Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 19 sierpnia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 871/26

Uzasadnienie

Decyzją z 12 listopada 2025 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. orzekł o obowiązku zwrotu przez S. S. zwrotu kwoty w łącznej wysokości 15 389,88 zł wraz z odsetkami z uwagi na nierozliczenie otrzymanego dofinansowania przyznanego w trzech transzach wypłaconych 7 sierpnia 2020 r., 31 sierpnia 2020 r. i 25 września 2020 r. na podstawie art. 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Postanowieniem z 2 grudnia 2025 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej: "K.p.a.", orzekł o nadaniu wyżej powołanej decyzji z 12 listopada 2025 r. rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na upływ terminu przedawnienia, który nastąpi 31 grudnia 2025 r.

Strona, reprezentowana przez kuratora, wniosła zażalenie na powyższe postanowienie z 2 grudnia 2025 r.

Postanowieniem z 16 lutego 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia z 2 grudnia 2025 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, co następuje. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z 12 listopada 2025 r. na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. jest uzasadnione ważnym interesem społecznym polegającym na konieczności ochrony środków publicznych przed ich utratą w wyniku przedawnienia. W sprawie zbliżał się termin przedawnienia zwrotu przyznanego dofinansowania, stąd nadanie rygoru było uzasadnione z uwagi na konieczność podjęcia działań skutkujących przerwaniem biegu terminu przedawnienia zwrotu dofinansowania.

Strona wniosła skargę na powyższe postanowienie SKO zarzucając naruszenie:

1. I. przepisów postępowania:
2. 1. art. 108 § 1 i 2 K.p.a. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z 12 listopada 2025 r. było uzasadnione;
3. 2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. przez ich zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia z 2 grudnia 2025 r.;
4. 3. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. przez ich niezastosowanie i nieuchylenie przez organ II instancji zaskarżonego postanowienia;
5. 4. art. 8 § 1 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do obywateli, w szczególności przez nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności tylko z tej przyczyny, że zachodziła konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji, aby zapobiec przedawnieniu roszczenia, podczas gdy instytucje prawne nie mogą być wykorzystywane przez organy władzy publicznej do sanowania uchybień czy też zapobiegania negatywnych skutkom związanych z przewlekłym prowadzeniem postępowania;
6. 5. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie zbadania wystąpienia podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a także brak przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów zmierzających do ustalenia przesłanek nadania rygoru i w konsekwencji brak wszechstronnej oceny dowodów, a także brak uwzględnienia przez organ interesu społecznego i słusznego interesów obywateli;
7. II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), dalej "o.p.", przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie podniesionego przez kuratora skarżącego zarzutu przedawnienia, podczas gdy świadczenie dochodzone przez organ jest przedawnione, stąd nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji jest nieuzasadnione.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a nadto o rozważenie przez uchylenia także postanowienia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (art. 108 § 1 zdanie pierwsze K.p.a.).

Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (art. 108 § 2 K.p.a.).

W kontrolowanej sprawie sporne między stronami jest czy zgodnie z prawem decyzji zwrotowej z 12 listopada 2025 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie powyższych przepisów K.p.a.

Zdaniem Sądu zasadne jest stanowisko organu, że przesłanką nadania decyzji zwrotowej rygoru natychmiastowej wykonalności może być zbliżający się termin przedawnienia obowiązku zwrotu przyznanego dofinansowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I GSK 1253/23). W interesie społecznym leży bowiem to, aby należności publiczne były regulowane.

Do przedmiotowych należności stosuje się art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III o.p. Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 o.p.). W kontrolowanej sprawie nastąpiłoby to z końcem roku 2025. Decyzję organu pierwszej instancji (Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy) o obowiązku zwrotu przyznanego dofinansowania wydano 12 listopada 2025 r. Decyzja ta jako nieostateczna nie podlega wykonaniu (art. 130 § 1 i 2 K.p.a.), zaś wykonana może być wskutek nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 130 § 3 pkt 1 K.p.a. K.p.a.). Organ zasadnie więc uznał, że zbliżający się termin przedawnienia zwrotu przyznanego dofinansowania jest przesłanką do nadania decyzji zwrotowej z 12 listopada 2025 r. rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 i 2 K.p.a.

Dla rozstrzygnięcia w sprawie nie ma znaczenia czy wskutek nadania 2 grudnia 2025 r. decyzji zwrotowej rygoru natychmiastowej wykonalności zastosowano środek egzekucyjny, o którym strona została zawiadomiona przerywając jeszcze w roku 2025 bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 o.p. Ta kwestia bowiem może być badana jedynie w postępowaniu w przedmiocie zwrotu przyznanego dofinansowania, a nie w sprawie o nadanie decyzji zwrotowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Niesporne jest bowiem, że w dniu nadania decyzji zwrotowej rygoru natychmiastowej wykonalności przedawnienie zwrotu należności jeszcze nie nastąpiło. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w skardze.

Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) skargę oddalił.