Uzasadnienie
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 10 listopada 2009r. skarżący T. B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący jako swój majątek i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał gospodarstwo rolne o powierzchni "3-20ha". Podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką i teściową. Wskazał, iż z tytułu gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód miesięczny brutto około 8.000zł. Dodatkowo skarżący uzyskuje dochód z tytułu świadczenia usług remontowych sprzętu rolniczego w wysokości 2.000zł. Teściowa skarżącego otrzymuje rentę w wysokości około 700zł.
Wezwaniem z dnia 12 listopada 2009r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- - wszystkich źródeł pokrycia wydatków związanych z codziennym utrzymaniem,
- - dochodów członków rodziny skarżącego prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe, posiadanych środków transportowych (rok produkcji, marka i model), podania i udokumentowania wysokości wydatków związanych z kosztami codziennego utrzymania (energia elektryczna, gaz, telefony, wyżywienie itp.) oraz
- - informacji o ewentualnych dodatkach, zapomogach, pomocy w utrzymaniu od osób trzecich itp. i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną jeśli takowe są w posiadaniu skarżącego,
- - wskazania źródła finansowania wynagrodzenia reprezentującego stronę adwokata, oraz do złożenia:
- - wyciągów lub wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.
W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik skarżącego podał, iż skarżący wyjechał za granicę w celach zarobkowych i nie ma możliwości udzielenia żądanych informacji. Pełnomocnik skarżącego wskazał także, iż wezwanie referendarza sądowego jest dla niego nieprecyzyjne i narusza przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a. W ocenie pełnomocnika trudności powoduje zrozumienie zwrotu "podania i udokumentowania wysokości wydatków związanych z kosztami codziennego utrzymania" oraz rozróżnienie "źródeł pokrycia wydatków związanych z codziennym utrzymaniem" od "źródła finansowania wynagrodzenia reprezentującego stronę adwokata".
Referendarz sądowy zważył, co następuje
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywoływanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z powyższego przepisu bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Co za tym idzie, Sąd jest władny wniosek strony uwzględnić jedynie wówczas, gdy ta samodzielnie udowodni, że spełnia przesłanki z przytoczonego przepisu. W każdym odmiennym wypadku, tj. w sytuacji, gdy z oświadczenia strony wynika, że jest w stanie ponieść koszty, ale także, gdy z niego nie wynika, że nie jest w stanie, Sąd musi wniosek oddalić. Druga z przytoczonych sytuacji może mieć miejsce na przykład wtedy, gdy oświadczenie zawiera sprzeczne informacje, nielogiczne wnioski, bądź też gdy mimo wezwania Sądu strona wniosku nie uzupełniła.
Złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., nie zawiera, zdaniem referendarza sądowego, dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz sytuacji majątkowej jego rodziny. W złożonym wniosku skarżący skoncentrował się jedynie na przedstawieniu takich danych, które mogą świadczyć o jego złym stanie majątkowym.
Skarżący był wzywany do uzupełnienia wniosku i pomimo wezwania referendarza sądowego, nie uzupełnił złożonego wniosku o wskazane w wezwaniu z dnia 12 listopada 2009r. dane, nie przedłożył także wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Wyjazd skarżącego za granicę w celach zarobkowych nie może stanowić wystarczającego usprawiedliwienia dla nie złożenia przez niego żądanego oświadczenia i dodatkowych dokumentów.
Nie uzupełnienie wniosku pozbawiło w znacznej mierze referendarza sądowego, możliwości oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Zauważyć także należy, że referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy niedokładne dane uniemożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy oraz podjąć rozstrzygnięcie wniosku w oparciu o dane, które są niezupełne. Jak już bowiem wskazano wyżej, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Odnośnie sformułowań zawartych w wezwaniu z dnia 12 listopada 2009r. należy stwierdzić, iż są one czytelne i pozwalały na udzielenie na nie odpowiedzi. Ponadto pełnomocnik skarżącego kwestionując ich czytelność nie odniósł się w żaden sposób do pozostałych kwestii wskazanych w tym wezwaniu.
Mając na uwadze te okoliczności, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy.
Z przedstawionych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.