2023 w wysokości [...] zł, płatność do bydła - 2023 w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia kwoty ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności, płatność do krów - 2023 w wysokości [...] zł, płatność w ramach Ekoschematu: Dobrostan zwierząt do praktyki Dobrostan krów mamek- system otwarty w wysokości [...] zł w tym [...] zł przeznaczone na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt.
Rozpoznając sprawę na skutek odwołania Strony, Dyrektor ARiMR stwierdził, że Organ I instancji prawidłowo wykluczył z płatności związanej z produkcją do zwierząt gatunku bydło domowe 5 sztuk. Przy ustalaniu liczby zwierząt, zgodnie z art. 72 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.187 ze zm.; dalej: "rozporządzenie 2021/2116") uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu.
Organ wskazał, że rolnik we wniosku o przyznanie pomocy do bydła zadeklarował 16 sztuk bydła. Deklarowana kwalifikowana liczba bydła wynosi 14 sztuk. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalił, że do płatności kwalifikuje się 9 sztuk, a więc 5 sztuk zostało wykluczonych z płatności.
Po pierwsze, zgłoszono padnięcie 2 sztuk bydła o numerach: PL0050448867154 3 lipca 2023 r. (padnięcie nastąpiło 15 dni po złożeniu wniosku o przyznanie płatności) i P[...] 23 czerwca 2023 r. (padnięcie nastąpiło 4 dni po złożeniu wniosku) a więc w odniesieniu do tych sztuk nie został spełniony warunek posiadania ich przez 30 dni od dnia złożenia wniosku wynikający z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482; dalej: "rozporządzenie ws. płatności bezpośrednich").
Po drugie, do płatności do bydła kwalifikują się samce i samice gatunku bydło domowe (Bos taurus), których wiek 15 maja 2023 r. nie przekracza 24 miesięcy, tj. zwierzęta urodzone najpóźniej 15 maja 2023 r. Sztuki o następujących numerach: [...] urodziły się 27 maja 2023 r., a wniosek o płatność złożono 18 czerwca 2023 r., a więc w odniesieniu do tych sztuk nie został spełniony warunek określony w § 16 ust. 1 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich.
Po trzecie, w odniesieniu do sztuki o numerze [...] przed dniem złożenia wniosku nie dokonano obowiązkowego zgłoszenia w systemie IRZ i zgodnie z raportem z kontroli na miejscu zastosowano kod WPZ-B-5- oznaczający niezgodność płci zwierzęcia z bazą IRZ w związku z tym sztuka została wykluczona z płatności
- - a więc w odniesieniu do tej sztuki nie został spełniony warunek określony w § 16 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich.
Mając na uwadze art. 48 ust. 1 pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym, do płatności do bydła Organ zatwierdził 9 sztuk bydła, a 5 sztuk zostało wykluczonych z płatności.
Organ przedstawił obliczenie, zgodnie z którym: liczba zwierząt zadeklarowanych - 14 sztuk; liczba zwierząt stwierdzonych - 9 sztuk; przedeklarowana liczba zwierząt
- - 5 sztuk; kara administracyjna: 9 sztuk x 25% = 2,25. Dodatkowo, wyznaczona kara administracyjna wynikała z iloczynu kwoty obliczonej jako iloczyn zwierząt zadeklarowanych do płatności i stawki do tej płatności oraz stosunku zwierząt niezakwalifikowanych do liczby zwierząt zadeklarowanych do tej płatności: 14x 5/14=5.
Łączna kara administracyjna wyniosła: 2,25+5= 7,25; stawka płatności:
[...] zł; 7,25 x [...] zł= [...] zł Mając to na uwadze, należną kwotę płatności pomniejszono o kwotę w wysokości [...] zł.
Organ wskazał, że kwota płatności związanej do bydła po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi [...] zł.
Dyrektor ARiMR stwierdził, że rozstrzygnięcie Kierownika ARiMR zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy.
Do płatności do bydła kwalifikują się samce i samice gatunku bydło domowe (Bos taurus), których wiek 15 maja 2023 roku nie przekracza 24 miesięcy, tj. zwierzęta urodzone najpóźniej 15 maja 2023 r. a płatność przysługuje do zwierząt posiadanych przez rolnika przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności i w odniesieniu do których: do dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności dokonano zgłoszeń do komputerowej bazy danych, wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji zwierząt.
Natomiast posiadanie zwierząt potwierdzane będzie w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. W stosunku do wykluczonych sztuk bydła warunki te zgodnie z powyższym opisem nie zostały spełnione. Tym samym Organ II instancji stwierdził, że nie doszło do naruszenia przez Organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych.
Odnosząc się do pozostałych płatności przyznanych Stronie, Dyrektor ARiMR wskazał na zasadność ich przyznania do powierzchni deklarowanych, wynikających z żądania Strony.
Strona zaskarżyła decyzję Dyrektora ARiMR w całości, zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika ARiMR zarzucając naruszenie:
- 1. art. 7a § 1 k.p.a. - poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości, co do normy prawnych stanowiących podstawę wydania ww. decyzji na niekorzyść Strony;
- 2. art. 29 ust. 3 pkt 1 lit a) ustawy o Planie Strategicznym w związku z § 16 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich - poprzez interpretację wskazanych przepisów niezależnie od siebie, skutkującą przyjęciem, że część bydła objęta wnioskiem nie kwalifikuje się do płatności;
- 3. przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji poprzez pominięcie celu wprowadzanie każdej z płatności, a które to cele wynikają z aktów prawnych wyższego rzędu, tj. aktów prawnych Unii Europejskiej, z której środków finansowane są płatności;
- 4. § 46 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich - poprzez przyjęcie jako "przedeklarowane" przy określeniu administracyjnej kary zwierząt padniętych po dniu złożenia wniosku, a spełniających na dzień jego złożenia przesłankę ustawową (nie okres z rozporządzenia) do jej przyznania (wiek).
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Według Skarżącego celem płatności jest jej przyznanie do osobników młodych, których wiek nie przekracza w określonym momencie 24 miesięcy. Nie można mieć wątpliwości, że jeżeli dany osobnik urodził się po 15 maja danego roku, a wniosek jest składany po tej dacie w danym roku, nie będzie miał przekroczonego tego wieku. Następnie należy patrzeć na wyżej przywołany § 16 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich, który wskazuje, że skoro na dzień składania wniosku dany osobnik nie przekroczył wieku 24 miesięcy to organ ma badać stan posiadania w ciągu 30 dni od złożenia wniosku oraz na spełnienie dwóch wymagań w zakresie zgłoszeń i identyfikacji. Inne czytanie tych dwóch przepisów w połączeniu ze sobą oznaczałoby, że prawodawca jest nieracjonalny i tworzy niespójne ze sobą prawo, a ta niespójność wpływa negatywnie na beneficjenta, co jednoznacznie widać w przedmiotowym stanie faktycznym albowiem odnośnie do zwierząt padniętych organy obu instancji już nie patrzą na 15 maja 2023 r., a na okres 30 dni od dnia złożenia wniosku, zaś odnośnie zwierząt nienarodzonych już jednak jest wskazane, że wymóg jest spełniony wyłącznie dla zwierząt urodzonych najpóźniej 15 maja. Ponadto, składając wniosek, beneficjent nie może przewidzieć, że zwierzę padnie. Rolnik nie może być obciążany karą za zdarzenie, na które nie ma wpływu.
Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 t.j.; dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 P.p.s.a).
Spór w sprawie powstał w związku z przyjęciem przez organy, że część zwierząt objęta wnioskiem o płatność związaną z produkcją do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) nie kwalifikuje się do płatności do bydła na 2023 r.
Organ zatwierdził 9 sztuk bydła, a 5 sztuk zostało wykluczonych z płatności, co skutkowało nałożeniem na Skarżącego kary administracyjnej. Ponadto Skarżący uważa, że został niesłusznie obciążony karą za 2 zwierzęta, które umarły już po złożeniu wniosku o płatność.
Zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o Planie Strategicznym płatności związane z produkcją do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) są przyznawane rolnikowi w formie płatności do bydła, jeżeli posiada samice lub samce tego gatunku, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy.
Stosownie do § 16 ust. 1 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich płatność do bydła, płatność do krów oraz płatność do kóz przysługują do zwierząt posiadanych przez rolnika przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności i w odniesieniu do których:
- 1) do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do bydła, płatności do krów lub płatności do kóz dokonano zgłoszeń do komputerowej bazy danych wymaganych na podstawie przepisów wymienionych w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;
- 2) najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do bydła, płatności do krów lub płatności do kóz zostały spełnione wymagania w zakresie identyfikacji zwierząt określone w przepisach wymienionych w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Jak wskazuje § 16 ust. 7 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich płatność do bydła przysługuje do zwierząt, o których mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy, urodzonych najpóźniej w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.
Według Sądu prawidłowe jest stanowisko Organu, według którego z powyższych przepisów wynika, iż do płatności do bydła kwalifikują się samce i samice gatunku bydło domowe (Bos taurus), których wiek 15 maja 2023 r. nie przekracza 24 miesięcy, tj. zwierzęta urodzone najpóźniej 15 maja 2023 r., a płatność przysługuje do zwierząt posiadanych przez rolnika przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności i w odniesieniu do których spełnione są pozostałe warunki wymienione w § 16 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich. Powyższy wniosek wynika wprost z brzmienia art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. 1 ustawy o Planie Strategicznym. Nie ulega przy tym wątpliwości, że rozporządzenie ws. płatności bezpośrednich wydane zostało na podstawie art. 70 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-4 ustawy o Planie Strategicznym i jako akt wykonawczy niższego rzędu nie znosi zapisów tej ustawy, a jedynie je uszczegóławia.
Zestawienie art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o Planie Strategicznym oraz § 16 ust. 1 i ust. 7 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich nie dowodzi również – wbrew twierdzeniom Skarżącego – niespójności prawa i nieracjonalności ustawodawcy. Sąd nie znajduje podstaw, aby podzielić takie zapatrywanie. W sprawie nie zachodzą również wątpliwości co do treści normy prawnej, o których mowa w art. 7a k.p.a.
Według Sądu rozpoznającego sprawę niedopuszczalna jest zatem taka interpretacja art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. 1 ustawy o Planie Strategicznym, wedle której płatność przysługuje do samców i samic gatunku bydło domowe (Bos taurus), które jeszcze nie urodziły się 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Słusznie zatem organy ARiMR wykluczyły z płatności 4 zwierzęta urodzone 27 maja 2023 r.
Nie ulega również wątpliwości, że w odniesieniu do 2 sztuk bydła o numerach: [...] (śmierć nastąpiła 3 lipca 2023 r., tj. 15 dni po złożeniu wniosku o przyznanie płatności) i [...] (śmierć nastąpiła 23 czerwca 2023 r., tj. 4 dni po złożeniu wniosku) nie został spełniony warunek posiadania ich przez 30 dni od dnia złożenia wniosku wynikający z § 16 ust. 1 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich.
W ocenie sądu Organy ARiMR z korzyścią dla Skarżącego nie wliczyły tych zwierząt do deklarowanej kwalifikowalnej liczby bydła, co skutkowało w tym wypadku nienałożeniem kar za wykluczenie z płatności. Wbrew odrębnym twierdzeniom Skarżącego, nie został on zatem obciążony karą za zdarzenie, na które nie miał wpływu.
Sąd nie uwzględnił zatem zarzutu naruszenia § 46 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich poprzez przyjęcie jako "przedeklarowane" przy określeniu administracyjnej kary 2 zwierząt, których śmierć nastąpiła pod dniu złożenia wniosku.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz przedstawionych wyliczeń wynika, że organ nie uwzględnił tych zwierząt przy określeniu administracyjnej kary. Kara dotyczyła 5 zwierząt, tj. 4 zwierząt urodzonych po 15 maja 2026 r. oraz 1 zwierzęcia, w stosunku do którego przed dniem złożenia wniosku nie dokonano obowiązkowego zgłoszenia w systemie IRZ i zgodnie z raportem z kontroli na miejscu zastosowano kod WPZ-B-5- oznaczający niezgodność płci zwierzęcia z bazą IRZ, czego Skarżący de facto nie kwestionuje. W związku z tym sztuka ta została wykluczona z płatności, ponieważ nie został spełniony warunek określony w § 16 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich. Powyższe pozwoliło Organom ARiMR, z czego sąd administracyjny nie może uczynić zarzutu uzasadniającego uchylenie zaskarżonego aktu, zastosować z korzyścią dla Skarżącego najniższą stawkę kary wynikającą z § 46 ust. 1 pkt 1, tj. 25%, ponieważ liczba zwierząt niezatwierdzonych nie przekroczyła w ten sposób 5 sztuk.
Zgodnie bowiem z § 46 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich w przypadku płatności związanych z produkcją do zwierząt, jeżeli liczba zwierząt zadeklarowanych do danej płatności związanej z produkcją do zwierząt przewyższa liczbę zwierząt zatwierdzonych do tej płatności wysokość kary stanowi sumę: w stadach nieprzekraczających 20 zwierząt, przy czym stado oznacza zwierzęta zadeklarowane do płatności związanej z produkcją do zwierząt: 25% danej płatności związanej z produkcją do zwierząt obliczonej na podstawie liczby zwierząt zatwierdzonych oraz stawki tej płatności - w przypadku gdy liczba zwierząt niezatwierdzonych przekracza 2 sztuki, ale nie przekracza 5 sztuk - oraz iloczynu kwoty obliczonej jako iloczyn zwierząt zadeklarowanych do danej płatności związanej z produkcją do zwierząt i stawki tej płatności oraz stosunku liczby zwierząt niezatwierdzonych do liczby zwierząt zadeklarowanych do tej płatności.
Skoro zatem deklarowana kwalifikowana liczba bydła wynosiła 14 sztuk, a w toku prowadzonego postępowania organ na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności prawidłowo ustalił, że do płatności kwalifikuje się 9 sztuk, to oznacza, że 5 sztuk zostało wykluczonych z płatności.
Organ prawidłowo zatem ustalił wysokość spornej płatności dla 9 sztuk bydła w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym oraz stawek wynikających z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawek płatności w ramach wsparcia dochodów związanego z produkcją za 2023 r. (Dz.U.2023.2219). Kwota ta została pomniejszona o karę wynikającą z wykluczenia z płatności 5 sztuk bydła, obliczoną na podstawie § 46 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia ws. płatności bezpośrednich.
W pozostałym zakresie Organy ARiMR uznały zasadność przyznania płatności zgodnie z wnioskiem Skarżącego. Sąd administracyjny nie może przy tym, co do zasady, wydać orzeczenia, które pogarszałoby sytuację Skarżącego w stosunku do tej, w której już się znajdował na skutek wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. Wynika to z art. 134 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.