Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę T. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
W dniu 14 czerwca 2010 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę kasacyjną. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżącego doradca podatkowy M. P. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...]. Wezwanie zostało odebrane w dniu 22 czerwca 2010 r. Mimo upływu zakreślonego terminu wpis nie został jednak uiszczony. Dopiero w dniu 06 lipca 2010 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz uiścił wpis. Ww. wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że terminowi uchybił z powodu choroby. Pełnomocnik poinformował go, że termin do uiszczenia wpisu upływa w dniu 29 czerwca 2010 r. Skarżący miał zaplanowany wyjazd zagraniczny w dniu 26 czerwca – 28 czerwca, ustalił więc, że wpisu dokona po powrocie do kraju przed upłynięciem terminu.
Skarżący wrócił jednak z objawami choroby, uniemożliwiającymi swobodne poruszanie się. W dniu 29 czerwca 2010 r. udał się do lekarza, jednak przepisane leki nie przyniosły pożądanych rezultatów i w dniu 01 lipca 2010 r. ponownie skarżący udał się do lekarza i otrzymał zwolnienie do dnia 05 lipca 2010 r. Gdy poczuł się lepiej w dniu 06 lipca 2010 r. uiścił wpis, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 85 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływanej jako ".p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wymogi stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu sprecyzowane zostały w art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. - strona powinna wystąpić z takim wnioskiem w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Przywrócenie terminu uzależnione jest więc od łącznego spełnienia wymienionych wyżej przesłanek. Jest ono możliwe w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
Jak podkreśla się w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 328-329) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 02 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.
Skarżący uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wskazał, iż był poważnie chory, co uniemożliwiło mu swobodne poruszanie się. Na poparcie swoich twierdzeń przedstawił zaświadczenie lekarskie o tym, że w dniach od 29 czerwca – 02 lipca 2010 był obłożnie chory. Co prawda w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że okolicznościami faktycznymi, które uzasadniają brak winy w uchybieniu terminu, jest nagła choroba, ale tylko w sytuacji, gdy osoba ta nie mogła wyręczyć się inną osobą. Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżący reprezentowany był przez pełnomocnika - doradcę podatkowego, który - nie składając wniosku o zwolnienie od kosztów - wiedział już od daty wniesienia skargi kasacyjnej o konieczności uiszczenia wpisu, tym bardziej że to właśnie jemu zostało doręczone zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu.
Ponadto zgodnie z art. 214 p.p.s.a. o ile ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W rozpoznawanej sprawie osobą wnoszącą skargę był pełnomocnik skarżącego, dlatego to na nim ciążył obowiązek uiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie. To on został wezwany do uiszczenia wpisu. Skoro bowiem odpowiedzialnym za uiszczenie wpisu był pełnomocnik skarżącego jako wnoszący pismo podlegające opłacie, to i on miał obowiązek uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. Wskazana przez skarżącego przyczyna niezachowania terminu, to jest choroba skarżącego, nie może zatem stanowić uzasadnienia braku winy pełnomocnika skarżącego w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu.
Należy zwrócić także uwagę na przepis art. 39 p.p.s.a., który reguluje uprawnienia pełnomocnika wynikające z udzielonego mu pełnomocnictwa procesowego ogólnego i do prowadzenia jego poszczególnych spraw. Jeżeli treść pełnomocnictwa nie wymienia czynności, do podejmowania których upoważniony jest pełnomocnik, należy domniemywać, iż dotyczy ono czynności wymienionych w art. 39 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący umocował pełnomocnika do występowania w jego imieniu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tak szerokiego upoważnienia należy wywieść umocowanie do dokonywania przez pełnomocnika w imieniu i na rzecz skarżącego wszelkich czynności zarówno faktycznych jak i prawnych, związanych z rozpoznawaną sprawą. W zakresie tych czynności mieści się także upoważnienie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Skoro w treści pełnomocnictwa nie zawarto wyłączenia z zakresu umocowania czynności polegającej na uiszczeniu wpisu od skargi, należało uznać, iż skarżący upoważnił pełnomocnika również do dokonania tej czynności.
W tej sytuacji choroba mocodawcy w ostatnim dniu terminu do uiszczenia opłaty, nie mogła uniemożliwić dokonania żądanej czynności procesowej, pod warunkiem zorganizowania prawidłowej obsługi prawnej przez pełnomocnika. Choroba strony nie stanowiła więc przeszkody do uiszczenia wpisu przez reprezentującego ją pełnomocnika. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem czynności pełnomocnika obciążają skarżącego w takim stopniu, jakby dokonywał ich samodzielnie. Skarżącego obciąża bowiem odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zleca pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez tę osobę działań i zaniechań obciążają mocodawcę.
W ocenie Sądu nie było przeszkód do uiszczenia wpisu przez pełnomocnika skarżącego. Profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością jakby działał na własną rzecz. Powinien zatem dopilnować, aby czynność procesowa została dokonana w terminie.
Mając powyższe okoliczności na względzie w ocenie Sądu skarżący nie wykazał braku winny w uchybieniu terminowi.
Na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.
/-/R. Wiatrowski