Uzasadnienie
Wpis sądowy od skargi wynosi [...].
RK pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby. Jednocześnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Posiada dom, na który zaciągnęła kredyt hipoteczny, raty kredytu wynoszą około [...], ponosi również wydatki związane z utrzymaniem siebie, córki i domu. Podała, że uzyskiwany przez nią dochód nie pokrywa w całości jej wydatków i dlatego zmuszona jest korzystać z pomocy rodziców. W tych okolicznościach nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] córką. Posiada dom o powierzchni [...], nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Dochód wnioskodawczyni z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...], natomiast z tytułu wynajmu [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy RK w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że zarówno ona, jak i jej córka nie uzyskują dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym: [...]. Kredyt mieszkaniowy pod hipotekę zaciągnęła w [...] na [...], wysokość kredytu wynosiła [...]. Wysokość miesięcznych rat wynosi od [...] i jest uzależniona od kursu walut, gdyż kredyt został zaciągnięty we [...]. Wnioskodawczyni ma również karty kredytowe na [...], minimalna rata miesięczna na [...] wynosi [...]. Skarżąca nie posiada telefonu stacjonarnego, korzysta ze służbowego telefonu komórkowego, nie posiada również samochodu osobowego. Do pisma załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...]. oraz wyciąg z konta bankowego.
Na kolejne wezwanie z dnia [...] RK w odpowiedzi z dnia [...] podała, że nie otrzymuje pomocy finansowej od matki w stałej miesięcznej kwocie, jest to raczej pomoc okazjonalna i w stosunku rocznym wynosi od [...]. Wnioskodawczyni na utrzymanie córki otrzymuje od jej ojca [...] miesięcznie i jest to uzależnione od aktualnych potrzeb dziecka. Skarżąca nie wystąpiła do sądu o alimenty na córkę, gdyż ojciec wykazuje dobrowolnie chęć łożenia na utrzymanie dziecka. Powierzchnia gruntu, na którym znajduje się dom skarżącej wynosi [...]. Powierzchnia budynku gospodarczego, który skarżąca wynajmuje wynosi [...].
Nadto wskazała, że podatek od nieruchomości wynosi [...] na rok, płatny w czterech ratach raz na kwartał, ubezpieczenie nieruchomości w związku z zaciągniętym kredytem mieszkaniowym [...], zryczałtowany podatek od zysku z wynajmowanego budynku gospodarczego w kwocie [...] na miesiąc. Wskazała, że korzysta z kredytu odnawialnego przyznanego na kwotę [...] w banku, w którym posiada rachunek. Do pisma załączyła kserokopie umów najmu nieruchomości.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącej wynika, że jest w stanie uiścić choć w części wpis od skargi i dlatego zwolniono ją od kwoty powyżej [...]. Zauważyć bowiem należy, że wnioskodawczyni jest osobą pracującą, wynajmuje budynek gospodarczy o pow. [...] i z tego tytułu otrzymuje [...] miesięcznie. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...], na działce gruntu o powierzchni [...] oraz budynek gospodarczy o powierzchni [...]. Skarżąca na miesięczne utrzymanie przeznacza od [...], wprawdzie od [...] w miesięcznych wydatkach stanowią raty kredytów, jednakże kredyty te zostały zaciągnięte przez wnioskodawczynię na zaspokojenie jej prywatnych potrzeb i wobec tego trudno jest z tego tytułu zwolnić ją w całości od kosztów sądowych i przerzucić obowiązek finansowania postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w jej indywidualnej sprawie na ogół obywateli.
Oprócz swoich dochodów skarżąca otrzymuje od ojca dziecka kwotę od [...] miesięcznie, kwota ta uzależniona jest od aktualnych potrzeb dziecka oraz pomoc finansową od matki w wysokości od [...] rocznie. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono natomiast skarżącej od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. Jednakże gdyby nie była w stanie ich uiścić będzie mogła zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek