Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ nadzoru) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. o oddaleniu wniesionej przez R. Sp. z o.o. w P. (skarżącą) skargi na czynność egzekucyjną, jaką były wystosowane przez organ egzekucyjny trzy zawiadomienia [...] S.A. o zajęciu wierzytelności skarżącej z rachunku bankowego (o nr [...] i [...]) w ramach postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych z 19 sierpnia 2025 r. o nr.: TW[...], TW[...] i TW[...].
Powyższe rozstrzygnięcie, jak wynika z jego uzasadnienia i akt sprawy, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. prowadzi wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie 3 wymienionych na wstępie tytułów wykonawczych.
W toku postępowania zawiadomieniami z 19 sierpnia 2025 r. (o wskazanych wcześniej numerach) dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Zawiadomienia zostały przesłane do banku przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego [...] i odebrane przez bank 19 sierpnia 2025 r., natomiast skarżącej doręczono je wraz z tytułami wykonawczymi 2 września 2025 r.
Pismem 5 września 2025 r. Skarżąca wniosła skargę na ww. czynność egzekucyjną, zarzucając dokonanie czynności innej wierzytelności pieniężnej z naruszeniem art. 67 § 1, art. 80 § 1, art. 26e § 1, § 2 pkt 2, § 3 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., obecnie: Dz. U. z 2026 r. poz. 268 z późn. zm.; dalej: u.p.e.a.). Zdaniem skarżącej wydruki zawiadomień nie spełniają cech wydruku pisma sporządzonego w postaci elektronicznej, zatem ich doręczenie nie ma cech równoważnych z prawnie skutecznym doręczeniem pisma. W zawiadomieniu nie ma imienia ani nazwiska osoby, która miała ten dokument podpisać – nie wydruk, lecz "zawiadomienia"; brak również informacji, jak konkretnie dokumenty – mające stanowić wydruk pisma sporządzonego w postaci elektronicznej – zostały podpisane. W ziązku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie czynności egzekucyjnych ujętych w ww. zawiadomieniach.
Postanowieniem 3 grudnia 2025 r. organ egzekucyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną.
W uzasadnieniu wskazał, że podjęte czynności odpowiadają dyspozycji przepisów art. 80 u.p.e.a., a wskazane zawiadomienia zawierają wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. z uwzględnieniem treści § 2a tego artykułu, w tym m.in. numer tytułu wykonawczego, który jest podstawą wystawienia tego zawiadomienia, a także kwotę należności głównej oraz okres, za który należność została określona, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę naliczonych odsetek. Zawierają również kwotę należnych kosztów egzekucyjnych, zgodnie z art. 67 § 2 pkt 6 u.p.e.a. Zawiadomienia zostały przesłane elektronicznie do banku przez system [...], a wydruki zawiadomień zawierają informację o sporządzeniu ich w postaci elektronicznej i opatrzeniu podpisem elektronicznym, co spełnia wymogi ustawowe określone w art. 26e § 2 u.p.e.a. Zawiadomienia zawierają wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 pkt 1-8 u.p.e.a. i zostały sporządzone wg wzoru określonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości, podtrzymując argumentację przedstawioną w skardze.
Postanowieniem z 10 lutego 2026 r., wskazanym we wstępie, organ nadzoru utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał w szczególności, że dopełnił wymogów określonych w art. 80 u.p.e.a. Zawiadomienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 pkt 1-8 u.p.e.a. Nie zawiera natomiast informacji wymienionej w art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a. z uwagi na brzmienie art. 67 § 2a u.p.e.a. Odnosząc się do wykładni systemowej zaznaczył, że regulacja art. 67 u.p.e.a. stanowi lex specialis względem zasady wyrażonej w art. 26e u.p.e.a., zatem pierwszeństwo w niniejszej sprawie znajdują przepisy art. 67 w związku z art. 80 u.p.e.a., a w uzupełniającym zakresie art. 26e u.p.e.a. Organ egzekucyjny nie miał obowiązku wskazywać w treści zawiadomienia imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby podpisującej.
Ponadto art. 26e u.p.e.a. nie narzuca doprecyzowania, jakiego rodzaju podpisem lub pieczęcią opatrzone zostały zawiadomienia – istotne jest poinformowanie, że pismo to zawiera wymagany podpis lub pieczęć - jeden z dopuszczalnych elementów wymienionych w art. 26e § 2 pkt 1-5 u.p.e.a. Sygnalizowana w zażaleniu rozbieżność między tytułem wykonawczym a zawiadomieniem wynika wprost z art. 67 § 2a u.p.e.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie obu postanowień oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organom:
- 1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. - na skutek utrzymania w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie to obarczone jest naruszeniem:
- a) art. 124 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. - wszystkie przytoczone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. - na skutek bezzasadnego zaniechania ustosunkowania się do wszystkich kwestii podniesionych w zażaleniu oraz opierania się na okolicznościach faktycznych nie mających odzwierciedlenia w aktach sprawy, w efekcie brak wyjaśnienia wszystkich istotnych kwestii prawnych;
- b) art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 80 § 1 u.p.e.a. w zw. z:
- - art. 26e § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 u.p.e.a. na skutek podjęcia czynności egzekucyjnych na podstawie zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. z dnia 19 sierpnia 2025 r. sporządzonych w postaci elektronicznej, które są prawnie bezskuteczne, albowiem Dyrektor [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P., decydując się na doręczenie wydruku zawiadomień na podstawie art. 26e § 4 u.p.e.a.:
po pierwsze, zaniechał wskazania w treści tych wydruków, w myśl art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a., w jaki konkretnie sposób pisma te zostały opatrzone podpisem albo pieczęcią (art. 26e § 1 u.p.e.a.), oraz po drugie, w treści tych dokumentów, mających mieć postać wydruku, nie podał, kto z imienia i nazwiska wydał zawiadomienia sporządzone w postaci elektronicznej, tym samym zachodzi brak prawnej skuteczności w zakresie domniemania z art. 26e § 3 u.p.e.a., jak i doręczenia w myśl 26e § 4 u.p.e.a.;
- - art. 3 pkt 9,10, 11 i 12 oraz pkt 24, 25, 26, 27 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z 23.7.2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE (Dz.Urz. UE L Nr 257, s. 73 - dalej jako "elDAS") w zw. z art. 26 ust. 1 lit. b) i art. 36 ust. 1 lit. b) elDAS oraz w zw. z art. 14 § 1 kpa w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a.;
- - art. 3 pkt 14a ustawy z dnia 17.02.2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 57 z późn. zm.);
- - art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a. na skutek bezzasadnego przyjęcia, że przepis art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a. zwalnia z obowiązku zachowania wymogów przewidzianych w art. 26e u.p.e.a., w sytuacji gdy przepis art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a. odnosi się do wymogów z art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a.,
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Kwestia faktyczna taka jak występująca w rozpoznawanej sprawie była kanwą wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w innych sprawach ze skarg spółki (zob. wyroki: z 13 marca 2025 r. I SA/Po 27/25, z 20 maja 2025 r. I SA/Po 195/25, z 16 maja 2025 r. I SA/Po 375/25, z 18 listopada 2025 r. I SA/Po 567/25, z 9 grudnia 2025 r. III SA/Po 487/25 i z 3 lutego 2026 r. I SA/Po 102/26). Dodatkowo w stosunku do jednego tych z wyroków (z 16 października 2025 r. I SA/Po 375/25), Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 31 lipca 2026 r. sygn. akt III FSK 338/26 oddalił skargę kasacyjną spółki, w pełni podzielając ocenę prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela stanowisko zgodnie prezentowane we wszystkich wymienionych orzeczeniach. Zgodne z nim jest również stanowisko zaprezentowane przez organ nadzoru w zaskarżonym postanowieniu.
Należy wskazać, co z odwołaniem do właściwych regulacji szczegółowo wskazał organ, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego następuje poprzez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu. Zawiadomienie to co do zasady przesyła się do banku przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego przeznaczonego do obsługi zajęć wierzytelności z rachunków bankowych. W tego rodzaju sytuacji w zawiadomieniu doręczanym dłużnikowi zajętej wierzytelności nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego. Tego rodzaju zawiadomienie sporządzone przez organ egzekucyjny w postaci elektronicznej musi być przy tym opatrzone jednym z podpisów bądź jedną z pieczęci wymienionych w art. 26e § 1 u.p.e.a.
Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności obowiązkiem organu egzekucyjnego jest zawiadomienie zobowiązanego o zajęciu poprzez m. in. doręczenie mu odpisu zawiadomienia skierowanego do banku. Doręczenie wskazanego odpisu następuje przy tym w formie wydruku, o którym mowa w art. 26e § 2 analizowanego aktu.
Wbrew zapatrywaniom skarżącej doręczone jej odpisy zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z 19 sierpnia 2025 r. odpowiadają wymogom art. 26e § 2 u.p.e.a.
W ocenie Sądu z postanowień wskazanego przepisu wynika, że wydruk pisma sporządzonego przez wierzyciela lub organ egzekucyjny w postaci elektronicznej poza odzwierciedleniem jego treści musi zawierać informację o sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej jak i informację o opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1 u.p.e.a.
Kierując się literalnym brzmieniem art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a. za wystarczające należy więc uznać zamieszczenie w wydruku informacji o opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1 u.p.e.a. Postanowienia art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a. nie nakładają na organ egzekucyjny obowiązku wskazywania jakim to konkretnie podpisem bądź pieczęcią opatrzono dokument w postaci elektronicznej jak i wskazywania kto konkretnie w imieniu organu opatrzył dokument elektroniczny podpisem lub pieczęcią. W konsekwencji powyższego zamieszczenie na skierowanym do skarżącej wydruku adnotacji "Na podstawie art. 26e § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji informuje się, że pismo w postaci elektronicznej zostało opatrzone podpisem albo pieczęcią, o których mowa w art. 26e § 1 tejże ustawy" należy uznać za czyniące zadość wymogom art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a.
Nie uchylają tej konkluzji wskazane w skardze definicje ustawowe zawarte w przepisach art. 3 pkt 14a ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz w art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE, ponieważ nie nakładają one na organy egzekucyjne, w przypadku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, obowiązków innych niż wynikające z prawidłowo zastosowanego przez organy art. 26e § 2 u.p.e.a.
Wydając zaskarżone postanowienie organ nadzoru wywiązał się również z obowiązków wypływających z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ponownie przeanalizował bowiem prawidłowość kwestionowanej czynności egzekucyjnej. Podkreślić należy, że zaskarżone postanowienie zawiera szczegółowe uzasadnienie, w którym odniesiono się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Powyższe uwagi bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi.
Z opisanych tu przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 poz. 143).