Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 8 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Po 604/26

Uzasadnienie

M. R., A. R. (dalej jako "skarżący"), prowadzący Niepubliczne Przedszkole "[...]" w [...], pismem z dnia 02 marca 2026 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, polegającą na zaniechaniu przez organ dotujący wypłaty części dotacji oświatowej na rok 2026, przypadającej za miesiąc luty 2026, mimo braku podstaw do zaniechania czynności i spełnienia przez skarżących przesłanek do otrzymania części dotacji przypadającej za dany miesiąc (nabycie uprawnienia do dotacji, złożenie w terminie informacji z liczbą uczniów).

Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. - przepisu art. 34 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2025 r., poz. 439; w skrócie: "u.f.z.o.") oraz w zw. z § 3 ust. 1 uchwały Nr XLI/721/VIII/2021 Rady Miasta P. z dnia 2 lutego 2021 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez inny niż jednostka samorządu terytorialnego organ oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania udzielonej dotacji (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2026 r., poz. 5629; w skrócie: "uchwała"), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie wypłacenia w lutym 2026 r. części dotacji w kwocie 19.216,78 zł.

W oparciu o powyższy zarzut skarżący wnieśli o uznanie uprawnienia skarżących do otrzymania do dnia 28 lutego 2026 r. części dotacji oświatowej w roku 2026 przypadającej za luty 2026, w kwocie 19.216,78 zł, ewentualnie o stwierdzenie bezskuteczności zaniechania przez organ dotujący wypłaty części dotacji oświatowej na rok 2026, przypadającej za miesiąc luty 2026. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że prowadzą niepubliczną placówkę oświatową. W związku z powyższym i realizacją zadania własnego Miasta P., w roku 2025 wystąpili z wnioskiem o dotację oświatową na rok 2026, składając w terminie do 30 września 2025 r. stosowny wniosek z planowaną liczbą uczniów i nabyli uprawnienie do dotacji na rok 2026. Fakt nabycia uprawnienia do dotacji oraz dotowania WWR został potwierdzony przez organ dotacyjny.

Zdaniem skarżących powinni otrzymywać dotację oświatową zgodnie z art. 29 ust. 1 u.f.z.o. Gmina M. P. wypłaciła skarżącym dotację w części przypadającej za styczeń w kwocie 17.469,80 zł. Stosownie do § 3 przedmiotowej uchwały Nr XLI/721/VIII/2021, skarżący złożyli informację o liczbie uczniów w miesiącu lutym 2026. Dane zawarte w informacji, skarżący zarejestrowali również w systemie elektronicznym służącym do naliczania dotacji, wskazanym przez Wydział Oświaty Urzędu Miasta P. (ODPN). Dotacja w części przypadającej za luty 2026 wynosi 19.216,78 zł. Mimo upływu terminu wypłaty dotacji w części za luty 2026 r., organ dotujący nie dokonał wypłaty dotacji.

Odnośnie właściwości sądu administracyjnego, skarżący powołali art. 47 u.f.z.o., zgodnie z którym czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40-art. 41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; w skrócie; "p.p.s.a."). Jako takie - poddane są kognicji sądów administracyjnych. Do czynności tych należy także ustalenie wysokości części dotacji, przysługującej skarżącym w lutym 2026 r. i jej przekazanie.

Odnośnie zachowania terminu do wniesienia skargi, skarżący powołali przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. i wyjaśnili, że część dotacji za luty 2026, zgodnie z ustawą powinna zostać przekazana skarżącym do końca miesiąca lutego. Zatem od dnia 01 marca 2026 r. biegnie 30 dniowy termin do wniesienia skargi na nie przekazanie części dotacji za luty. Skarżący podnieśli następnie, że wstrzymanie wypłaty części dotacji nastąpiło bez jakiejkolwiek informacji lub uprzedniego powiadomienia, decyzji lub innego aktu. Niepubliczna placówka oświatowa została pozbawiona środków na bieżące funkcjonowanie bez możliwości uprzedniego przygotowania się do tego i podjęcia stosownych działań zabezpieczających lub zaradczych. Godzi to bezpośrednio w dobro małych dzieci i proces kształcenia.

W odpowiedzi na skargę udzielonej przy piśmie z 30 marca 2026 r. na czynność polegającą na zaniechaniu wypłaty dotacji oświatowej, Prezydent Miasta, wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej wniesienie przez podmioty nieuprawnione, ewentualnie w przypadku stwierdzenia braku podstaw do odrzucenia skargi o oddalenie skargi w całości - jako niezasadnej.

Jednocześnie organ wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wymienionych w piśmie dokumentów, tj.

1. a) z decyzji Prezydenta Miasta z 12 czerwca 2025 r., znak: [...] wraz z kopią koperty i informacją o przesyłce - na fakt stwierdzenia pobrania przez organ prowadzący Przedszkole "[...]" dotacji z budżetu Miasta P. w nadmiernej wysokości, zobowiązania do zwrotu dotacji wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, zwrot korespondencji do nadawcy z powodu niepodjęcia w terminie;
2. b) z decyzji Prezydenta Miasta z 7 maja 2024 r., znak: [...] - na fakt niedokonania przez organ prowadzący Przedszkole "[...]" zwrotu dotacji w wysokościach wskazanych w wystąpieniu pokontrolnym z 8 marca 2023 r., na fakt wydatkowania przez organ prowadzący Przedszkole "[...]" środków pochodzących z dotacji na cele niezwiązane z prowadzeniem placówki oświatowej - na użytkowanie samochodu osobowego, na artykuły spożywcze nieprzeznaczone dla dzieci i na karmę dla psa niebędącego psem terapeutycznym, na fakt rozliczenia przez organ prowadzący Przedszkole "[...]" dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem jak również na fakt nierozliczenia przez ten organ dotacji do końca roku budżetowego 2019, nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;
3. c) z decyzji Prezydenta Miasta z 18 września 2024 r., znak: [...] wraz z potwierdzeniem odbioru - na fakt stwierdzenia pobrania przez organ prowadzący Przedszkole "[...]" dotacji za okres wrzesień 2022 r. - sierpień 2023 w nadmiernej wysokości, zobowiązania do zwrotu dotacji wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, odbioru decyzji;
4. d) z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 25 lutego 2025 r. znak: [...] - na fakt utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta z 18 września 2024 r., znak: [...];
5. e) z tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z 18 listopada 2024 r. Nr [...] - na fakt nieuregulowania przez organ prowadzący przedszkole "[...]" należności względem Miasta P. i wystawienia z tego powodu tytułu wykonawczego;
6. f) z tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z 18 listopada 2024 r. Nr [...] - na fakt nieuregulowania przez organ prowadzący przedszkole "[...]" należności względem Miasta P. i wystawienia z tego powodu tytułu wykonawczego;
7. g) z tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z 18 września 2025 r. Nr [...] wraz z potwierdzeniem odbioru - na fakt nieuregulowania przez organ prowadzący przedszkole "[...]" należności względem Miasta P. i wystawienia z tego powodu tytułu wykonawczego;
8. h) z tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z 18 września 2025 r. Nr [...] wraz z potwierdzeniem odbioru - na fakt nieuregulowania przez organ prowadzący przedszkole "[...]" należności względem Miasta P. i wystawienia z tego powodu tytułu wykonawczego, odbioru korespondencji;
9. i) z tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z dnia 17 grudnia 2025 r. Nr [...] - na fakt nieuregulowania przez organ prowadzący przedszkole "[...]" należności względem Miasta P. i wystawienia z tego powodu tytułu wykonawczego;
10. j) z tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z dnia 17 grudnia 2025 r. Nr [...] - na fakt nieuregulowania przez organ prowadzący przedszkole "[...]" należności względem Miasta P. i wystawienia z tego powodu tytułu wykonawczego;
11. k) z zawiadomienia z 4 lutego 2026 r., znak: [...] o zajęciu innych wierzytelności pieniężnych - na fakt nieuregulowania przez organ prowadzący przedszkole "[...]" należności względem Miasta P. i na fakt zajęcia przez M. P. przysługującej mu wierzytelności względem organu prowadzącego przedszkole "[...]",
12. I) z zawiadomienia z 4 lutego 2026 r., znak: [...] o zajęciu innych wierzytelności pieniężnych - na fakt nieuregulowania przez organ prowadzący przedszkole "[...]" należności względem Miasta P. i na fakt zajęcia przez M. P. przysługującej mu wierzytelności względem organu prowadzącego przedszkole "[...]". Do pisma załączono decyzje, tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu innych wierzytelności.

W uzasadnieniu pisma procesowego organ wyjaśnił, że w latach 2023 - 2024 wszczynano w odniesieniu do organu prowadzącego przedszkole "[...]" trzy postępowania administracyjne i wydano decyzje, a w konsekwencji wystawiło tytuły wykonawcze. Organ wymienił pobrane przez skarżących dotacje w nadmiernej wysokości. Skarżący pozostawali względem Miasta P. wierzycielami z tytułu dotacji oświatowej oraz jego dłużnikami.

Organ wskazał, że dotacja oświatowa nie przewiduje możliwości wypłaty dotacji na dziecko bez stosownej dokumentacji, stanowiącej prawidłowość jego pobytu w placówce. Organ zaznaczył, że poprawnie przeprowadzone postępowania administracyjne wykazały zaistnienie przesłanek z art. 251 i art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530; w skrócie: "u.f.p."), zaś zgodnie z art. 49 ust. 2 u.f.z.o. przedmiotowa dotacja może podlegać egzekucji. Powyższe stanowiło podstawę do zajęcia wierzytelności Miasta P., a w konsekwencji do niewypłacenia na rzecz organu prowadzącego przedszkole dotacji w części za luty 2026 r.

Pismem z dnia 5 maja 2026 r. skarżący złożyli replikę do odpowiedzi na skargę, w której podtrzymali w całości twierdzenia i zarzuty powołane w skardze. Skarżący wyjaśnili, że beneficjentem dotacji jest organ prowadzący, a więc oboje skarżący. Dokumentem potwierdzającym fakt "reprezentacji przedszkola", a w istocie fakt bycia beneficjentem dotacji oświatowej stanowi zaświadczenie o wpisie do ewidencji niepublicznych placówek oświatowych. Z tego powodu chybiony jest wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie z tezą, jakoby skarga pochodziła od osoby nieuprawnionej, zaś legitymowanym do jego złożenia było przedszkole. Dotacja oświatowa nie jest udzielana na konkretnych uczniów. Beneficjentem dotacji oświatowej i stroną stosunku dotacyjnego w istocie jest osoba prowadząca szkołę niepubliczną.

Skarżący podkreślili ponownie, że brak podstaw prawnych i faktycznych do zastosowania wobec nich instytucji wstrzymania dotacji oświatowej. Warunkiem otrzymania dotacji jest złożenie wniosku do 30 września roku bazowego oraz wprowadzenie danych do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego. Spełnienie obu tych warunków skutkuje tym, że gmina jest zobowiązana do wypłaty dotacji w ramach wszystkich 12 części. Jednocześnie gmina nie może wstrzymać wypłaty dotacji. W ocenie skarżących dotacje oświatowe nie podlegają co do zasady egzekucji. Zaznaczono, że tylko wyczerpanie czynności egzekucyjnych w zakresie zajęcia wierzytelności (w tym wypadku dotacyjnej) otwiera drogę dłużnikowi zajętej wierzytelności do jej przekazania organowi egzekucyjnemu i rozliczenia. W przeciwnym razie obowiązek organu dotacyjnego do wypłaty na rzecz dotowanego bieżącej części dotacji nie wygasa i nie ulega zawieszeniu.

Postanowieniem z 08 lipca 2026 r. WSA w Poznaniu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadził w sprawie dowód z dokumentów: decyzji Prezydenta Miasta z 12 czerwca 2025 r., znak: [...]; decyzji Prezydenta Miasta z 7 maja 2024 r., znak: [...]; decyzji Prezydenta Miasta z 18 września 2024 r., znak: [...]; decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 25 lutego 2025 r., znak: [...]; tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z 18 listopada 2024 r. Nr [...]; tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z 18 listopada 2024 r. Nr [...]; tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z 18 września 2025 r. Nr [...]; tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z 18 września 2025 r. Nr [...]; tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z dnia 17 grudnia 2025 r. Nr [...]; tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z dnia 17 grudnia 2025 r. Nr [...]; zawiadomienia z 4 lutego 2026 r., znak: [...]; zawiadomienia z 4 lutego 2026 r., znak: [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym wiąże się z tym, że w sprawie nie jest przeprowadzana – celem jej merytorycznego rozpoznania – rozprawa, bowiem sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).

W toku sądowej kontroli zaskarżonej czynności, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście sformułowanych w skardze zarzutów, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu dotującego co do istnienia podstaw zaniechania wypłaty części dotacji oświatowej na rok 2026, przypadającej na miesiąc luty.

W pierwszej kolejności Sąd rozstrzygał o zasadności wniosku organu o odrzucenie skargi. Zdaniem organu skarga została wniesiona przez podmioty nieuprawnione. Sąd uznał, że stanowisko organu jest niezasadne.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że beneficjentem dotacji i stroną stosunku prawnofinansowego jest osoba prowadząca szkołę (przedszkole) niepubliczną (wyrok NSA 24 września 2014 r., II GSK 1132/13; wyrok WSA w Łodzi z 5 marca 2019 r., I SA/Łd 734/18; wyrok NSA z 12 lipca 2023 r., I GSK 1597/19; wyroki te i orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Co prawda orzeczenia te odnoszą się do regulacji z art. 90 i art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ale zachowują aktualność także po rządem obecnie obowiązującej w tym zakresie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 820; art. 168 i nast. tej ustawy). Podkreślić tu należy, że jakkolwiek dotacje otrzymują niepubliczne przedszkola i szkoły, to jednak dane dotyczące planowanej liczby uczniów, będące podstawą przyznania dotacji w następnym roku, a tym samym wniosek o dotację przekazuje osoba prowadząca niepubliczne przedszkole czy szkołę.

Z uwagi na brak pełnej, organizacyjnej samodzielności (zwłaszcza osobowości prawnej) szkół i placówek prowadzonych przez osoby fizyczne, to właśnie ta osoba musi decydować o istotnych sprawach placówki oraz ponosi odpowiedzialność za gospodarcze aspekty jej funkcjonowania. Pozwala to uznać, że beneficjentem i stroną stosunku prawnofinansowego - jest w istocie osoba prowadząca. Prawną skuteczność wniesienia skargi przez osoby fizyczne prowadzące przedszkole niepubliczne stwierdził także tut. Sąd, m.in. w postanowieniu z 9 kwietnia 2026 r. (I SA/Po 460/26) i w wyroku z 9 stycznia 2026 r. (I SA/Po 20/26).

Kolejną kwestią wymagającą rozważenia było zagadnienie dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności organu dotującego, którą skarżący określili jako zaniechanie przez organ dotujący wypłaty części dotacji oświatowej.

Na wstępie tej części rozważań wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1). Kontrolna działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie sprawach skarg na innej niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, postępowań o których mowa w dziale V rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (§ 2 pkt 4).

Według art. 34 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy m.in. szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.

W myśl art. 47 u.f.z.o., czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Za dominujące uznać należy wyrażone w judykaturze stanowisko, zgodnie z którym, czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o, to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Z art. 47 u.f.z.o. nie wynika jakiekolwiek ograniczenie kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. W szczególności podkreśla się, że jednostka samorządu terytorialnego, będąca organem dotującym w zakresie czynności związanych z przyznawaniem, wypłatą oraz ustaleniem wysokości dotacji podlega kontroli sądowo-administracyjnej. Gdyby przyjąć stanowisko organu za prawidłowe, powodowałoby to skutek, że organ dotujący nie podlegałby żadnej kontroli legalności podejmowanych przez siebie czynności. Taka sytuacja nie może zyskać aprobaty w demokratycznym państwie prawnym, gdyż zasadą jest, że organy administracji publicznej podlegają kontroli.

Ponadto zaznacza się, że wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania fizycznego środków finansowych, a finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu dokonanego na podstawie konkretnych regulacji. Czynności te zawierają element konkretyzacji normy prawnej, dokonywane są w sposób władczy i jednostronny, a zatem podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (wyrok NSA z 11 marca 2026 r., I GSK 1042/23; wyrok NSA z 16 grudnia 2025 r., I GSK 735/23; wyrok WSA w Opolu z 24 kwietnia 2024 r., I SAB/Op 3/23).

Z uwagi na okoliczności faktyczne tej sprawy zwrócenia uwagi wymaga także stanowisko, według którego, skoro przepis art. 47 u.f.z.o. jako czynności z zakresu administracji publicznej wskazuje czynności podejmowane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, to w granicach pojęcia przekazania dotacji mieści się m.in. przekazanie dotacji w zaniżonej wysokości, a także sytuacja, gdy organ w ogóle nie wypłaca dotacji za pewien okres (wyrok WSA w Białymstoku z 17 marca 2021 r., I SA/Bk 28/21).

Uznając zatem dopuszczalność zaskarżenia czynności polegającej na niewypłaceniu skarżącym części dotacji przypadającej na luty 2026 r., na kolejnym etapie sądowej kontroli Sąd badał zasadność zawartych w skardze zarzutów. Przypomnieć na wstępie należy, że nie ma w tej sprawie sporu co do istnienia podstaw przyznania dotacji, ani co do jej wysokości (w ujęciu rocznym).

Nie wypłacając dotacji za luty 2026 r. organ dotujący powołał się na skuteczne czynności egzekucyjne i skutki wynikające z zajęcia wierzytelności. W tym zakresie organ powołał się na art. 49 u.f.z.o. Zgodnie z art. 49 ust. 1 tej ustawy, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, nie podlegają egzekucji. Z kolei art. 49 ust. 2 u.f.z.o. stanowi, że przepis ust. 1 nie dotyczy egzekucji prowadzonej w przypadku stwierdzenia, na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Z załączonych do odpowiedzi na skargę dokumentów, które stały się przedmiotem postanowienia dowodowego Sądu wydanego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wynika bezspornie, że wobec skarżących wydane zostały przez organ dotujący powołane wyżej trzy ostateczne decyzje w przedmiocie zwrotu dotacji pobranych w nadmiernej wysokości w poprzednich latach. Na podstawie tych decyzji wystawione zostały tytułu wykonawcze, a w toku prowadzonej na ich podstawie egzekucji dokonano zajęcia innych wierzytelności pieniężnych, w tym wierzytelności o wypłatę części dotacji za luty 2026 r. w kwocie19.216,78 zł.

Nawiązując do treści powołanych przez organ decyzji ostatecznych (zwrotowych) Sąd zwraca uwagę, że organ dotujący w przypadku stwierdzenia, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, obowiązany był zastosować procedurę mającą na celu zwrot spornej dotacji - zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 252 u.f.p. Pobranie dotacji w nadmiernej wysokości, którego stwierdzenie następuje z zakończeniem roku budżetowego, w świetle art. 252 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 u.f.p. ma charakter zobiektywizowany, tj. nie jest zależne od zaistnienia czynników subiektywnych, takich jak np. przyczynienie się dotowanego do wypłacenia mu dotacji, czy też nieprawidłowości w ustaleniu stawki dotacji przez organ. Unormowania u.f.p. dotyczące gospodarowania środkami publicznymi, w tym dochodzenia w określonych przypadkach ich zwrotu (tak jak w art. 252 u.f.p.) mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem organ dotujący musi (chcąc działać legalnie) je respektować w praktyce, co oznacza, że nie ma on w tym względzie możliwości wyboru zachowania (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2024 r., I GSK 1676/22, i powołane tam orzecznictwo).

W ocenie Sądu w tak ustalonych w sprawie i bezspornych okolicznościach faktycznych, w pełni znajduje uzasadnienie stanowisko organu co do zastosowania art. 49 ust. 2 u.f.z.o., który pozwala na uznanie i respektowanie skutków prowadzonej egzekucji, w tym czynności egzekucyjnych skierowanych do wierzytelności o wypłatę miesięcznej części dotacji.

W piśmie procesowym z 5 maja 2026 r. skarżący podnieśli zarzuty dotyczące prowadzonej egzekucji, powołując się m.in. na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 8 grudnia 2014 r. (II FPS 5/14).

W uchwale tej NSA stwierdził, że:

1. 1. W egzekucji administracyjnej należności pieniężnych art. 19 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) nie określa w sposób wyłączny właściwości organu egzekucyjnego, będącego właściwym organem gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu [...].
2. 2. Na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych określonych w art. 19 § 2 powyższej ustawy właściwym organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego o ile zobowiązany zamieszkuje lub ma siedzibę, bądź też znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część, znajduje się na terenie działania innej gminy niż ta jednostka samorządu terytorialnego, która ustaliła lub określiła dochodzoną należność.

Sąd w składzie rozstrzygający niniejszą sprawę stwierdza, że zarzuty skarżących dotyczące właściwości organu egzekucyjnego, z powołaniem się na ww. uchwałę NSA, oraz zarzuty kwestionujące skuteczność dokonanej czynności zajęcia innej wierzytelności, wykraczają poza granice i przedmiot tej sprawy, które zakreśla art. 134 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na podstawie dotychczasowego orzecznictwa można jednoznacznie stwierdzić, że rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd operuje w granicach sprawy, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem. Granice kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczone więc zostają przez granice sprawy administracyjnej, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Badając legalność zaskarżonej decyzji, innego aktu lub czynności, sąd administracyjny powraca do materialnego stosunku administracyjnoprawnego, który stanowił przesłankę wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji.

Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Ocena ta musi jednak dotyczyć tej, i tylko tej, sprawy (por. wyrok NSA z 4 sierpnia 2021 r., III FSK 3466/21, i powołane tam orzecznictwo).

Podniesione przez skarżących zarzuty dotyczące prowadzonej egzekucji, powinny być zgłoszone w toku postepowania egzekucyjnego w formie przewidzianych prawem zarzutów czy wniosków.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.