Uzasadnienie
E. sp. z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na czynność Burmistrza Gminy polegającą na nieprzekazaniu części dotacji oświatowej za luty 2026 r. na rachunek bankowy przedszkola, tj. skarżącej jako organowi prowadzącemu N. P. w S., a przekazaniu tej części dotacji oświatowej na rachunek bankowy Prezydenta Miasta P..
W skardze na opisaną czynność skarżąca zarzuciła naruszenie:
- 1) art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27.10.2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 439 z późn. zm.; w skrócie: "u.f.z.o.") poprzez nieprzekazanie części dotacji oświatowej za luty 2026 r. skarżącej, podczas gdy dotacja oświatowa (o której mowa m.in. w art. 17 ust. 3 u.f.z.o.) przekazywana jest na rachunek bankowy przedszkola w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego, a wskazana część dotacji oświatowej powinna zostać przekazana skarżącej do dnia 28 lutego 2026 r.;
- 2) art. 49 ust. 1 i ust. 2 u.f.z.o. poprzez przekazanie części dotacji oświatowej za luty 2026 r. dot. N. P. w S. innemu niż organ prowadzący to przedszkole organowi, tj. Prezydentowi Miasta P..
Spółka wniosła o:
- 1. stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności;
- 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżąca wskazała w uzasadnieniu, że z pisma Burmistrza Gminy [...] z 23 lutego 2026 r. dowiedziała się, że Gmina przekazała na rachunek bankowy organu egzekucyjnego, czyli Prezydenta Miasta P. 20 lutego 2026 r. część dotacji oświatowej za luty 2026 r. w wysokości 95.784,02 zł. W piśmie Burmistrz wyjaśnił, że organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne ([...]) wobec E. Sp. z o.o. w P. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z 4 kwietnia 2025 r., która dotyczy zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i pobranej w nadmiernej wysokość udzielonej na prowadzenie Przedszkola [...] w P. E. Sp. z o.o. z siedzibą w P..
W ocenie skarżącej nieprzekazanie dotacji oświatowej za luty 2026 r. na rachunek bankowy przedszkola narusza prawo. Wskazuje, że dotacja powinna być przekazana na rachunek przedszkola, ponieważ zgodnie z art. 49 ust. 1 u.f.z.o dotacje nie podlegają egzekucji, z jednym wyjątkiem wskazanym w art. 49 ust. 2 tej ustawy. W kontekście tego wyjątku strona wskazała, że wierzytelność organu dotującego o zwrot dotacji pozostaje w ścisłym związku z celem jej udzielenia, powstaje ona z uwagi na to, że nie ziścił się cel prawny przekazania środków. Ten warunek nie powinien być interpretowany w sposób rozszerzający. W jej opinii celem tego przepisu jest umożliwienie egzekucji ze środków pochodzących z dotacji oświatowych w przypadku, gdy zarówno decyzja stwierdzająca obowiązek zwrotu dotacji, jak i podlegająca egzekucji dotacja oświatowa dotyczy jednej i tej samej placówki prowadzonej przez ten sam podmiot. Nadto skarżąca wskazuje, że zaskarżona czynność może skutkować pozbawieniem jej środków na bieżące utrzymanie niepublicznego przedszkola w S..
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku uznania, że skarga została wniesiona w terminie, o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Jak wynik z akt sprawy pismem z 19 grudnia 2025 r., skierowanym do Burmistrz Miasta i Gminy, Prezydent Miasta P. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej - z tytułu dotacji oświatowej.
W związku z tym Burmistrz nie przekazał części dotacji oświatowej za luty 2026 r., informując pismem z 23 lutego 2026 r. skarżącą, że Gmina S. 20 lutego 2026 r. przekazała na rachunek bankowy organu egzekucyjnego część dotacji oświatowej za luty 2026r. w wysokości 95.784,02zł. W piśmie tym Burmistrz wskazał, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do wypłaty dotacji w sytuacji zajęcia wierzytelności z tytułu dotacji oświatowej przez organ egzekucyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Wniosek organu o odrzucenie skargi nie jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
W niniejszej sprawie skarżąca objęła skargą czynność nieprzekazania na jej rachunek bankowy dotacji oświatowej za luty 2026r. Skarżąca o podjęciu czynności z 20 lutego 2026 r. dowiedziała się pismem z 23 lutego 2026 r. Skargę złożyła 20 marca 2026 r., tj. z zachowaniem 30 dniowego terminu na jej wniesienie.
W związku z powyższym Sąd rozpoznał merytorycznie sprawę.
Kluczowym zagadnieniem w sprawie jest ustalenie, czy w okolicznościach sprawy organ mógł przekazać na rachunek bankowy organu egzekucyjnego 20 lutego 2026 r. część dotacji oświatowej za luty 2026 r. w wysokości 95.784,02 zł.
Zgodnie z art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.; w skrócie: "u.p.e.a.") organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 (art. 89 § 2 zd. 1 u.p.e.a.).
Nie wypłacając na rachunek skarżącej części dotacji za luty 2026 r., organ dotujący powołał się na skuteczne czynności egzekucyjne i skutki wynikające z zajęcia wierzytelności.
Strona natomiast powołuje się na art. 49 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którym dotacje, o których mowa w art.15-21,art.25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, nie podlegają egzekucji. Z kolei art. 49 ust. 2 u.f.z.o. stanowi, że przepis ust. 1 nie dotyczy egzekucji prowadzonej w przypadku stwierdzenia, na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1483 z późn. zm.; w skrócie: "u.f.p."), obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W doktrynie przyjmuje się, że wierzytelność organu dotującego o zwrot dotacji pozostaje w ścisłym związku z celem jej udzielenia. Zdaniem strony celem art. 49 ust. 2 u.f.z.o. jest umożliwienie prowadzenia egzekucji ze środków pochodzących z dotacji w przypadku, gdy decyzja o obowiązku zwrotu dotacji i egzekucja z wierzytelności dotyczy jednej i tej samej jednostki oświatowej. Tymczasem tytuł wykonawczy nr [...] dotyczy należności z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem innej placówki oświatowej.
W ocenie Sądu zarzut dotyczący czynności Burmistrza Gminy [...] nieprzekazania dotacji oświatowej jest niezasadny. Należy bowiem stwierdzić, że Burmistrz nie przekazał części dotacji, z uwagi na zajęcie przez organ egzekucyjny wierzytelności. Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1.
W myśl art. 89 § 3u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
- 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy
- a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
- b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
- c) i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;
- 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
- 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.
Dłużnik zajętej wierzytelności nie może według swojego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności bez zgody organu egzekucyjnego (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt III FSK 216/21). W orzecznictwie przyjmuje się, że rozporządzenie wierzytelnością po jej zajęciu nie jest możliwe. Skuteczność zawiadomień o zajęciu wierzytelności, zgodnie z przepisem art. 89 § 2 u.p.e.a., następuje z datą ich odbioru przez dłużnika zajętej wierzytelności. Zajęcie egzekucyjne jest to czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Podmiot do którego zajęcie jest kierowane staje się dłużnikiem zajętej wierzytelności pieniężnej, o której mowa w art. 89 § 1 u.p.e.a., z chwilą doręczenia mu stosownego zawiadomienia, w przypadku gdy wierzytelność, tj. uprawnienie do świadczenia pieniężnego istnieje i przysługuje dłużnikowi na podstawie określonego stosunku prawnego.
Od tego momentu dysponent dotacji nie może zlekceważyć pisma organu egzekucyjnego o zajęciu wierzytelności i wypłacić podmiotowi dotację, nawet w sytuacji gdy jest przekonany, że zajęcie jest wadliwe. W związku z tym Burmistrz Gminy [...] dokonał czynności zgodnie z prawem.
Podniesiony przez skarżącą zarzut, że dotacja nie podlega egzekucji, winien być skierowany do organu egzekucyjnego w trybie przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, a nie do dysponenta środków, które zostały zajęte.
Podsumowując, mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, zarzuty naruszenia u.f.z.o. przez organ nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.