Uzasadnienie
I.J. w dniu 6 października 2026 r. wniosła do tut. Sądu skargę na opisaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 28 sierpnia 2025 r.
W toku postępowania Przewodniczący Wydziału I ustalił, że Sąd Rejonowy [...] w P. postanowieniem z 2 października 2025 r. sygn. akt [...], otworzył wobec skarżącej postępowanie sanacyjne, pozostawiając zarząd własny dłużnikowi i wyznaczył Zarządcę w osobie P.G., a postanowienie to zostało obwieszczone w Krajowym Rejestrze Zadłużonych z datą jego wydania.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 8 grudnia 2024 r. zwrócono się do Zarządcy masy sanacyjnej dłużnika I. J. z wezwaniem do złożenia oświadczenia, czy przystępuje do toczącego się postępowania przed tut. Sądem w miejsce skarżącej.
W odpowiedzi na ww. wezwanie Zarządca masy sanacyjnej oświadczył, że wstępuje do toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego.
W toku postępowania I.J. wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 22 stycznia 2026 r. o wezwaniu Zarządcy Masy Sanacyjnej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Postanowieniem z 9 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił zażalenie I. J. Na powyższe postanowienie I.J. wniosła zażalenie, które zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 lipca 2026 r. (sygn. I FZ 88/26).
Postanowieniami z 28 lipca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny:
- - uchylił zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA w Rzeszowie z 22 stycznia 2026 r. o wezwaniu Zarządy masy sanacyjnej dłużnika I. J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (sygn. I FZ 86/26),
- - odrzucił zażalenie Zarządy masy sanacyjnej od postanowienia WSA w Rzeszowie o odrzuceniu zażalenia I. J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 22 stycznia 2026 r. (sygn. I FZ 87/26).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że Sąd zobowiązany z urzędu badać, czy skarga została wniesiona przez stronę do tego upoważnioną, ponieważ jest to jedna z przesłanek dopuszczalności skargi.
W niniejszej sprawie skarga na opisaną na wstępie decyzję została wniesiona przez I. J. Z uwagi na to, że Sąd Rejonowy [...] w P. postanowieniem z 2 października 2025 r. sygn. akt [...], otworzył wobec skarżącej postępowanie sanacyjne i wyznaczył Zarządcę w osobie P.G. (postanowienie to zostało obwieszczone w Krajowym Rejestrze Zadłużonych z datą jego wydania) - kwestia legitymacji procesowej strony skarżącej winna być oceniana na gruncie ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1428 z późn. zm., dalej: P.r.).
Zgodnie z art. 311 ust. 1 P.r. postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi we własnym imieniu na rzecz dłużnika.
Bezwzględny charakter art. 311 ust. 1 P.r. skutkuje całkowitym pozbawieniem dłużnika legitymacji procesowej w postępowaniach sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi dotyczących masy sanacyjnej, także w przypadku zezwolenia przez sąd dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu. Przy czym utrata w przypadku dłużnika uprawnienia do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony w znaczeniu procesowym (utrata legitymacji procesowej), nie oznacza, iż dłużnik pozbawiony zostaje zdolności procesowej. Zdolność taką dłużnik posiada zgodnie z odpowiednimi przepisami proceduralnymi (por. art. 26 p.p.s.a.), tracąc jedynie na rzecz zarządcy uprawnienie do wystąpienia w danym postępowaniu, w którym roszczenie procesowe dotyczy masy sanacyjnej (por. np. postanowienie NSA z 20 lutego 2019 r. I FSK 1731/18).
Nie budzi wątpliwości, że w trakcie trwania postępowania sanacyjnego tylko zatem zarządca może skutecznie wszcząć postępowanie sądowoadministarcyjne (por. np. postanowienie NSA z 10 maja 2022 r. I FSK 2591/21).
W tej sytuacji procesowej należy stwierdzić, że I.J. nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, gdyż jako dłużnik jest pozbawiona legitymacji procesowej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym z mocy art. 311 ust. 1 P.r.
Powyższe jest zgodne ze stanowiskiem Sądu II instancji wyrażonym w wydanych w toku niniejszego postępowania postanowieniach z 28 lipca 2026 r. (sygn. akt: I FZ 86/26, I FZ 87/26 i I FZ 86/26), w których NSA orzekł, że na dzień wniesienia skargi (6 października 2025 r.) to Zarządca masy sanacyjnej był jedynym podmiotem uprawnionym do dokonania tej czynności procesowej, a Sąd I instancji błędnie przyjął, że do toczącego się postępowania mógł w miejsce skarżącej przystąpić Zarządca wyznaczony 2 października 2025 r., tj. przez wniesieniem skargi do Sądu I instancji.
W tej sytuacji skarga wniesiona przez I. J. jest niedopuszczalna z uwagi na brak legitymacji procesowej podmiotu skarżącego i w konsekwencji podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.