Uzasadnienie
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. I SA/Rz 534/16, po rozpoznaniu wniosku "A" z siedzibą w P. (określanej dalej jako skarżąca) o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, zwolnił skarżącą od wpisu od skargi, odmawiając uwzględnienia jej wniosku w pozostałym zakresie.
Skarżąca nie wniosła sprzeciwu od postanowienia referendarza z 29 lipca 2016 r., w związku z czym stało się ono prawomocne.
Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2016 r., złożonym wraz ze skargą kasacyjną, skarżąca zwróciła się o zmianę postanowienia referendarza sądowego z 29 lipca 2016 r. i zwolnienie jej od kosztów sądowych w części. W związku z tym złożyła oświadczenie, które w swojej treści, co do zasady, odpowiada oświadczeniu złożonemu uprzednio. Podała bowiem, że wartość funduszy spółdzielni jest ujemna i wynosi – 56 227,44 zł, wartość jej środków trwałych 73 583,32 zł, a za ostatni rok obrotowy skarżąca odnotowała stratę w wysokości 94 083,07 zł. Jedyna zmiana w zakresie jej sytuacji materialnej dotyczy wysokości zgromadzonych oszczędności, która aktualnie wynosi 135,04 zł, poprzednio zaś było to 70 zł.
Wpis od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 150 zł.
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2017 r. referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 29 lipca 2016 r., gdyż w jego ocenie nie nastąpiła zmiana okoliczności, która uzasadniałaby zmianę wydanego postanowienia.
Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2017 r. odmawiającego zmiany postanowienia referendarza sadowego z dnia 29 lipca 2016 r.
W uzasadnieniu sprzeciwu zarzucono, że referendarz sądowy błędnie ustalił, że skarżąca dysponuje odpowiednią kwotą do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
W ocenie skarżącej fakt posiadania określonej, nieznacznej sumy pieniężnej na rachunku bankowym nie może stanowić okoliczności dyskwalifikującej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
W myśl natomiast art. 260 § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Skarżąca kwestionuje zasadność odmowy zmiany prawomocnego postanowienia zwalniającego skarżącą od wpisu od skargi i odmawiającego uwzględnienia jej wniosku w pozostałym zakresie.
Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt. II OZ 746/14, dost. CBOIS).
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji finansowej wnioskującego o takie wsparcie. Te okoliczności są bowiem decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy.
W niniejszej sprawie taka zmiana okoliczności nie nastąpiła.
Wnioskując o zmianę wskazanego wyżej orzeczenia skarżąca powołała się w istocie na te same okoliczności, które były już przedmiotem oceny referendarza. Jedyna okoliczność która uległa zmianie to wysokość oszczędności skarżącej, która wzrosła w stosunku do tej wskazanej w poprzednim oświadczeniu i aktualnie jest zbliżona do wysokości wpisu od skargi kasacyjnej, który jest obecnie jedynym wymagalnym kosztem sądowym w sprawie.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu brak jest podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.